Në pamjet e publikuara duket momenti kur ish-shefja e financës në Postën e Durrësit, Valbona Duni është futur në ar...
BOTA
Bie sërish lindshmëria në Evropë/ Gratë po bëhen nëna në mosha të madhe, viti 2023 thyen rekordin e 2022-it
n.fPërditësimi i fundit 11 Mars 2025, 14:33
EVROPË- Kriza demografike në Evropë po thellohet, me lindjen që arrin një nivel të ri historik. Sipas Eurostat në vitin 2023, në 27 vendet e BE-së u regjistruan vetëm 3,67 milionë lindje me një rënie prej 5,4% krahasuar me vitin 2022. Për herë të parë, në vitin 2022, lindjet kishin rënë nën shifrën 4 milionë, ndërkohë që edhe viti 2023 theu këtë rekord negativ.
Shkalla totale e lindshmërisë në BE ra sipas Eurostat në 1.38 lindje për grua, niveli më i ulët që nga viti 2004, duke përforcuar frikën për një të ardhme me një popullsi në plakje dhe ndikime serioze socio-ekonomike. Bullgaria kaloi Francën dhe u bë vendi me normën më të lartë të lindshmërisë në BE, duke arritur në 1.81 lindje për grua. Franca, e cila tradicionalisht kishte normën më të lartë të lindjeve në Evropë, ra në vendin e dytë me 1.66 lindje për grua, ndërsa Hungaria është në vendin e tretë me 1.55.
Vendet e Evropës Jugore vazhdojnë të shënojnë nivelet më të ulëta të lindjeve. Malta (1,06) dhe Spanja (1,12) janë në vendin e fundit, me lindjet në rënie të vazhdueshme çdo vit. Greqia është në të njëjtën situatë me 1.26 lindje për grua, me indeksin që bie çdo vit pasi në vitin 2015 ishte 1.33. Në Itali, niveli i ulët i lindjeve po përkeqësohet, me normën e lindshmërisë në 1.21, niveli më i ulët që nga viti 1996.
Krahas rënies së lindjeve, gratë në Evropë po lindin fëmijë në moshë më të madhe. Mosha mesatare për lindjen e parë në BE është rritur në 29.8 vjeç. Italia ka mesataren më të lartë në Evropë, pasi gratë italiane kanë fëmijën e tyre të parë mesatarisht në moshën 31.8 vjeç. Në të kundërt, Bullgaria ka nënat më të reja, me një moshë mesatare të lindjes së parë prej 26.9 vjeç.
Kriza demografike në Evropë po i jep formë një të ardhmeje ku popullsia në plakje do të ushtrojë një tendosje mbi sistemin e pensioneve, tregun e punës dhe strukturat sociale. Sipas të dhënave më të fundit të Eurostat-it, përqindja e personave të moshës 80 vjeç e lart në BE u rrit me 2.3 pikë përqindjeje gjatë 20 viteve të fundit, duke arritur në 6% në vitin 2023. Në Greqi, rritja ishte edhe më e madhe, pasi përqindja përkatëse u hodh nga 3.8% në 7.1%, duke shënuar rritjen më të madhe në BE së bashku me Letoninë.
Në të njëjtën kohë, popullsia e personave të moshës 65 vjeç e lart u rrit nga 16,2% në 21,3%, ndërsa përqindja e fëmijëve nën 15 vjeç u ul në 14,9%, duke konfirmuar krizën demografike që prek Kontinentin e Vjetër. Gjatë njëzet viteve të fundit, mosha mesatare e popullsisë në BE është rritur ndjeshëm, nga 39 vjeç në 2003 në 44.5 vjeç në 2023. Në Greqi, mosha mesatare është tani 46.5 vjeç, një nga më të lartat në Evropë, me Italinë (48.4) që ruan kryesimin e saj.
Portugalia dhe Rumania përjetuan rritjen më të madhe të moshës mesatare të popullsisë së tyre gjatë periudhës 2003-2023, me një rritje përkatësisht 8.5 dhe 8.3 vjet. Në të kundërt, Suedia përjetoi rritjen më të vogël (vetëm 1.1 vjet), pasi niveli i lindjeve në vend mbetet në nivele më të mira.
