BOTA

E rëndë/ Përdori AI si “terapist virtual”, 29-vjeçarja i jep fund jetës

Piranjat Përditësimi i fundit 20 Shtator 2025, 18:15
E rëndë/ Përdori AI si “terapist virtual”,

Një 29-vjeçare nga Washington D.C. i ka dhënë fund jetës në fillim të këtij viti, pasi kishte përdorur për muaj me radhë një chatbot të inteligjencës artificiale si një formë terapie virtuale pa dijeninë e familjes apo të terapistit të saj të vërtetë.

Sophie Rottenberg, e diplomuar dhe e punësuar në fushën e politikave shëndetësore, u gjet e pajetë më 4 shkurt në një park shtetëror në Maryland. Ajo kishte marrë një Uber për t’u larguar nga shtëpia pa paralajmëruar askënd, duke lënë pas një letër lamtumire dhe dokumente personale të sistemuara me kujdes. Prindërit nuk kishin vërejtur ndonjë shenjë të qartë paralajmëruese, shkruan e përditshmja britanike The Times.

Vetëm pas vdekjes së saj, nëna e Sophie-s, gazetarja Laura Reiley, dhe shoqja e saj më e ngushtë zbuluan se 29-vjeçarja kishte përdorur në fshehtësi ChatGPT për të folur për gjendjen e saj emocionale. Në kompjuterin personal të Sophie-s, ato gjetën qindra mesazhe të ruajtura – një bisedë pesëmujore me një version të personalizuar të chatbot-it, të cilin ajo e kishte emërtuar “Harry”.

Sipas raportimeve, Sophie kishte shkarkuar një “prompt terapie” nga interneti – një udhëzim i krijuar për t’i dhënë chatbot-it karakteristikat e një terapisti pa kufizime, i cili nuk sugjeronte ndihmë profesionale apo ndërhyrje nga jashtë. Në disa nga mesazhet e saj, ajo shprehte mendime vetëvrasëse. Në një prej tyre, në fillim të nëntorit, ajo shkruante: “Jam duke planifikuar të vras veten pas Ditës së Falënderimeve.”

Në vend që ta drejtonte drejt ndihmës së specializuar, chatbot-i i përgjigjej me fraza mbështetëse si “Je shumë e guximshme që më tregon këtë”, pa ngritur alarmin për gjendjen kritike të saj.

Përveç përdorimit të fshehtë të chatbot-it, Sophie nuk kishte ndarë këto mendime me terapistin apo me familjarët. Ndërkohë, kishte shfaqur disa shenja të jashtme shqetësuese: pagjumësi, humbje peshe dhe ankth të vazhdueshëm.

Gjatë pushimeve të fundvitit, familja e ftoi të qëndronte me ta. Ajo filloi të angazhohej në aktivitete si vullnetarizëm, kurse aktrimi dhe kujdesi për një qen që prindërit ia dhuruan për ta ndihmuar të rimerrte veten. Ata besonin se Sophie ishte në rrugë të mbarë. Por shumë nga veprimet dhe listat me zakone të shëndetshme që ajo i tregonte familjes, si ushtrimet e mëngjesit apo shëtitjet në diell, ishin gjeneruar nga chatbot-i.

Më 4 shkurt, Sophie la shtëpinë pa lajmëruar askënd dhe disa orë më vonë, familja gjeti letrën e lamtumirës një tekst që më vonë rezultoi të ishte riformuluar nga ChatGPT për të qenë “më pak i dhimbshëm”.

Nëna e saj, Laura Reiley, shprehet se nuk dëshiron të fajësojë drejtpërdrejt teknologjinë, por thekson se duhet të ekzistojnë më shumë masa mbrojtëse për përdoruesit vulnerabël.

“Nuk mund t’i thuash dikujt që po mendon të vrasë veten të bëjë frymëmarrje të thellë. AI nuk është mik, nuk është terapist, nuk është njeri,” u shpreh ajo për mediat amerikane.

Sipas saj, shumë të rinj mund të ngatërrojnë kufirin mes një mjeti virtual dhe ndihmës së mirëfilltë psikologjike.

Ndërkohë, kompania OpenAI ka deklaruar se po punon për të zhvilluar sisteme që do të ndihmojnë chatbot-in të identifikojë situatat e krizës dhe, në të ardhmen, ndoshta të njoftojë autoritetet për raste të rrezikut të lartë.

Familja e Sophie-s ka ndarë publikisht këtë histori me qëllim që të rrisë ndërgjegjësimin për përdorimin e teknologjisë në mënyrë të kujdesshme, veçanërisht mes të rinjve që përballen me depresion, ankth dhe ndjenja vetmie. Sipas tyre, teknologjia mund të jetë një ndihmë plotësuese, por kurrsesi një zëvendësim për terapinë dhe kujdesin profesional.

 

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan