Çmimet e larta të karburanteve po rëndojnë mbi buxhetet familjare dhe po ndryshojnë zakonet e përdorimit të automjeteve. ...
BOTA
“Epic Fury”/ Çfarë do të thotë vdekja e Khameneit për Rusinë dhe Kinën
PiranjatPërditësimi i fundit 2 Mars 2026, 11:06
Brenda vetëm një minute të fillimit të Operacionit “Epic Fury”, zyrtarët izraelitë konfirmuan se udhëheqësi suprem i Iranit, Ali Khamenei, dhe bashkëpunëtorët e tij të ngushtë ishin të vrarë, duke përmbysur gjysmë shekulli të historisë politike iraniane dhe duke nxjerrë në pah fuqinë e SHBA-së në arenën globale. Megjithëse koncepti i “multipolaritetit” ka fituar terren, me rritjen e Kinës dhe ndikimin e fuqive rajonale, fuqia ushtarake amerikane mbetet dominante. Presidenti Donald Trump ka demonstruar vendosmëri të jashtëzakonshme, duke eliminuar brenda dy muajsh dy udhëheqës në dy kontinente: Nicolás Maduro në Venezuelë dhe Khamenein në Iran. Analistët vënë në dukje se pak presidentë amerikanë kanë ushtruar këtë nivel të drejtpërdrejtë pushteti me një kaq të paturpshme.
Pas vdekjes së Khameneit, Presidenti rus, Vladimir Putin, shprehu ngushëllime dhe dënoi “vrasjen cinike”, por në praktikë Moska dhe Pekini nuk mund të ndryshojnë rezultatin e sulmit. Analistët theksojnë se eliminimi i Khameneit tregon se SHBA dhe Izraeli kanë kapacitete operative dhe inteligjencë të sofistikuar, të cilat përfshijnë dronë me rreze të gjatë veprimi, inteligjencë artificiale dhe raketa të saktësisë së lartë. Në Libi në 2011, SHBA kishte zgjedhur të udhëhiqte nga pasiviteti, duke lejuar aleatët evropianë të kryenin sulmet, por rezultati ishte i ngadaltë. Në këtë rast, Trump operoi pa konsultime të gjera ndërkombëtare, duke bashkëpunuar vetëm me Izraelin, duke maksimizuar surprizën dhe efektivitetin e misionit. Megjithëse udhëheqja e lartë iraniane është goditur rëndë, sistemi revolucionar është projektuar për t’i bërë ballë sulmeve të tilla. Analistët paralajmërojnë se do të nevojiten javë të tëra për të parë sa ka dobësuar humbja e Khameneit regjimin, dhe një tranzicion paqësor duket më pak i mundshëm sesa një i dhunshëm. Fuqitë rajonale dhe etnike në Iran, si kurdët, arabët, azerët dhe baluçët, mbeten faktorë potencialë të destabilizimit. Kina, që importon rreth 1.4 milionë fuçi naftë në ditë nga Irani, mund të ndjejë tronditje të furnizimit. Rusia përfiton nga teknologjia iraniane e dronëve, por nuk ka dhënë garanci të fuqishme për sistemet e saj të avancuara.
Çmimet e larta të naftës mund të favorizojnë ekonominë e luftës të Rusisë, ndërsa çdo ngërç në Iran mund të destabilizojë fitoret e SHBA-së. Operacioni “Epic Fury” ka treguar fuqinë amerikane në fushën ushtarake dhe saktësinë e inteligjencës moderne, por historia paralajmëron kundër arrogancës. Ndikimi i SHBA-së në Lindjen e Mesme mbetet i madh, por sfidat e vazhdueshme rajonale dhe veprimet e Rusisë dhe Kinës do të testojnë qëndrueshmërinë e këtyre fitoreve. Çfarëdo që të ndodhë, dominimi amerikan dhe aftësia për të ndryshuar rendin global mbeten në qendër të politikës ndërkombëtare, ndërsa Lindja e Mesme mund të përballet me javë dhe muaj të paqëndrueshmërisë.
