Nga Jesus Antonio Blancuiqet, EL TIEMPO
Për muaj me radhë, historia e Enid Kasmit në Venezuelë ishte e rrethuar nga pikëpyetje. Kur u ...
BOTA
Çfarë do të duhej të bëjë Mbretëria e Bashkuar për t'u ribashkuar me BE-në?
PiranjatPërditësimi i fundit 1 Tetor 2026, 18:37
Kryeministri britanik Andy Burnham është shprehur i hapur ndaj mundësisë së rikthimit të Mbretërisë së Bashkuar në Bashkimin Evropian. Por çfarë do të duhej të bënte në të vërtetë vendi për t'u ribashkuar me BE-në?
Së pari, Mbretëria e Bashkuar do të duhej të paraqiste një kërkesë të re formale sipas Nenit 49 të Traktatit për Bashkimin Evropian, njësoj si çdo shtet tjetër kandidat. Vendi nuk është i detyruar ligjërisht të mbajë një referendum tjetër për të nisur procesin e anëtarësimit në BE.
Çfarë parashikon Neni 49 i Traktatit për Bashkimin Evropian?
Neni 49 i Traktatit për Bashkimin Evropian përcakton:
“Çdo shtet evropian që respekton vlerat e përmendura në Nenin 2 dhe është i angazhuar për promovimin e tyre mund të aplikojë për t'u bërë anëtar i Unionit. Parlamenti Evropian dhe parlamentet kombëtare do të informohen për një aplikim të tillë.
Shteti aplikant ia drejton kërkesën e tij Këshillit, i cili vepron unanimisht, pasi konsultohet me Komisionin dhe pasi merr pëlqimin e Parlamentit Evropian, i cili vepron me shumicën e anëtarëve të tij përbërës.
Kriteret e pranueshmërisë të dakorduara nga Këshilli Evropian do të merren parasysh. Kushtet e pranimit dhe përshtatjet e Traktateve mbi të cilat është themeluar Unioni, që sjell një pranim të tillë, do të jenë objekt i një marrëveshjeje midis Shteteve Anëtare dhe shtetit aplikant.
Kjo marrëveshje do t'i nënshtrohet ratifikimit nga të gjitha Shtetet Kontraktuese, në përputhje me kërkesat e tyre përkatëse kushtetuese.”
Kriteret
Sipas faqes zyrtare të BE-së, vendi kandidat duhet:
-të jetë një shtet evropian; -të respektojë dhe të jetë i përkushtuar ndaj vlerave të përcaktuara në Nenin 2 të Traktatit për Bashkimin Evropian, -veçanërisht respektit për dinjitetin njerëzor, lirinë, demokracinë, barazinë dhe sundimin e ligjit; -të respektojë të drejtat e njeriut, përfshirë të drejtat e personave që u përkasin minoriteteve; -të respektojë një shoqëri të karakterizuar nga pluralizmi, mosdiskriminimi, toleranca, drejtësia, solidariteti dhe barazia midis grave dhe burrave. Vendi kandidat duhet gjithashtu të përmbushë kriteret e anëtarësimit në BE, të njohura zakonisht si Kriteret e Kopenhagës, të përcaktuara nga Këshilli Evropian në Kopenhagë në qershor të vitit 1993.
Këto përfshijnë:
ekzistencën e institucioneve të qëndrueshme që garantojnë demokracinë, sundimin e ligjit, të drejtat e njeriut dhe respektimin dhe mbrojtjen e minoriteteve; ekzistencën e një ekonomie tregu funksionale dhe aftësinë për t'u përballur me presionet konkurruese dhe forcat e tregut brenda Bashkimit; aftësinë për të marrë përsipër dhe për të zbatuar në mënyrë efektive detyrimet e anëtarësimit, përfshirë objektivat e bashkimit politik, ekonomik dhe monetar. Këshilli Evropian, i mbajtur në Madrid në dhjetor të vitit 1995, shtoi se vendi kandidat duhet të jetë në gjendje të zbatojë legjislacionin e BE-së dhe të sigurojë që ky legjislacion, pasi të jetë transpozuar në ligjin kombëtar, të zbatohet në mënyrë efektive përmes strukturave të përshtatshme administrative dhe gjyqësore.
BE-ja rezervon të drejtën të përcaktojë se kur një vend kandidat i ka përmbushur kriteret e anëtarësimit. Për më tepër, vetë Bashkimi Evropian duhet të jetë në gjendje të integrojë anëtarë të rinj.
Procedura
Sipas faqes zyrtare të BE-së, një shtet evropian që përmbush kriteret paraqet një kërkesë zyrtare në Këshillin e BE-së. Këshilli informon Parlamentin Evropian, Komisionin Evropian dhe parlamentet kombëtare për kërkesën për anëtarësim.
Pas konsultimit me Këshillin e BE-së, Komisioni Evropian harton një opinion mbi kërkesën e vendit për anëtarësim. Statusi i kandidatit jepet nga Këshilli i BE-së, bazuar në opinionin e Komisionit dhe me miratimin e Këshillit Evropian.
Negociatat e anëtarësimit hapen pas një vendimi unanim të Këshillit të BE-së. Ato zhvillohen përmes konferencave ndërqeveritare midis qeverive të shteteve anëtare të BE-së dhe qeverisë së vendit kandidat.
Çfarë ndodh gjatë negociatave?
Acquis-i i BE-së, pra tërësia e legjislacionit dhe rregullave të Bashkimit Evropian, ndahet në fusha politikash për të organizuar negociatat. Aktualisht ekzistojnë 35 kapituj negociues.
Këshilli i BE-së mund të përcaktojë standarde për hapjen ose mbylljen e kapitujve, si dhe standarde të përkohshme për kapituj të caktuar. Vendimet bazohen në një proces shqyrtimi të hollësishëm për secilën fushë.
Një kapitull mund të mbyllet përkohësisht vetëm kur vendi kandidat tregon se e ka zbatuar tashmë acquis-in për atë fushë ose se do ta zbatojë atë deri në datën e anëtarësimit dhe ka përmbushur standardet e përcaktuara.
Gjatë fazës së para-anëtarësimit, Komisioni Evropian monitoron përpjekjet e vendeve kandidate për zbatimin e acquis-it dhe i ndihmon ato gjatë gjithë procesit, ndër të tjera përmes instrumenteve të financimit të para-anëtarësimit.
Palët diskutojnë gjithashtu nëse dhe si rregulla të caktuara mund të zbatohen gradualisht, në mënyrë që vendet e reja anëtare ose vendet ekzistuese të BE-së të kenë kohë për t'u përshtatur. Këto çështje diskutohen kryesisht në fazat përfundimtare të negociatave.
Komisioni Evropian informon Këshillin e BE-së dhe Parlamentin Evropian gjatë gjithë procesit, veçanërisht përmes paketave vjetore të zgjerimit, të cilat përfshijnë një dokument strategjik horizontal mbi politikën e zgjerimit dhe raporte për secilin vend.
Këto dokumente diskutohen në Parlamentin Evropian, i cili paraqet vërejtjet e tij përmes rezolutave të miratuara në seancë plenare. Edhe vendi kandidat harton programe kombëtare vjetore ku vlerëson progresin e tij në zbatimin e kapitujve të ndryshëm të acquis-it.
Hapi i fundit: traktati i anëtarësimit
Pasi të përfundojnë negociatat e anëtarësimit dhe të gjithë kapitujt të jenë mbyllur përfundimisht, hartohet një traktat anëtarësimi, i cili finalizohet përmes një konference me shtetet anëtare të BE-së.
Anëtarësimi duhet të miratohet unanimisht nga Këshilli i BE-së dhe të marrë pëlqimin e Parlamentit Evropian. Më pas, traktati nënshkruhet nga të gjitha shtetet anëtare të BE-së dhe nga vendi kandidat.
Para se të hyjë në fuqi, traktati i anëtarësimit duhet të ratifikohet nga secili shtet anëtar i BE-së dhe nga vendi kandidat, në përputhje me procedurat e tyre përkatëse kushtetuese.
Për Mbretërinë e Bashkuar, një proces i tillë do të mund të nënkuptonte negociata të reja për kushtet e anëtarësimit, të cilat nuk do të ishin domosdoshmërisht të njëjta me marrëveshjet dhe përjashtimet që vendi kishte para Brexit-it. Ndër çështjet që do të duhej të trajtoheshin do të ishin edhe marrëdhënia me euron dhe hapësirën Schengen. /PiranjatNews/
