I heshtur, por në zgjerim të shpejtë, fenomeni i kratom po shfaqet si një nga sfidat e reja shëndetësore në Shtetet e Bashkuara. I ndihmuar nga lehtësia e aksesit dhe perceptimi si një substancë natyrale, pra më pak e rrezikshme, përdorimi i tij është përhapur përtej grupeve fillestare. Por pas kësaj pamjeje të padëmshme fshihet një realitet shumë më kompleks: mes boshllëqeve ligjore, mungesës së informacionit dhe rreziqeve konkrete klinike, kratomi po shqetëson gjithnjë e më shumë mjekët, studiuesit dhe autoritetet shëndetësore.
Çfarë është kratomi dhe pse shqetëson?
Kratomi është një substancë me origjinë bimore që ka veti psikoaktive, por efektet që mund të shkaktojë e bëjnë gjithçka tjetër përveçse të padëmshme. Përbërësit e tij aktivë (sidomos mitraginina dhe 7-hidroksimitraginina) veprojnë në trurin e njeriut në mënyrë të ngjashme me opioidët, edhe pse teknikisht nuk klasifikohet si i tillë.
Ai nxirret nga gjethet e një bime tropikale, Mitragyna speciosa, e cila rritet kryesisht në vende si Tajlanda, Indonezia dhe Malajzia. Kur merret në doza të larta, kratomi ndikon në sistemin nervor dhe mund të krijojë rreziqe të konsiderueshme për shëndetin. Doza është faktor kyç për efektet: në sasi të vogla, kratomi mund të ketë efekt stimulues dhe energjizues, ndërsa në doza të larta shndërrohet në një analgjezik dhe qetësues të fuqishëm. Në Shtetet e Bashkuara, përdorimi i tij është rritur me shpejtësi, duke e kthyer nga një fenomen marginal në një shqetësim në rritje për shëndetin publik.
Sa është rritur përdorimi vitet e fundit?
Shifrat janë shumë të qarta: sipas një studimi të publikuar në revistën shkencore Addiction, rastet e raportuara në qendrat amerikane të helmimeve janë rritur nga vetëm 19 në vitin 2010 në 1.242 në vitin 2023. Kjo përfaqëson një rritje prej rreth 6.500%, ose afërsisht 65 herë më shumë brenda pak më shumë se një dekade. Një përshkallëzim që studiuesit e cilësojnë si “marramendës”, duke theksuar se paralelisht është rritur edhe numri i rasteve më të rënda.
Cilat janë rreziqet konkrete për shëndetin?
Pasojat mjekësore të lidhura me kratomin nuk janë të papërfillshme. Ndër efektet e raportuara përfshihen konvulsionet, aritmitë kardiake, dëmtimet e mëlçisë dhe problemet me frymëmarrjen.
Në rastet e analizuara, pothuajse një në shtatë pacientë ka pasur nevojë për shtrim në spital, ndërsa një në gjashtëmbëdhjetë është transferuar në terapi intensive.
Këto të dhëna nënvizojnë rrezikshmërinë potenciale të kësaj substance, veçanërisht kur përdoret pa kontroll.
Çfarë ndodh kur kombinohet me substanca të tjera?
Rreziku rritet ndjeshëm kur kratomi merret së bashku me droga apo barna të tjera. Ai mund të ndërhyjë në proceset metabolike të organizmit, duke fuqizuar efektet toksike dhe duke i bërë reagimet më të paparashikueshme. Sipas ekspertëve, kjo është një situatë e shpeshtë që kontribuon në rritjen e rasteve me pasoja të rënda.
Cila është situata ligjore në Shtetet e Bashkuara?
Kratomi ndodhet në një “zonë gri” ligjore. Ai nuk është i përfshirë në listën e substancave të kontrolluara në nivel federal dhe nuk është i miratuar për përdorim mjekësor, duke u lënë shteteve të veçanta lirinë për ta rregulluar ose jo përdorimin e tij. Studimet tregojnë se shtetet pa rregullim kanë rezultate më të këqija sa i përket ekspozimit dhe pasojave shëndetësore, krahasuar me ato që e kanë ndaluar.
Pse debati politik mbetet i hapur?
Pavarësisht të dhënave shqetësuese, rregullimi i kratomit vazhdon të jetë objekt diskutimi. Mungesa e studimeve të thelluara dhe përfundimtare e bën të vështirë vendosjen e politikave të përbashkëta. Ligjvënësit janë të ndarë mes qasjeve kufizuese dhe strategjive për mbrojtjen e konsumatorëve, ndërsa ekspertët kërkojnë kërkime më rigoroze për të orientuar vendimmarrjen.
A është një problem që pritet të rritet?
Sipas studiuesve, po. Rritja e përdorimit dhe përhapja e kësaj substance sugjerojnë se fenomeni nuk do të zhduket në një periudhë të shkurtër. Pa ndërhyrje të qarta dhe të bazuara në prova shkencore, kratomi rrezikon të konsolidohet si një emergjencë e re shëndetësore, e vështirë për t’u kontrolluar dhe ende pak e kuptuar. /PiranjatNews/
Artikuj te sugjeruar
BOTA
23 Prill19:28
Mister në Mars! Shkëmbi që i ngjan një kafke dinosauri po çmend internetin
Dinosaurët mund të kenë sunduar Tokën, por a kanë lënë gjurmë edhe në Mars? Një imazh i fundit nga Perseveranc...
BOTA
23 Prill19:08
Lavrov akuzon BE-në: Satanizëm i shfrenuar dhe praktika blasfemuese kundër Rusisë!
Ministri i Jashtëm rus, Sergei Lavrov, ka pohuar se në disa shtete anëtare të BE-së ekziston “satanizëm i përhapur&rdqu...
BOTA
23 Prill18:52
OKB ngre alarmin: Puna vret 840,000 njerëz në vit
Më shumë se 840,000 njerëz humbasin jetën çdo vit në mbarë botën si pasojë e rreziqeve psikosociale në vendi...
BOTA
23 Prill18:36
Abuzoi dhe infektoi me HIV 7 të rinj, dënohet me burgim të përjetshëm 43-vjeçari në Angli
Një përdhunues i cili infektoi qëllimisht 7 persona me HIV është dënuar me burgim të përjetshëm në Angli. Adam...
BOTA
23 Prill18:31
Parashutistët spanjollë shkatërrojnë një automjet të blinduar prej 600 mijë eurosh! Ja çfarë ndodhi
Parashutistët spanjollë shkatërrojnë një automjet të blinduar prej 600 mijë eurosh
Një incident i pazakontë ë...
BOTA
23 Prill18:25
Dyshohet se spiunuan për Iranin, Izraeli arreston dy ushtarë të forcave ajrore
Izraeli ka akuzuar dy anëtarë të forcave ajrore se dyshohet se kanë punuar për inteligjencën iraniane, raportoi e përditshmja...
BOTA
23 Prill18:19
Vuçiç i kërkon Hagës lirimin e kriminelit të luftës në Kosovë, Ratko Mlladiç
Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, deklaroi sot se gjendja shëndetësore e ish-komandantit të Ushtrisë së Republikë...
BOTA
23 Prill18:05
VIDEO/ Armë e re në front? Kina teston qen robotikë me armë akustike
Kina po zhvillon dhe teston një gjeneratë të re pajisjesh ushtarake, ku përfshihen qen robotikë të pajisur me armë akustike q...
BOTA
23 Prill17:43
“Dyshojnë se Izraeli mund ta vrasë”, New York Times: Presidenti i Iranit po kuron personalisht Mojtaba Khamenein
Gazeta New York Times raportoi të enjten detaje të reja mbi gjendjen e udhëheqësit të ri suprem të Iranit, Mojtaba Khamenei, duke ...
BOTA
23 Prill17:43
I shpërfytyruar nga sulmi/ Khamenei i nënshtrohet operacioneve plastike, The New York Times: Do t'i vendosin edhe protezë
Presidenti i Iranit, Masoud Pezeshkian, me profesion kirurg kardiak, ka marrë përsipër trajtimin mjekësor të Udhëheqësit Supr...