BOTA

Çfarë është Kratomi, kërcënimi i ri i padukshëm. Rastet janë rritur 65 herë, efektet

Piranjat Përditësimi i fundit 23 Prill 2026, 19:41
Çfarë është Kratomi, kërcënimi i ri i

I heshtur, por në zgjerim të shpejtë, fenomeni i kratom po shfaqet si një nga sfidat e reja shëndetësore në Shtetet e Bashkuara. I ndihmuar nga lehtësia e aksesit dhe perceptimi si një substancë natyrale, pra më pak e rrezikshme, përdorimi i tij është përhapur përtej grupeve fillestare. Por pas kësaj pamjeje të padëmshme fshihet një realitet shumë më kompleks: mes boshllëqeve ligjore, mungesës së informacionit dhe rreziqeve konkrete klinike, kratomi po shqetëson gjithnjë e më shumë mjekët, studiuesit dhe autoritetet shëndetësore.

Çfarë është kratomi dhe pse shqetëson?

Kratomi është një substancë me origjinë bimore që ka veti psikoaktive, por efektet që mund të shkaktojë e bëjnë gjithçka tjetër përveçse të padëmshme. Përbërësit e tij aktivë (sidomos mitraginina dhe 7-hidroksimitraginina) veprojnë në trurin e njeriut në mënyrë të ngjashme me opioidët, edhe pse teknikisht nuk klasifikohet si i tillë.

Ai nxirret nga gjethet e një bime tropikale, Mitragyna speciosa, e cila rritet kryesisht në vende si Tajlanda, Indonezia dhe Malajzia. Kur merret në doza të larta, kratomi ndikon në sistemin nervor dhe mund të krijojë rreziqe të konsiderueshme për shëndetin. Doza është faktor kyç për efektet: në sasi të vogla, kratomi mund të ketë efekt stimulues dhe energjizues, ndërsa në doza të larta shndërrohet në një analgjezik dhe qetësues të fuqishëm. Në Shtetet e Bashkuara, përdorimi i tij është rritur me shpejtësi, duke e kthyer nga një fenomen marginal në një shqetësim në rritje për shëndetin publik.

Sa është rritur përdorimi vitet e fundit?

Shifrat janë shumë të qarta: sipas një studimi të publikuar në revistën shkencore Addiction, rastet e raportuara në qendrat amerikane të helmimeve janë rritur nga vetëm 19 në vitin 2010 në 1.242 në vitin 2023. Kjo përfaqëson një rritje prej rreth 6.500%, ose afërsisht 65 herë më shumë brenda pak më shumë se një dekade. Një përshkallëzim që studiuesit e cilësojnë si “marramendës”, duke theksuar se paralelisht është rritur edhe numri i rasteve më të rënda.

Cilat janë rreziqet konkrete për shëndetin?

Pasojat mjekësore të lidhura me kratomin nuk janë të papërfillshme. Ndër efektet e raportuara përfshihen konvulsionet, aritmitë kardiake, dëmtimet e mëlçisë dhe problemet me frymëmarrjen.

Në rastet e analizuara, pothuajse një në shtatë pacientë ka pasur nevojë për shtrim në spital, ndërsa një në gjashtëmbëdhjetë është transferuar në terapi intensive.

Këto të dhëna nënvizojnë rrezikshmërinë potenciale të kësaj substance, veçanërisht kur përdoret pa kontroll.

Çfarë ndodh kur kombinohet me substanca të tjera?

Rreziku rritet ndjeshëm kur kratomi merret së bashku me droga apo barna të tjera. Ai mund të ndërhyjë në proceset metabolike të organizmit, duke fuqizuar efektet toksike dhe duke i bërë reagimet më të paparashikueshme. Sipas ekspertëve, kjo është një situatë e shpeshtë që kontribuon në rritjen e rasteve me pasoja të rënda.

Cila është situata ligjore në Shtetet e Bashkuara?

Kratomi ndodhet në një “zonë gri” ligjore. Ai nuk është i përfshirë në listën e substancave të kontrolluara në nivel federal dhe nuk është i miratuar për përdorim mjekësor, duke u lënë shteteve të veçanta lirinë për ta rregulluar ose jo përdorimin e tij. Studimet tregojnë se shtetet pa rregullim kanë rezultate më të këqija sa i përket ekspozimit dhe pasojave shëndetësore, krahasuar me ato që e kanë ndaluar.

Pse debati politik mbetet i hapur?

Pavarësisht të dhënave shqetësuese, rregullimi i kratomit vazhdon të jetë objekt diskutimi. Mungesa e studimeve të thelluara dhe përfundimtare e bën të vështirë vendosjen e politikave të përbashkëta. Ligjvënësit janë të ndarë mes qasjeve kufizuese dhe strategjive për mbrojtjen e konsumatorëve, ndërsa ekspertët kërkojnë kërkime më rigoroze për të orientuar vendimmarrjen.

A është një problem që pritet të rritet?

Sipas studiuesve, po. Rritja e përdorimit dhe përhapja e kësaj substance sugjerojnë se fenomeni nuk do të zhduket në një periudhë të shkurtër. Pa ndërhyrje të qarta dhe të bazuara në prova shkencore, kratomi rrezikon të konsolidohet si një emergjencë e re shëndetësore, e vështirë për t’u kontrolluar dhe ende pak e kuptuar. /PiranjatNews/

 

 

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan