Qytetarë, ambientalistë dhe aktivistë të shoqërisë civile janë mbledhur këtë mbrëmje në Tiranë p&e...
BOTA
Ice, çfarë fuqish kanë agjentët dhe pse mund të vrasin pa u akuzuar?
PiranjatPërditësimi i fundit 28 Janar 2026, 20:58
Çfarë është ICE?
ICE, akronim i Immigration and Customs Enforcement (Zbatimi i Ligjeve për Emigracionin dhe Doganat), është një agjenci federale policore që varet drejtpërdrejt nga Departamenti i Sigurisë Kombëtare të SHBA-së. E krijuar pak pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001, misioni zyrtar i ICE-s është “të kryejë hetime penale, të zbatojë ligjet e emigracionit, të ruajë sigurinë kombëtare dhe të mbrojë sigurinë publike”. Që nga ardhja në pushtet e Donald Trump, agjentët e ICE janë bërë protagonistë të një ashpërsimi të madh të masave kundër emigracionit të paligjshëm.
Çfarë kompetencash kanë agjentët e ICE? Agjentët e kësaj agjencie kundër emigracionit nuk kanë nevojë për urdhër gjykate për të kryer arrestime dhe mund të ndalojnë, mbajnë në paraburgim dhe arrestojnë persona që dyshojnë se ndodhen ilegalisht në Shtetet e Bashkuara. Ata mund gjithashtu të ndalojnë dhe kontrollojnë persona që kalojnë kufirin amerikan.
A mund të vrasë ICE?
Veprimet e lejuara përcaktohen nga Kushtetuta amerikane, ligji dhe mbi të gjitha nga udhëzimet e Departamentit të Sigurisë Kombëtare, të përditësuara në vitin 2023. Sipas tyre, agjentët e ICE mund të përdorin forcë vdekjeprurëse “vetëm kur është e domosdoshme”, pra “kur kanë bindje të arsyeshme se personi përbën një kërcënim të menjëhershëm për jetë ose për dëmtime të rënda fizike”. ICE mund të qëllojë ndaj një personi vetëm me qëllimin për të “parandaluar ose ndalur sjelljen kërcënuese që justifikon përdorimin e forcës vdekjeprurëse”.
Kur mund të hapë zjarr një agjent i ICE?
Për ICE flitet për të ashtuquajturën “vrimë ligjore të dyshimit të arsyeshëm”. Agjentët mund të shtypin këmbëzën edhe përpara se “kërcënimi të konkretizohet”. Nëse arrijnë të provojnë se e kanë perceptuar një kërcënim, pavarësisht nëse ai është realizuar apo jo më pas, ligji shpesh e mbron vrasjen si “objektivisht të arsyeshme”.
Sa persona janë vrarë gjatë operacioneve të ICE?
Në vitin 2025, 32 persona kanë humbur jetën nga dora e ICE ose gjatë periudhës së ndalimit në strukturat e agjencisë. Në katër javët e para të vitit 2026, të vdekurit janë tashmë shtatë. Mes tyre janë edhe dy raste tronditëse në Minneapolis, me vrasjen gjakftohtë të Renee Good dhe Alex Pretti.
A mund ta arrestojë policia lokale një agjent të ICE që vret dikë? Teorikisht po, por rrallëherë arrin ta mbajë në ndalim. Qeveria federale ndërhyn pothuajse menjëherë për ta nxjerrë agjentin nga juridiksioni lokal, duke e shpallur incidentin si “kompetencë ekskluzivisht federale”.
Çfarë ndryshon nëse hetimi zhvillohet në nivel federal?
Në nivel shtetëror zbatohet ligji i shtetit përkatës, i cili mund të parashikojë edhe dënim për vrasje nga pakujdesia. Në nivel federal, Departamenti i Drejtësisë duhet të provojë se agjenti ka vepruar me qëllim të drejtpërdrejtë për të shkelur Kushtetutën dhe të drejtat e viktimës. Edhe në rast dënimi, presidenti ka mundësinë të ndërhyjë dhe të japë falje, pasi bëhet fjalë për vepra penale federale.
Sa agjentë të ICE janë paditur për veprimet e tyre?
Aktualisht nuk ka informacione për agjentë të hetuar apo të dalë para gjykatës për plagosje apo vrasje gjatë bastisjeve kundër emigracionit.
A mund të ndiqen penalisht agjentët e ICE?
Po, por është jashtëzakonisht e vështirë. Sipas “Klauzolës së Supremacisë” të Kushtetutës amerikane, agjentët federalë gëzojnë përgjithësisht imunitet nga ndjekja penale në nivel shtetëror, nëse veprimet kanë ndodhur gjatë “kryerjes së detyrës”. Çështja nuk hetohet nga prokurorë lokalë, por nga ata federalë. Nëse gjyqtari federal e konsideron të vlefshme klauzolën, çështja arkivohet pa shkuar fare para një jurie popullore.
A mund të ngrenë familjet e viktimave padi civile kundër ICE?
Jo, për shkak të të ashtuquajturit “Bivens Gap”. Në legjislacionin amerikan, qytetarët mund të padisin policinë lokale për shkelje kushtetuese, si përdorimi i tepruar i forcës. Por kjo nuk vlen për agjentët federalë.
Çfarë është imuniteti i kualifikuar nga i cili përfitojnë agjentët?
Agjentët mbrohen nga “imuniteti i kualifikuar”, i cili i mbron zyrtarët qeveritarë nga paditë civile, përveç rasteve kur kanë shkelur një të drejtë “qartësisht të përcaktuar”. Administrata Trump po përpiqet ta shndërrojë imunitetin e kualifikuar në imunitet total, një ndryshim që do t’i mbronte agjentët e ICE edhe nëse shkelin me vetëdije ligjin gjatë shërbimit.
Kryeministri sllovak Robert Fico u kthye nga Mar-a-Lago "i traumatizuar" nga shëndeti mendor i Donald Trump, sipas Politico.eu, duke cituar pesë zyrta...
