L
Një plagosje me thikë ka ndodhur rreth mesditës në Durrës, në zonën e Shkozetit. Një i ri, rreth 25 vjeç, &eum...
BOTA
Ku fshihet hantavirusi në SHBA? Shkencëtarët gjejnë “zona të nxehta”, kujdes nga minjtë...
PiranjatPërditësimi i fundit 17 Maj 2026, 18:39
Një rast i dyshuar së fundmi me hantavirus në Illinois është një kujtesë e fortë se ky virus potencialisht vdekjeprurës ekziston edhe në SHBA. Aktualisht nuk ka raste të hantavirusit në SHBA që lidhen me shpërthimin në anijen turistike MV Hondius. Lloji Andes i hantavirusit, që shkaktoi vdekjen e tre pasagjerëve, nuk është gjetur në Amerikën e Veriut.
Megjithatë, ekziston një lloj hantavirusi në SHBA — kryesisht virusi Sin Nombre — që shkakton një sindromë të rëndë pulmonare dhe potencialisht fatale, e cila po ngre shqetësime.
Virusi përhapet nga brejtësit te njerëzit, zakonisht kur grimcat e urinës, pështymës ose feçeve që përmbajnë hantavirus përhapen në ajër. Arizona ka një nga numrat më të lartë të infeksioneve në SHBA, por kërkime të fundit kanë identifikuar të paktën tre shtete që po shfaqen si “vatra të nxehta” të hantavirusit.
Sipas shkencëtarëve të universitetit Virginia Tech, deri në 15 lloje brejtësish — përfshirë miun e drerit (deer mouse)— që bartin hantavirus gjenden më shpesh në Virginia, Colorado dhe Texas. Përmes analizës së mostrave të gjakut, studimi i publikuar në revistën Ecosphere identifikoi edhe gjashtë specie të reja brejtësish si bartës të mundshëm të virusit.
Këto përfshijnë brejtës në shtetet lindore, ku rastet njerëzore të hantavirusit janë shumë të rralla.
“Ne shohim raste njerëzore në shtete si New Mexico, por nëse doni të kapni një brejtës të infektuar, Virginia del si një pikë e nxehtë,” tha Luis Escobar, profesor i asociuar në departamentin e ruajtjes së peshqve dhe jetës së egër në Virginia Tech.
Escobar tha se filloi këtë kërkim pas pandemisë së koronavirusit për të kuptuar më mirë se si viruset kalojnë nga kafshët te njerëzit dhe më pas potencialisht nga njeriu te njeriu. Hantavirusi u bë fokus sepse disa variante kanë shkallë vdekshmërie deri në 50%.
“Nëse kemi këtë nivel vdekshmërie dhe transmetim nga njeriu te njeriu,” tha Escobar, “hantavirusi mund të jetë kandidat për pandeminë e ardhshme, të cilën duam ta parandalojmë ose të paktën të jemi të përgatitur.”
Megjithatë, Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe Qendrat Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) theksojnë se nuk ka asnjë shenjë që shpërthimi në MV Hondius është fillimi i një pandemie. Vetëm varianti Andes dihet se përhapet nga personi te personi.
Raportimet për lloje të tjera të hantavirusit që gjenden natyrshëm në SHBA mund të rriten me ngrohjen e motit.
Kërkimi i Escobar përfshiu testimin e më shumë se 14,000 mostrave gjaku të brejtësve në gjithë SHBA-në, të mbledhura nga viti 2014 deri në 2019.
Por fakti që një zonë ka brejtës të infektuar nuk do të thotë domosdoshmërisht se njerëzit përreth janë në rrezik. Sipas CDC-së, që nga viti 1993 janë raportuar 890 raste të hantavirusit në SHBA. Shumica kanë ndodhur në perëndim të vendit:
Colorado dhe New Mexico: mbi 120 raste secila Arizona: 92 raste California: 79 raste Ndërsa Virginia — një nga zonat e identifikuara si “vatër e nxehtë” — ka raportuar vetëm dy raste, një në vitin 1993 dhe një tjetër në vitin 2021.
Rreth 35% e rasteve në SHBA kanë përfunduar me vdekje.
Studiuesja Morgan Gorris nga Laboratori Kombëtar Los Alamos në New Mexico publikoi kërkime që tregojnë se njerëzit që jetojnë në zona të thata, kryesisht në perëndim të SHBA-së, kanë më shumë gjasa të infektohen. Ajri i thatë dhe temperaturat e larta e bëjnë më të lehtë që jashtëqitjet e brejtësve të shpërndahen në ajër.
“Ky virus mund të mbijetojë në mjedis për të paktën disa javë,” tha Gorris. “Nëse nuk ka shi që ta pastrojë ose ta hollojë, ai mund të përhapet në ajër.”
Ajo shtoi se rreziku rritet kur njerëzit ndërhyjnë në habitatet natyrore të brejtësve. Brejtësit që mbajnë hantavirus mund të lëshojnë më shumë virus kur janë të stresuar.
Si të mbroheni nga hantavirusi
Departamenti i Shëndetit Publik i Illinois njoftoi se po heton një rast ku një person dyshohet se u infektua pasi pastroi një shtëpi ku kishte jashtëqitje brejtësish. Personi po rikuperohet dhe pati simptoma të lehta.
Për të ulur rrezikun:
Hapni dritaret dhe dyert për të ajrosur ambientin për 30 minuta. Përdorni doreza gome ose plastike. Mos përdorni fshesë elektrike dhe mos fshini me fshesë të zakonshme jashtëqitjet, sepse mund të përhapin grimcat në ajër. Spërkatni urinën dhe jashtëqitjet me dezinfektues ose përgatisni tretësirë me:1.5 gota zbardhues (bleach) në 1 gallon ujë (rreth 3.8 litra) Lëreni të veprojë për 5 minuta. Pastroni me letra njëpërdorimshe dhe hidhini në kosh me kapak. Dezinfektoni sipërfaqet e forta si dyshemetë, tavolinat dhe sirtarët. Lani duart me sapun dhe ujë para dhe pas heqjes së dorezave. Këshillohet gjithashtu shmangia e kontaktit me brejtësit dhe zonat e papastruara si hambarët, kasollet, kampingjet ose ndërtesat e lëna bosh gjatë dimrit./Përktheu Piranjat News, marrë nga NBC News
