BOTA

Ku fshihet hantavirusi në SHBA? Shkencëtarët gjejnë “zona të nxehta”, kujdes nga minjtë...

Piranjat Përditësimi i fundit 17 Maj 2026, 18:39

Ku fshihet hantavirusi në SHBA? Shkencëtarët gjejnë

Një rast i dyshuar së fundmi me hantavirus në Illinois është një kujtesë e fortë se ky virus potencialisht vdekjeprurës ekziston edhe në SHBA. Aktualisht nuk ka raste të hantavirusit në SHBA që lidhen me shpërthimin në anijen turistike MV Hondius. Lloji Andes i hantavirusit, që shkaktoi vdekjen e tre pasagjerëve, nuk është gjetur në Amerikën e Veriut.

Megjithatë, ekziston një lloj hantavirusi në SHBA — kryesisht virusi Sin Nombre — që shkakton një sindromë të rëndë pulmonare dhe potencialisht fatale, e cila po ngre shqetësime.

Virusi përhapet nga brejtësit te njerëzit, zakonisht kur grimcat e urinës, pështymës ose feçeve që përmbajnë hantavirus përhapen në ajër. Arizona ka një nga numrat më të lartë të infeksioneve në SHBA, por kërkime të fundit kanë identifikuar të paktën tre shtete që po shfaqen si “vatra të nxehta” të hantavirusit.

Sipas shkencëtarëve të universitetit Virginia Tech, deri në 15 lloje brejtësish — përfshirë miun e drerit (deer mouse)— që bartin hantavirus gjenden më shpesh në Virginia, Colorado dhe Texas. Përmes analizës së mostrave të gjakut, studimi i publikuar në revistën Ecosphere identifikoi edhe gjashtë specie të reja brejtësish si bartës të mundshëm të virusit.

Këto përfshijnë brejtës në shtetet lindore, ku rastet njerëzore të hantavirusit janë shumë të rralla.

“Ne shohim raste njerëzore në shtete si New Mexico, por nëse doni të kapni një brejtës të infektuar, Virginia del si një pikë e nxehtë,” tha Luis Escobar, profesor i asociuar në departamentin e ruajtjes së peshqve dhe jetës së egër në Virginia Tech.

Escobar tha se filloi këtë kërkim pas pandemisë së koronavirusit për të kuptuar më mirë se si viruset kalojnë nga kafshët te njerëzit dhe më pas potencialisht nga njeriu te njeriu. Hantavirusi u bë fokus sepse disa variante kanë shkallë vdekshmërie deri në 50%.

“Nëse kemi këtë nivel vdekshmërie dhe transmetim nga njeriu te njeriu,” tha Escobar, “hantavirusi mund të jetë kandidat për pandeminë e ardhshme, të cilën duam ta parandalojmë ose të paktën të jemi të përgatitur.”

Megjithatë, Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe Qendrat Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) theksojnë se nuk ka asnjë shenjë që shpërthimi në MV Hondius është fillimi i një pandemie. Vetëm varianti Andes dihet se përhapet nga personi te personi.

Raportimet për lloje të tjera të hantavirusit që gjenden natyrshëm në SHBA mund të rriten me ngrohjen e motit.

Kërkimi i Escobar përfshiu testimin e më shumë se 14,000 mostrave gjaku të brejtësve në gjithë SHBA-në, të mbledhura nga viti 2014 deri në 2019.

Por fakti që një zonë ka brejtës të infektuar nuk do të thotë domosdoshmërisht se njerëzit përreth janë në rrezik. Sipas CDC-së, që nga viti 1993 janë raportuar 890 raste të hantavirusit në SHBA. Shumica kanë ndodhur në perëndim të vendit:

Colorado dhe New Mexico: mbi 120 raste secila
Arizona: 92 raste
California: 79 raste
Ndërsa Virginia — një nga zonat e identifikuara si “vatër e nxehtë” — ka raportuar vetëm dy raste, një në vitin 1993 dhe një tjetër në vitin 2021.

Rreth 35% e rasteve në SHBA kanë përfunduar me vdekje.

Studiuesja Morgan Gorris nga Laboratori Kombëtar Los Alamos në New Mexico publikoi kërkime që tregojnë se njerëzit që jetojnë në zona të thata, kryesisht në perëndim të SHBA-së, kanë më shumë gjasa të infektohen. Ajri i thatë dhe temperaturat e larta e bëjnë më të lehtë që jashtëqitjet e brejtësve të shpërndahen në ajër.

“Ky virus mund të mbijetojë në mjedis për të paktën disa javë,” tha Gorris. “Nëse nuk ka shi që ta pastrojë ose ta hollojë, ai mund të përhapet në ajër.”

Ajo shtoi se rreziku rritet kur njerëzit ndërhyjnë në habitatet natyrore të brejtësve. Brejtësit që mbajnë hantavirus mund të lëshojnë më shumë virus kur janë të stresuar.

Si të mbroheni nga hantavirusi

Departamenti i Shëndetit Publik i Illinois njoftoi se po heton një rast ku një person dyshohet se u infektua pasi pastroi një shtëpi ku kishte jashtëqitje brejtësish. Personi po rikuperohet dhe pati simptoma të lehta.

Për të ulur rrezikun:

Hapni dritaret dhe dyert për të ajrosur ambientin për 30 minuta.
Përdorni doreza gome ose plastike.
Mos përdorni fshesë elektrike dhe mos fshini me fshesë të zakonshme jashtëqitjet, sepse mund të përhapin grimcat në ajër.
Spërkatni urinën dhe jashtëqitjet me dezinfektues ose përgatisni tretësirë me:1.5 gota zbardhues (bleach)
në 1 gallon ujë (rreth 3.8 litra)
Lëreni të veprojë për 5 minuta.
Pastroni me letra njëpërdorimshe dhe hidhini në kosh me kapak.
Dezinfektoni sipërfaqet e forta si dyshemetë, tavolinat dhe sirtarët.
Lani duart me sapun dhe ujë para dhe pas heqjes së dorezave.
Këshillohet gjithashtu shmangia e kontaktit me brejtësit dhe zonat e papastruara si hambarët, kasollet, kampingjet ose ndërtesat e lëna bosh gjatë dimrit./Përktheu Piranjat News, marrë nga NBC News

 

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan