Kryebashkiaku i Manchesterit, Andy Burnham, po shihet gjithnjë e më shumë si një nga figurat më të forta dhe më me ndikim në Partinë Laburiste britanike, ndërsa në prapaskenë po rriten lëvizjet për rikthimin e tij në Parlament dhe, potencialisht, për garën e ardhshme për drejtimin e partisë.
Burnham lindi në Aintree të Liverpoolit në janar të vitit 1970 dhe u rrit në Culcheth të Cheshire, pranë Warrington. Babai i tij ishte inxhinier telekomunikacioni, ndërsa nëna punonte si recepsioniste. Të dy ishin mbështetës të flaktë të Laburistëve dhe vetë Burnham e ka përmendur shpesh origjinën e tij nga klasa punëtore.
Siç ka pranuar edhe vetë, ai u “radikalizua” politikisht gjatë grevës së minatorëve (1984-1985) dhe iu bashkua Partisë Laburiste në moshën vetëm 14-vjeçare, i ndikuar nga seriali dramatik i BBC-së, “Boys from the Blackstuff”, që pasqyronte jetën e të papunëve në Liverpool. Karriera e tij profesionale nisi si studiues dhe këshilltar për politikanët laburistë.
Pas zgjedhjes si deputet laburist në vitin 2001, ai mori një sërë postesh qeveritare dhe u ngjit shpejt në hierarki. Kur Gordon Brown u bë kryeministër, Burnham u emërua Sekretar i Përgjithshëm i Thesarit për periudhën 2007-2008. Më pas shërbeu si ministër i Politikave Digjitale, Kulturës, Medias dhe Sportit (2008-2009), si edhe ministër i Shëndetësisë (2009-2010).
Si ministër i Kulturës, ai u përball me reagime të forta gjatë ceremonisë përkujtimore të 20-vjetorit të tragjedisë së Hillsborough, ku humbën jetën 97 tifozë të Liverpoolit. Ky episod e shtyu të ngrinte çështjen në kabinetin qeveritar, duke kontribuar në hapjen e një hetimi të dytë për tragjedinë.
Pas dy përpjekjeve të pasuksesshme për t’u zgjedhur lider i Laburistëve, në vitin 2010 doli i katërti pas Ed Miliband dhe në vitin 2015 u mund nga Jeremy Corbyn, Burnham u emërua ministër i Brendshëm në hije në kabinetin e Corbyn, para se të jepte dorëheqjen në vitin 2016 për të kandiduar për kryebashkiak të Manchesterit.
Ai u zgjodh për herë të parë kryebashkiak në vitin 2017 dhe ky post e rriti ndjeshëm profilin e tij politik në nivel kombëtar. Në vitin 2021 u rizgjodh me 67.3% të votave dhe në atë kohë konsiderohej nga kompanitë e basteve si favorit për të pasuar Keir Starmer në drejtimin e partisë, edhe pse nuk ishte deputet.
Pas zgjedhjeve të vitit 2019, vëmendja politike u përqendrua te komunitetet e veriut të Anglisë që kishin mbështetur Konservatorët, shumë prej tyre për herë të parë. Në të njëjtën periudhë shpërtheu pandemia e koronavirusit, e cila rriti rolin e kryebashkiakëve rajonalë dhe i ktheu politikanë si Burnham në figura me ndikim kombëtar.
Kur Manchesteri hyri në nivelin më të lartë të kufizimeve “Tier 3” në tetor 2020, Burnham udhëhoqi negociatat me qeverinë për më shumë mbështetje ekonomike për rajonin. Ai kërkoi një paketë prej 65 milionë paundësh, ndërsa qeveria ofroi vetëm 60 milionë.
Tensioni arriti kulmin kur, gjatë një konference për shtyp, ai u njoftua me email se zona e tij do të merrte vetëm 22 milionë paundë. Jashtë deklaratës së planifikuar, ai e quajti vendimin “brutal” dhe “sinqerisht të turpshëm”.
Që prej marrjes së postit të kryebashkiakut në vitin 2017, Burnham dhuron 15% të pagës së tij vjetore, rreth 110 mijë paundë, për mbështetjen e personave të pastrehë.
Në mars të vitit 2023, Burnham u dënua për tejkalim të shpejtësisë pasi pranoi se po udhëtonte me 78 milje në orë (rreth 125 km/h) në autostradën M62, në një segment ku limiti ishte 40 milje në orë (rreth 65 km/h). Ai u gjobit me rreth 2 mijë paundë.
Gjatë kandidimit të pasuksesshëm për drejtimin e Laburistëve në vitin 2010, Burnham promovoi filozofinë e tij të “socializmit aspirues”, të cilën e përshkruante si rishpërndarëse dhe internacionaliste.
Në garën e brendshme të vitit 2015, ai u përpoq të shfaqej më miqësor ndaj biznesit, duke deklaruar se “sipërmarrësi duhet të jetë po aq hero për ne sa edhe infermierja”, ndërsa mori vlerësime pozitive për reformën e sistemit të transportit në rajon.
Gjatë fushatës u akuzua se ishte zhvendosur më majtas për të tërhequr votuesit e Corbyn. Ai mbështeti rinacionalizimin e hekurudhave, megjithëse nuk u ndje kurrë plotësisht rehat me linjën politike të Corbyn, pasi konsiderohet pjesë e “së majtës së moderuar” të Laburistëve.
Burnham ka mbështetur rritjen e pagës minimale, ndalimin e kontratave me orar zero dhe decentralizimin e mëtejshëm të pushtetit drejt rajoneve. Ai lidhet gjithashtu me propozime për rritjen e taksës së trashëgimisë për të financuar kujdesin social.
Adhurues i muzikës dhe fans i grupeve rock si The Smiths dhe The Stone Roses, Burnham ka deklaruar se skena muzikore e Manchesterit i dha “identitet dhe avantazh”. Pas diplomimit ai punoi edhe në gazetari për revista sektoriale.
Para se të bëhej deputet, Burnham punoi si studiues për deputeten Tessa Jowell, e cila më vonë shërbeu si ministre në qeveritë e Tony Blair dhe Gordon Brown. Ai ka mbajtur gjithashtu role në NHS Confederation dhe Football Task Force, një iniciativë e qeverisë laburiste për trajtimin e problemeve në futbollin anglez, si çmimet e larta të biletave, racizmi dhe marrëdhëniet e klubeve me komunitetet lokale.
Ai është i martuar me Marie-France van Heel, të cilën e njohu në Universitetin e Cambridge-it, ku studioi Letërsi Angleze. Çifti u martua në vitin 2000 dhe kanë tre fëmijë. Bashkëshortja e tij ka qenë drejtuese ekzekutive e kompanisë së marketingut Heavenly, e cila ka krijuar logo për HSBC, kombëtaren angleze të regbit dhe BBC-në.
Edhe pse kishte luajtur me sukses kriket, Burnham u dashurua me futbollin dhe është tifoz i zjarrtë i Everton F.C.. Ish-portieri i klubit, Neville Southall, kishte mbështetur publikisht kandidaturën e tij për lider të Laburistëve në vitin 2015.
Ndërkohë, ish-mbrojtësi i Liverpool F.C. dhe komentatori sportiv Jamie Carragher thuhet se kishte dhuruar 10 mijë paundë për fushatën e Burnham në vitin 2010.
Dy pengesa më pak për rikthimin në Westminster dhe garën për pasimin e Starmer
Sot, shumë deputetë laburistë besojnë se Burnham, ende jo deputet, përfaqëson shansin më të mirë për rimëkëmbjen e partisë, pas muajsh me rezultate të dobëta në sondazhe dhe një rezultati katastrofik në zgjedhjet lokale.
Ditët e fundit, dy pengesa të rëndësishme për rikthimin e tij në Parlamentin britanik duket se janë kapërcyer. Deputeti laburist Josh Simons dha dorëheqjen për t’i hapur rrugë Burnham që të kandidojë në zgjedhje të pjesshme, ndërsa Downing Street la të kuptohet se këtë herë nuk do të përpiqet ta bllokojë.
Në janar, Komiteti Ekzekutiv Kombëtar (NEC) i partisë, nën ndikimin e presionit të Starmer, kishte refuzuar kërkesën e tij për të marrë pjesë në zgjedhje të pjesshme. Megjithatë, Burnham tashmë ka gjetur një deputet laburist të gatshëm të japë dorëheqjen për t’i hapur rrugën rikthimit të tij në Westminster.
Megjithatë, situata mbetet larg të qenit e sigurt. Starmer ka deklaruar se nuk do ta pengojë Burnham të kandidojë në zonën elektorale Makerfield të Simons. Por Burnham duhet fillimisht të zgjidhet nga organizata lokale e partisë dhe më pas të fitojë zgjedhjet e pjesshme në një zonë ku Reform UK e Nigel Farage kishte dalë e dyta në zgjedhjet e vitit 2024 me vetëm 5.399 vota diferencë.
Për më tepër, në zgjedhjet lokale të javës së kaluar Reform UK shënoi fitore dërrmuese në zonë, duke fituar të 11 njësitë elektorale dhe duke marrë afro gjysmën e votave, ndërsa Farage deklaroi se partia e tij “do të japë gjithçka në këtë betejë”.
Në një deklaratë të fundit, Burnham tregoi se është i vetëdijshëm për vështirësitë: “Nuk e konsideroj asnjë votë të sigurt dhe do të punoj fort për të rifituar besimin e njerëzve në Makerfield, shumë prej të cilëve për vite mbështetën partinë tonë, por humbën besimin vitet e fundit”.
Ai shtoi se synon të “ndryshojë Laburistët për mirë dhe t’i kthejë sërish në një parti ku njerëzit mund të besojnë”.
Burnham sqaroi gjithashtu se, nëse përzgjidhet kandidat, do ta mbështesë fushatën në punën e tij si kryebashkiak i Manchesterit, post në të cilin është zgjedhur tri herë me fitore bindëse, duke premtuar se do ta “bëjë politikën të funksionojë për njerëzit” në të gjithë Britaninë.
Tashmë vëmendja është përqendruar te zgjedhjet e pjesshme në Makerfield, të cilat pritet të shndërrohen në një nga përballjet politike më të pazakonta të kohëve të fundit.
Sipas një ish-strategu laburist, e vetmja strategji e qëndrueshme për Burnham mund të jetë paraqitja e vetes si figura që do ta largojë Starmer nga Downing Street.
Nëse, nga ana tjetër, Starmer ka shpallur tashmë një plan largimi, siç shpresojnë aleatët e Burnham, atëherë kryebashkiaku i Manchesterit do të duhet të zhvillojë fushatën duke kritikuar qeverinë dhe duke premtuar një vizion më të guximshëm politik për të ardhmen.
Kjo betejë konsiderohet prova më e madhe e karrierës politike të Burnham, me çmimin final shumë të qartë: drejtimin e Partisë Laburiste dhe, në fund, Downing Street.
Artikuj te sugjeruar
BOTA
16 Maj08:41
Kriza në tregjet e naftës do të përkeqësohet përpara se të zbutet
Ajo që dikur dukej e paimagjinueshme, tani duket e pa fund. Shumica e tregtarëve të energjisë dikur supozonin se, edhe nën sulm, Irani ...
BOTA
15 Maj23:46
SHBA: Izraeli dhe Libani zgjasin armëpushimin edhe 45 ditë
Izraeli dhe Libani kanë rënë dakord për një zgjatje prej 45 ditësh të armëpushimit të brishtë, pas dy ditë...
BOTA
15 Maj23:36
Nga varfëria te miliardat/ Historia e gruas që qëndronte në krah të Musk
E ulur midis njeriut më të pasur në botë, Elon Musk dhe drejtorit ekzekutiv të Apple, Tim Cook, në një darkë për ...
BOTA
15 Maj22:50
Pas takimit me XI, Trump paralajmëron Tajvanin për shpalljen e pavarësisë
Presidenti amerikan, Donald Trump, paralajmëroi Tajvanin të mos ndërmarrë hapa drejt shpalljes zyrtare të pavarësisë nga Kina...
BOTA
15 Maj22:45
Adoleshentja zgjohet nga KOMA pas 3 javësh, do të shokoheni nga deklarata e saj
Një adoleshente franceze është bërë virale në rrjetet sociale pas një historie të pazakontë që thuhet se ndodh...
BOTA
15 Maj22:29
6 mësime kryesore nga samiti historik Trump-Xi në Kinë. Pse nuk mund të jenë miq?
Presidenti Trump e përfundoi udhëtimin e tij tre-ditor në Kinë pas çajit dhe drekës me Xi Jinping të premten herët, si...
BOTA
15 Maj22:07
Përshpejtimi i largimit të emigrantëve të paligjshëm, Britania dhe BE me “dorë të hekurt”. Çfarë planifikohet
Mbretëria e Bashkuar dhe dhjetëra vende evropiane kanë nënshkruar një deklaratë të përbashkët që synon t&rsquo...
BOTA
15 Maj22:04
Kina kërkon hapjen e menjëhershme të Ngushticës së Hormuzit
Ministri i Jashtëm i Kinës, Wang Yi, i bëri thirrje SHBA-së dhe Iranit që të vazhdojnë zgjidhjen e mosmarrëveshjeve p&eu...
BOTA
15 Maj21:16
U prekën nga sëmundjet gastrike në një hotel me 5 yje në Egjipt, vdes një nga foshnjat! Dy të tjerë sëmuren keq
Një foshnjë britanike ka vdekur dhe dy fëmijë të tjerë kanë mbetur me probleme serioze shëndetësore pasi kanë...
BOTA
15 Maj21:05
Të gjithë kolegët e saj vdiqën në Maldive, si i shpëtoi vdekjes në momentet e fundit studentja
Një e mbijetuar e vetme nga një grup turistësh italianë që humbën jetën gjatë zhytjes nënujore i shpëtoi vdekj...
