Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar ka bërë të ditur se po punon për të identifikuar çdo ekspozim të mundsh&e...
BOTA
Ndërsa besueshmëria e SHBA-së lëkundet, Arabia Saudite kthehet te një aleat i armatosur me armë bërthamore
PiranjatPërditësimi i fundit 18 Shtator 2025, 23:20
Nga CNN
Pasi testi i parë bërthamor i Pakistanit në vitin 1998 e futi atë nën sanksione ndërkombëtare dhe izolim diplomatik, vendi iu drejtua për ndihmë një aleati të hershëm: Arabisë Saudite.
Khalid Mahmood, atëherë ambasadori i Pakistanit në Riad, kërkoi një takim urgjent me Mbretin Fahd bin Abdulaziz. Monarku saudit kundërshtoi provën, por megjithatë u zotua t'ju "mbështeste më shumë sesa prisni", sipas Mahmood. Të nesërmen, Pakistanit iu premtuan 3.4 miliardë dollarë mbështetje financiare saudite, fonde që ndihmuan Islamabadin të vazhdonte me një provë të dytë bërthamore, tha ambasadori.
Ai moment ndihmoi në formësimin e rolit të Pakistanit, në sytë e shumë njerëzve, si një mburojë de facto bërthamore për mbretërinë.
Pra, kur Arabia Saudite dhe Pakistani nënshkruan një marrëveshje të mbrojtjes së ndërsjellë të mërkurën, kjo rizgjoi spekulimet nëse Riadi mund të bjerë zyrtarisht nën ombrellën bërthamore të Islamabadit. “Kjo është një marrëveshje gjithëpërfshirëse mbrojtëse që përfshin të gjitha mjetet ushtarake”, tha një zyrtar saudit për Reuters.
Marrëveshja përfshin bashkëpunim në industrinë e mbrojtjes, transferimin e teknologjisë dhe bashkëprodhimin ushtarak, sipas Jamal Al Harbi, atasheut për median në ambasadën saudite në Islamabad. Duke shkruar në Arab News Pakistan, një media e lidhur me shtetin saudit, ai shtoi se "ndërtimi i kapaciteteve dhe trajnimi" ishin gjithashtu pjesë e marrëveshjes.
Ndërsa zyrtari i lartë saudit tha se marrëveshja ishte “vite” në përgatitje, koha e saj – vetëm një javë pas një sulmi të paprecedentë izraelit ndaj Katarit fqinj, një aleat i fortë i SHBA-së, sugjeron që Riadi po shikon përtej Uashingtonit për të forcuar mbrojtjen e tij pas dekadash të mbështetjes pothuajse totale në mbrojtjen amerikane. Gjatë mandatit të parë të Donald Trump, shtetet arabe të Gjirit kishin shpresuar se ai do të ishte presidenti i SHBA-së që vërtet i vlerësonte shqetësimet e tyre për sigurinë dhe vepronte me vendosmëri për t'i mbrojtur ato. Mandati i tij i parë fillimisht dukej premtues: ai u tërhoq nga marrëveshja bërthamore me Iranin dhe administrata e tij urdhëroi vrasjen e gjeneralit të fuqishëm të Iranit, Qassem Soleimani, një figurë e urryer nga qeveritë arabe të Gjirit.
Por në fund të fundit, shtetet e Gjirit u zhgënjyen. Në vitin 2019, kur një sulm me raketa dhe dronë në objektet saudite të naftës - për të cilin fajësohet gjerësisht Irani - shkatërroi gjysmën e prodhimit të naftës së mbretërisë dhe bëri që çmimet e naftës së papërpunuar të rriteshin në mënyrë marramendëse, administrata e tij u përgjigj vetëm me një dënim të heshtur.
'NUK DO QË KJO TË NDRYSHOHET'
Ndërsa tensionet rajonale u përshkallëzuan, Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe nxitën një garanci zyrtare amerikane për sigurinë. Pasi dështuan të siguronin një të tillë nga administrata Biden, princi i kurorës saudite lëshoi një paralajmërim të qartë se durimi i mbretërisë me Uashingtonin mund të jetë duke u shteruar.
Në një intervistë në shtator 2023 me Fox News, Princi Mohammed Bin Salman tha se Riadi mund të zhvendoste "armatimin e tij nga Amerika në një vend tjetër". Një Arabi Saudite e fortë, tha ai, do të thoshte një Amerikë e fortë. "Ju nuk doni që kjo të zhvendoset." Kur Trump u kthye në Shtëpinë e Bardhë, Arabia Saudite vendosi shpresa të reja tek ai. Riadi i shtroi atij qilimat mbretërorë të purpurt gjatë udhëtimit të parë ndërkombëtar të mandatit të tij të dytë. Por pakti mbrojtës që kërkoi Riadi ende nuk është materializuar .
Gjatë të njëjtit udhëtim, Trump bëri një premtim publik për të “mbrojtur” Katarin, pasi shtetet e Gjirit i dhanë triliona dollarë ekonomisë amerikane. Megjithatë, ai vazhdoi të provokonte sulmin e parë të drejtpërdrejtë iranian ndaj një shteti të Gjirit dhe dështoi të parandalonte sulmin e parë izraelit ndaj njërit prej tyre, të dyja brenda pak muajsh. Prania në Katar e Bazës Ajrore Al Udeid, baza më e madhe ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme, është parë prej kohësh si një pengesë - një mburojë për një komb të vogël, por jashtëzakonisht të pasur, të rrethuar nga rivalë më të mëdhenj dhe më të fuqishëm, fuqinë dhe ambicionin ushtarak të të cilëve nuk mund të shpresonte kurrë të arrinte.
Por ky vit ka ekspozuar kufijtë e asaj mbrojtjeje - dhe, si rrjedhojë, të asaj të Uashingtonit në tërësi. Baza u bë një pengesë kur Irani e shënjestroi atë në qershor, duke u hakmarrë për një sulm amerikan ndaj objekteve bërthamore iraniane. Dhe vetëm këtë muaj, ajo rezultoi joefektive në pengimin e një sulmi izraelit ndaj Hamasit në Katar, duke sugjeruar se pavarësisht gjithë peshës së saj strategjike, gjurma ushtarake amerikane në Gjirin Persik mund të mos shërbejë më si mburoja që mendohej dikur.
