Një aksident rrugor është regjistruar paraditen e kësaj të enjte (4 qershor 2026) në Tiranë, pranë Fabrikës s&eum...
BOTA
Ndotja e ajrit shkakton 1100 raste në vit të formës kryesore të kancerit të mushkërive në Angli
n.fPërditësimi i fundit 10 Shkurt 2025, 09:30
ANGLI- Më shumë se 1,100 njerëz në vit në Britani të Madhe po zhvillojnë formën më të përhapur të kancerit të mushkërive si rezultat i ndotjes së ajrit. Ekspozimi ndaj ajrit toksik iu atribua 515 burrave dhe 590 grave në MB në vitin 2022 që morën adenokarcinoma – tani më dominuesja nga katër nëntipet kryesore të kancerit të mushkërive – zbuloi një analizë nga agjencia e kancerit e Organizatës Botërore të Shëndetësisë.
Sipas analizës, shkalla e rasteve të adenokarcinomës në Mbretërinë e Bashkuar të lidhura me ndotjen e grimcave të ambientit ishte gjithashtu më e lartë se në SHBA dhe Kanada dhe katër herë më e lartë se Finlanda, e cila kishte normat më të ulëta në Evropën veriore.
Është hera e parë që shifra të tilla janë përpiluar nga Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit (IARC). Ekspertët e shëndetësisë, organizatat bamirëse të kancerit dhe aktivistët e mjedisit thanë se gjetjet në Mbretërinë e Bashkuar ishin shkatërruese dhe duhet të shërbejnë si një "thirrje zgjimi" për ministrat.
Paula Chadwick, shefja ekzekutive e Fondacionit për Kancerin e Mushkërive Roy Castle, tha se këto të dhëna janë po aq tronditëse aq edhe të rëndësishme. Ajo shtoi se ata kanë qenë gjithmonë të vetëdijshëm se ndotja e ajrit rrit rrezikun e kancerit të mushkërive, por tani mund të shohin se sa i fortë është me të vërtetë ndikimi.
Andrew Haines, profesor i ndryshimeve mjedisore dhe shëndetit publik në Shkollën e Higjienës dhe Mjekësisë Tropikale në Londër, tha se të dhënat theksuan "imperativin" që qeveria të adresojë ndikimet e vazhdueshme të ndotjes së ajrit në shëndet me vendosmëri më të madhe.
Kanceri i mushkërive është shkaku kryesor i incidencës së kancerit dhe vdekshmërisë nga kanceri në mbarë botën. Në vitin 2022, rreth 2.5 milionë njerëz u diagnostikuan me këtë sëmundje. Por modelet e incidencës sipas nëntipit kanë ndryshuar në mënyrë dramatike në dekadat e fundit.
Nga katër nëntipet kryesore të kancerit të mushkërive – adenokarcinoma, karcinoma me qeliza skuamoze, karcinoma me qeliza të vogla dhe karcinoma me qeliza të mëdha – adenokarcinoma është bërë nëntipi dominues si tek meshkujt ashtu edhe tek femrat, zbuloi IARC.
Adenokarcinoma përbënte 45.6% të rasteve globale të kancerit të mushkërive te meshkujt dhe 59.7% të rasteve globale të kancerit të mushkërive tek femrat në vitin 2022. Shifrat përkatëse ishin 39.0% dhe 57.1% në 2020. Adenokarcinoma përbën deri në 70% të rasteve të kancerit të mushkërive tek ata që nuk pinë duhan, tha IARC.
Rreth 200,000 raste të adenokarcinomës u shoqëruan me ekspozimin ndaj ndotjes së ajrit në vitin 2022, sipas studimit të IARC, botuar në revistën Lancet Respiratory Medicine. Barra më e madhe e adenokarcinomës që i atribuohet ndotjes së ajrit u gjet në Azinë Lindore. Shkalla e incidencës në Kinë në vitin 2022 ishte 6.15 raste për 100,000 burra dhe 4,25 raste për 100,000 gra, sipas IARC.
Shkalla e adenokarcinomës në Mbretërinë e Bashkuar të shkaktuar nga ajri toksik ishte shumë më e ulët se Kina (0.66 dhe 0.7), por ende më e lartë se SHBA (0.49 dhe 0.53) dhe Kanadaja (0.38 dhe 0.41). Normat e Mbretërisë së Bashkuar ishin katër herë më të larta se në Finlandë (0.16 dhe 0.12).
