Kryeministri britanik, Keir Starmer, tha se do të japë dorëheqje nga pozita e kryeministrit dhe nga ajo e udhëheqësit të Partis&...
BOTA
New York Times: Në Mynih, udhëheqësit evropianë pyesin veten nëse mund t'i besojnë përsëri SHBA-së
Nga Xhuljan FerzajPërditësimi i fundit 13 Shkurt 2026, 12:27
Kur zëvendëspresidenti i SHBA-së, J.D. Vance, deklaroi vitin e kaluar në Konferencën e Sigurisë në Mynih se aleatët evropianë të Amerikës po e shkatërronin veten me emigracionin dhe po e përjashtonin padrejtësisht të djathtën ekstreme nga pushteti, kjo shkaktoi tronditje në aleancën transatlantike. Dhe kjo nuk ishte e vetmja gjë, shkruan New York Times, raporton Piranja News.
Në vitin që nga samiti, Donald Trump ka vendosur tarifa për mallrat evropiane, ka nxitur përfundimin e luftës në Ukrainë me kushte kryesisht të favorshme për Vladimir Putinin dhe ka kërcënuar të aneksojë Groenlandën.
Ai gjithashtu i tallte udhëheqësit evropianë në një fjalim në Zvicër dhe deklaroi se Evropa nuk do të ishte asgjë pa Shtetet e Bashkuara.
Ishte një “rrënjosje” tronditëse e miqësisë që kishte bashkuar Perëndimin që nga Lufta e Dytë Botërore.
Kjo i ka bërë udhëheqësit evropianë më të kujdesshëm dhe, në disa raste, më sfidues ndaj Shteteve të Bashkuara, ndërsa mblidhen sot për Konferencën e Sigurisë në Mynih, takimi më i madh vjetor i politikanëve dhe zyrtarëve të sigurisë në Evropë.
SHBA-të e shohin Evropën si një fëmijë që është rritur dhe duhet të gjejë një punë.
Diplomatët dhe krerët e shteteve në të gjithë kontinentin thonë se nuk presin më që marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara të kthehen në normalitetin para Trump, edhe pasi Trump të largohet nga detyra. Ata kanë shtuar përpjekjet për të zvogëluar varësinë e tyre ushtarake dhe ekonomike nga Shtetet e Bashkuara, edhe pse vazhdojnë ta lajkatojnë presidentin në një përpjekje për të ruajtur ndikimin e tyre mbi të në çështjet që përfshijnë Ukrainën dhe çështje të tjera globale, shkruan New York Times, raporton Piranja News.
“Marrëdhëniet transatlantike kanë ndryshuar dhe askush në këtë sallë nuk e thotë këtë me më shumë keqardhje sesa unë. Por nostalgjia dhe kujtimet e kohërave më të mira në të kaluarën nuk do të na ndihmojnë”, tha kancelari gjerman Friedrich Merz javën e kaluar.
Pyetja që i shqetëson shumë evropianë është nëse mund t’u besojnë përsëri Shteteve të Bashkuara dhe çfarë të bëjnë nëse nuk munden.
“Sigurisht, kemi pësuar një humbje serioze të besimit, nuk ka dyshim për këtë”, tha për New York Times Wolfgang Ischinger, president i Konferencës së Sigurisë së Mynihut .
“Sigurisht, besimi mund të rikthehet. Por të gjithë e dimë se është më e lehtë të humbasësh besimin sesa ta rivendosësh atë.”
Në një raport para takimit, organizatorët e Konferencës e quajtën Donald Trump një “top shkatërrues” dhe një nga njerëzit që shkatërrojnë normat dhe institucionet e rendit ndërkombëtar.
Zyrtarët e qeverisë amerikane nuk janë dakord. Sipas New York Times, ata thonë se Donald Trump po e shtyn Evropën të bëhet një partnere më e fortë dhe më autonome pas dekadash mbështetjeje në fuqinë ushtarake dhe armët bërthamore të SHBA-së për të siguruar sigurinë e saj kombëtare.
Matthew Whitaker, ambasadori i SHBA-së në NATO, tha këtë javë në Berlin se qeveria amerikane e sheh Evropën si një fëmijë të rritur që duhet të gjejë një punë. “Ne nuk po kërkojmë autonomi evropiane. Ne po kërkojmë fuqi evropiane”, tha ambasadori i SHBA-së.
Por evropianët po flasin për Donald Trumpin me terma që tregojnë më shumë pranim dhe një ndjenjë urgjence sesa një vit më parë. Në atë kohë, kur J.D. Vance habiti një audiencë në Mynih, e cila kishte pritur të dëgjonte për planin e Donald Trumpit për t'i dhënë fund shpejt luftës në Ukrainë, udhëheqësit evropianë u përpoqën ta kundërshtonin atë, shkruan New York Times, raporton Piranja News.
"Kjo është e papranueshme", bërtiti Ministri gjerman i Mbrojtjes Boris Pistorius nga publiku gjatë fjalimit të Vance. Më vonë, ai e kritikoi nënpresidentin amerikan nga podiumi i konferencës.
"Është e mundur që Evropa të mos na besojë më" Kriza e Groenlandës duket se e ka çuar Evropën në një fazë pranimi të zisë së saj, duke kuptuar se varësia tradicionale nga Shtetet e Bashkuara nuk është më e mundur apo edhe strategjikisht e kujdesshme, tha ish-ambasadori i SHBA-së në NATO, Ivo H. Dalder.
"Evropa nuk mund t'i besojë Amerikës sot dhe nuk mund t'i besojë Amerikës nesër, përveç nëse SHBA-të ndërmarrin veprime për të rifituar atë besim. Dhe ka të ngjarë, nëse jo e sigurt, që Evropa nuk do të na besojë përsëri. Natyra e marrëdhënies midis SHBA-së dhe Evropës nuk do të kthehet kurrë aty ku ishte", vlerësoi Ivo H. Dalder.
Shumica e udhëheqësve evropianë ende argumentojnë se aleanca transatlantike duhet të ruhet.
Zyrtarët gjermanë thanë këtë javë se kancelari gjerman Friedrich Merz do ta përdorë fjalimin e tij në Mynih për të ndërtuar një vizion të ri për rolin e Evropës në marrëdhëniet dypalëshe me Shtetet e Bashkuara, një vizion që do të bazohet në rritjen e shpenzimeve ushtarake, nxitjen e rritjes ekonomike dhe thellimin e lidhjeve me partnerë të tjerë, si India, Afrika dhe vendet në Lindjen e Mesme.
Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, zyrtari më i lartë i SHBA-së që merr pjesë në konferencë, është planifikuar të flasë të shtunën në mëngjes. Zyrtarët në të gjithë Evropën nuk ishin të sigurt se çfarë do të thoshte diplomati i SHBA-së, sipas New York Times.
Disa zyrtarë evropianë i thanë gazetës në mënyrë anonime se nuk prisnin që z. Rubio, më i moderuar, të shkaktonte një tronditje të ngjashme me atë të J.D. Vance vitin e kaluar. Por këtë herë ata nuk ishin në gjendje ta përjashtonin këtë mundësi.
Marco Rubio është planifikuar të udhëtojë nga Mynihu në Hungari dhe Sllovaki, dy vende të qeverisura nga parti që janë kritike të forta ndaj Bashkimit Evropian dhe kanë lidhje të ngushta me Rusinë./Piranjat News
