Debati i ashpër në Capitol Hill pasqyron shqetësimin në rritje midis ligjvënësve amerikanë për shkak të mungesës së transparencës në koston e luftës së Iranit.
Sekretari i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara, Pete Hegseth, është përplasur me ligjvënësit amerikanë mbi koston e luftës kundër Iranit, në paraqitjen e tij të parë në Capitol Hill që kur shpërtheu konflikti - tani në muajin e tretë.
Pentagoni tha në një seancë dëgjimore të Komitetit të Shërbimeve të Armatosura të Dhomës së Përfaqësuesve të mërkurën se SHBA-të kishin shpenzuar 25 miliardë dollarë në luftën e tyre kundër Iranit, kryesisht për municione dhe mirëmbajtje të pajisjeve.
Por udhëheqësit demokratë dhe disa ekonomistë besojnë se ky numër është një nënvlerësim i konsiderueshëm. Ata thonë se kostoja aktuale për ekonominë amerikane dhe 330 milionë banorët e vendit mund të arrijë në midis 630 miliardë dhe 1 trilion dollarë.
“Sfida më e madhe, kundërshtari më i madh me të cilin përballemi në këtë pikë janë fjalët e pamatura, të paepura dhe disfatiste të demokratëve të Kongresit dhe disa republikanëve”, u sulmua Hegseth ligjvënësve që vunë në pikëpyetje mënyrën se si Presidenti i SHBA-së Donald Trump e ka trajtuar konfliktin në Lindjen e Mesme.
Ndërsa lufta SHBA-Izrael kundër Iranit vazhdon, pa asnjë marrëveshje në horizont, administrata Trump ka kërkuar një buxhet mbrojtjeje prej 1.5 trilion dollarësh për vitin e ardhshëm - një rritje prej 42 përqind, ose zgjerimi më i madh i shpenzimeve ushtarake që nga Lufta e Dytë Botërore.
Pra, sa po i kushton SHBA-së lufta kundër Iranit dhe a varet përgjigjja nga perspektiva e kujt ka më shumë rëndësi?
Çfarë zbuloi Pentagoni në Capitol Hill?
Debatet në seancën dëgjimore në Capitol Hill ndodhën mes kundërshtimeve në rritje me të cilat është përballur administrata Trump në lidhje me mungesën e transparencës mbi shpenzimet e luftës në Iran.
Kontrollori në detyrë i Pentagonit, Jay Hurst, i cili dëshmoi së bashku me Hegseth dhe Kryetarin e Shefave të Përbashkët të Shtabit të Ushtrisë, Dan Caine, i tregoi demokratit më të lartë të komitetit nga Uashingtoni, Adam Smith, për shifrën e vlerësuar prej 25 miliardë dollarësh.
“Ne do të formulojmë një plotësues [për fonde shtesë], përmes Shtëpisë së Bardhë, i cili do t’i paraqitet Kongresit sapo të kemi një vlerësim të plotë të kostos së konfliktit”, tha Hurst, duke premtuar se do të ofrojë edhe një ndarje të kostos më vonë.
Shifra e vlerësuar pasqyron vetëm “kostot e luftës”, tha Hurst, duke shpjeguar: “Ne po i përfshijmë kostot e municioneve të shpenzuara në atë total dhe kostot e tjera operative.”
Në mars, zyrtarët e Pentagonit i kishin thënë Kongresit se lufta kushtoi 11.3 miliardë dollarë në gjashtë ditët e para. Shifra e vlerësuar nga Pentagoni është gjithashtu dukshëm më e vogël se 200 miliardë dollarët e kërkuar fillimisht nga administrata Trump për luftën.
Që nga 28 shkurti, sulmet SHBA-Izrael ndaj Iranit kanë vrarë të paktën 3,375 persona, sipas Ministrisë së Shëndetësisë në Teheran. Ushtria amerikane ka konfirmuar 14 vdekje të lidhura me luftimet midis anëtarëve të shërbimit të saj, me më shumë se 200 të plagosur.
A e besuan demokratët?
Demokratët që pyetën Hegsethin dhe bashkëpunëtorët e tij nuk po i besonin përgjigjet mbi koston e luftës së Iranit.
Përfaqësuesi Ro Khanna deklaroi se kostoja e luftës ishte shumë më e lartë se shifra e vlerësuar nga Pentagoni prej 25 miliardë dollarësh. “A e dini se sa do t’u kushtojë amerikanëve rritja e kostos së tyre për gaz dhe ushqim gjatë vitit të ardhshëm për shkak të Iranit?” pyeti Khanna.
Ndërsa SHBA-të vazhdojnë me bllokadën e porteve iraniane dhe Teherani kontrollon Ngushticën e Hormuzit, çmimet e gazit në SHBA kanë arritur një nivel të ri rekord në 4.23 dollarë për galon - më i larti që nga viti 2022, kur Rusia pushtoi Ukrainën. Çmimi i naftës së papërpunuar Brent është tregtuar mbi 120 dollarë.
Rritja prej 40 për qind e çmimeve të benzinës, krahasuar me para luftës, ka bërë që vlerësimi i miratimit të presidentit të arrijë një nivel rekord të ulët në mandatin e tij të dytë, sipas një sondazhi të Reuters/Ipsos të publikuar më parë këtë javë. Vetëm 22 për qind e amerikanëve miratuan mënyrën se si Trump e trajtoi koston e jetesës.
Khanna pretendoi se lufta do t’i kushtonte ekonomisë amerikane rreth 631 miliardë dollarë – ose rreth 5,000 dollarë për familje – për shkak të rritjes së çmimeve të gazit dhe ushqimeve.
“Nuk e dini se sa kemi paguar për raketat që goditën shkollën iraniane. Nuk e dini se sa po paguajmë për gaz. Nuk e dini se sa po paguajmë për ushqim”, i tha Khanna Hegseth. “Shifrat tuaja prej 25 miliardë dollarësh janë krejtësisht të gabuara.”
Linda Bilmes, një ekonomiste kryesore e Harvardit, ka parashikuar se kostoja totale e luftës mund të arrijë në 1 trilion dollarë.
Cilat janë kostot e tjera të luftës përveç bombave dhe raketave?
SHBA-të pretenduan më parë se goditën më shumë se 13,000 objektiva gjatë 39 ditëve të para të luftimeve me Iranin, përpara se të hynte në fuqi një armëpushim i brishtë.
Për kontekst, SHBA-të qëlluan më shumë raketa Patriot në katër ditët e para të luftës me Iranin sesa furnizuan Ukrainën gjatë katër viteve të fundit. Secila prej këtyre raketave në sistemin mbrojtës kushton 4 milionë dollarë - dhe ato po rrëzonin dronët Shahed të Iranit me vlerë jo më shumë se 50,000 dollarë secili.
Megjithatë, ekonomia dhe ndikimi i luftës shkojnë përtej vlerës së bombave dhe raketave.
Një nga shpenzimet kryesore është rindërtimi dhe riparimi i aseteve të dëmtuara.
Pasi sulmet amerikane-izraelite vranë ish-udhëheqësin suprem Ali Khamenei në ditën e parë të luftës, Teherani fillimisht u përgjigj duke qëlluar me raketa dhe dronë mbi objektet ushtarake amerikane dhe ambasadat në rajonin e Gjirit.
Sulmet iraniane shkaktuan dëme në kampet ushtarake amerikane në Kuvajt , së bashku me baza të tjera ushtarake si baza ajrore al-Dhafra dhe baza ushtarake Al Ruwais në Emiratet e Bashkuara Arabe, baza ajrore Prince Sultan në Arabinë Saudite dhe baza ajrore Muwaffaq Salti në Jordani.
Më herët këtë muaj, NBC News citoi gjashtë zyrtarë amerikanë duke vënë në dukje se Irani dëmtoi bazat dhe pajisjet ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme shumë më keq sesa u pranua publikisht. Vetëm dëmet mund të çojnë në miliarda dollarë në riparime.
Një tjetër raport nga The New York Times vlerësoi se vetëm riparimet në selinë e Flotës së Pestë të Marinës Amerikane në Bahrein mund të kushtojnë 200 milionë dollarë.
Hegseth nuk pranoi të thoshte nëse kjo shifër përfshinte riparimin e dëmeve në bazat amerikane. Gjatë informimeve të buxhetit javën e kaluar, Hurst, kontrollori në detyrë i Pentagonit, u tha gazetarëve se Uashingtoni "nuk ka një shifër përfundimtare për dëmet në bazat tona jashtë shtetit".
Ai shtoi se departamenti është ende duke vlerësuar “çfarë duam të ndërtojmë në të ardhmen”, kur u pyet për koston e riparimit të objekteve të dëmtuara në luftën e Iranit.
“Partnerët tanë gjithashtu mund të kontribuojnë një pjesë për atë ndërtim”, shtoi Hurst. Ndërkohë, ekonomistët besojnë se projektligji amerikan do të rritet më tej nëse Uashingtonit i kërkohet nga aleatët e tij në Gjirin Persik të kontribuojë në riparimet e veta nga sulmet iraniane.
Çfarë kushton tjetër në luftë përveç luftimeve?
Bilmes, profesor i financave publike në Shkollën Kennedy të Harvardit, kishte vlerësuar në shkurt të vitit 2006 se lufta në Irak do t’i kushtonte SHBA-së 3 trilionë dollarë. Atëherë, administrata e George Bush po i thoshte publikut amerikan se luftimet do të kushtonin 50 miliardë dollarë.
Njëzet vjet më vonë, Bilmes përfundoi me një nga parashikimet më të sakta. Kostoja totale e luftës në Irak tani vlerësohet në 2 trilion dollarë, megjithëse Bilmes beson se kostoja aktuale ishte më e lartë.
“Luftërat kushtojnë gjithmonë më shumë sesa pritej. Gjatë gjithë historisë, ata që përfshihen në luftëra kanë tendencë të jenë optimistë për koston dhe për kohëzgjatjen që do të duhet”, tha Bilmes në një intervistë për Shkollën Harvard Kennedy.
“Është e vështirë të matet kostoja e saktë. Por bazuar në atë që dimë tani, ajo [lufta aktuale në Iran] po kushton rreth 2 miliardë dollarë në ditë në kosto afatshkurtra, paraprake, që është maja e ajsbergut”, tha ajo.
Përveç shpenzimeve afatshkurtra të luftës, Bilmes vuri në dukje se shpenzimet afatgjata pas përfundimit të luftës përfshijnë kujdesin për veteranët dhe rimbushjen e inventarit të armëve. «Jam e sigurt se do të arrijmë një trilion dollarë për luftën në Iran», përfundoi ajo./Al Jazerra- Piranjat News
Artikuj te sugjeruar
BOTA
18 Qershor10:39
"Po i lutem vendit tim që ta lejojë gruan time të qëndrojë": Veterani që po lufton për të parandaluar deportimin e gruas së tij
Rreshter i shtabit në pension, Wilmer Trujillo, shërbeu rreth 20 vjet në Ushtrinë e SHBA-së dhe në Gardën Kombëtare t&...
BOTA
18 Qershor10:34
Rishkrim i historisë së sëmundjes: Gjenden në varre parahistorike provat më të hershme të një shpërthimi të murtajës
Në varret parahistorike në Siberi, shkencëtarët kanë gjetur dëshminë më të vjetër në botë të ...
BOTA
18 Qershor09:44
Macron për marrëveshjen SHBA-Iran: Hap rrugën për paqe të qëndrueshme dhe çmime më të ulëta të energjisë
Presidenti francez Emmanuel Macron ka mirëpritur marrëveshjen e nënshkruar mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, duke e cilësuar at&e...
Piranjat News
BOTA
18 Qershor09:17
Al Jazeera: Me Izraelin e çliruar, nuk mund të ketë paqe në Lindjen e Mesme
Në shekullin e 20-të, Shtetet e Bashkuara sponsorizuan dy marrëveshje paqeje midis Izraelit dhe shteteve arabe, dhe ishin afër sigurimit t...
BOTA
18 Qershor09:00
Arrestohet vëllai i bosit famëkeq të drogës, kërkohej për vrasje dhe pastrim parash
Autoritetet kolumbiane kanë arrestuar vëllain e trafikantit famëkeq ekuadoras të drogës, Adolfo “Fito” Macias, në ku...
BOTA
18 Qershor08:53
SHBA-ja ndalon importin e dërgesave të kompanisë kineze në Serbi
Agjencia Amerikane për Doganat dhe Mbrojtjen e Kufirit (CBP) njoftoi të martën se ka lëshuar një urdhër për ndalimin e d&eu...
BOTA
18 Qershor08:50
Princesha Mette-Marit i nënshtrohet transplantit të mushkërive
Mette-Marit i është nënshtruar me sukses një transplanti të mushkërive, pas përkeqësimit të gjendjes së saj ...
BOTA
18 Qershor07:33
SHBA dhe Irani nënshkruajnë marrëveshjen fillestare të paqes! Nga hapja e Ngushticës së Hormuzit te plani i rindërtimit, çfarë parashikohet
Presidentët e Shteteve të Bashkuara dhe Iranit kanë nënshkruar një marrëveshje fillestare paqeje me synimin për t’i d...
BOTA
17 Qershor23:01
PAMJET/ Avioni privat përplaset në autostradë, humb jetën milioneri
Drejtori ekzekutiv milioner i një kompanie teknologjike amerikane humbi jetën gjatë uljes së një avioni privat në një autostr...
BOTA
17 Qershor22:24
Arkitekti me jetë të fshehtë si vrasës serial i grave. Si u zbuluan krimet nga një copë pice
Një arkitekt nga Long Island, i cili jetonte një jetë të fshehtë si vrasësi serial i plazhit Gilgo në Nju Jork, ësht&e...
