Komiteti për Marrëdhëniet me Jashtë i Senatit të Shteteve të Bashkuara ka miratuar me votim 19-3 emërimin e Eric Wendt si Amb...
BOTA
SHBA planifikon ulje drastike të pranisë ushtarake në NATO, alarm te aleatët europianë
PiranjatPërditësimi i fundit 27 Maj 2026, 08:51
Shtetet e Bashkuara po planifikojnë një ulje drastike të numrit të sistemeve të armatimit dhe trupave ushtarakë që vendosin në kuadër të NATO-s, zbulon revista gjermane Der Spiegel. Ky zhvillim pritet të rrisë presionin mbi aleatët europianë, pasi boshllëqet që do të krijohen do të duhet të plotësohen menjëherë prej tyre.
Sipas raportimit të medias gjermane, një i dërguar i ministrit amerikan të Luftës, Pete Hegseth, ka informuar javën e kaluar zyrtarë të lartë të vendeve anëtare në selinë e NATO-s.
Uashingtoni synon të ketë në vijim shumë më pak kapacitete ushtarake kritike brenda planifikimit të mbrojtjes së Aleancës, përfshirë avionë luftarakë, anije luftarake, dronë dhe avionë furnizimi në ajër.
SHBA-të po shqyrtojnë gjithashtu reduktimin e angazhimeve të tyre në të ashtuquajturin “Modeli i Forcave të NATO-s”. Sipas palës amerikane, boshllëqet që do të krijohen duhet të mbulohen shpejt nga aleatët europianë.
Ky model u miratua në vitin 2022, pas pushtimit rus të Ukrainës, dhe përcakton se cilat njësi dhe kapacitete janë të gatshme për t’iu vënë menjëherë në dispozicion Komandantit Suprem të Aleatëve në Europë (SACEUR), për qëllime parandalimi dhe mbrojtjeje të kontinentit.
Në Bruksel, informacioni i dhënë nga zyrtari i lartë i Pentagonit, Alexander Vélez-Green, ka shkaktuar shqetësim të madh.
Prej kohësh SHBA-të po ushtrojnë presion për një rishpërndarje të barrës brenda Aleancës (nga “burden sharing” në “burden shifting”), duke qenë se deri tani kanë siguruar rreth gjysmën e kapaciteteve ushtarake të NATO-s.
Planet për ulje me rreth një të tretën të avionëve luftarakë
Sipas të njëjtave burime, propozimet amerikane janë më të gjera nga sa prisnin partnerët europianë. Flitet për një ulje prej rreth një të tretës të kontributit amerikan në avionët luftarakë, ndërsa pritet të preken edhe bombarduesit strategjikë dhe aeroplanmbajtëset.
Në të njëjtën kohë, SHBA-të synojnë të ruajnë kapacitetin e tyre të parandalimit bërthamor në Europë, por të lënë përgjegjësinë e mbrojtjes konvencionale te aleatët europianë. Edhe nëndetëset dhe dronët e zbulimit pritet të reduktohen ndjeshëm nga pala amerikane.
Uashingtoni argumenton se kjo rishpërndarje është e domosdoshme për shkak të prioriteteve strategjike në rajonin Indo-Paqësor, me fokus një përplasje të mundshme me Kinën rreth vitit 2027.
Sipas raportit, vendet europiane janë të thirrura të paraqesin deri në fillim të qershorit propozime se si do t’i mbulojnë këto boshllëqe, ndërsa modeli i ri i shpërndarjes së forcave pritet të prezantohet në samitin e NATO-s në korrik.
Nga ana tjetër, drejtuesit e NATO-s po përpiqen të zbutin shqetësimet, duke theksuar se Europa dhe Kanadaja po rrisin tashmë shpenzimet e mbrojtjes dhe se kjo riorganizim “mund ta forcojë Aleancën duke ulur varësinë nga një aleat i vetëm”.
