Në prag të miqësores Shqipëri – Izrael, e cila do të mbahet sonte në stadiumin “Air Albania” të Tiran&...
BOTA
Si po i dëmtojnë përfitimet e kartave të kreditit premium konsumatorët që paguajnë me para në dorë
PiranjatPërditësimi i fundit 3 Qershor 2026, 10:54
Shpërblimet dhe privilegjet që ofrojnë kartat premium të kreditit, si cashback, milje fluturimi dhe akses në sallonet VIP të aeroporteve, po financohen në mënyrë indirekte nga të gjithë konsumatorët, përfshirë ata që paguajnë me para në dorë. Sipas një studimi të fundit, ky sistem po krijon një transferim të madh pasurie nga familjet me të ardhura më të ulëta drejt përdoruesve më të pasur të kartave të kreditit.
Në stacionin e karburantit Tiger Fuel pranë maleve Blue Ridge në Virxhinia, drejtuesit e kompanisë thonë se këtë vit do të paguajnë më shumë tarifa për transaksionet me karta krediti sesa për qiranë e ambienteve.
Këto tarifa, të njohura si “swipe fees”, arrijnë në mbi 2% për disa karta premium dhe po bëhen një barrë gjithnjë e më e rëndë për bizneset. “Kjo e bën më të vështirë të mbajmë biznesin fitimprurës dhe të ruajmë çmimet e ulëta për klientët tanë,” tha Maurice Lamarche, nënkryetar i operacioneve të shitjes me pakicë në Tiger Fuel.
Sipas të dhënave të Nilson Report, tarifat që tregtarët amerikanë paguajnë për përpunimin e pagesave me karta krediti dhe debiti janë rritur me 70% që nga viti 2019, duke arritur në 198 miliardë dollarë në vitin 2025.
Kjo rritje lidhet me shtimin e shpenzimeve të konsumatorëve, përdorimin gjithnjë e më të ulët të parasë fizike dhe zgjerimin e programeve të shpërblimeve që ofrojnë kompanitë e kartave.
Federata Kombëtare e Tregtisë me Pakicë në SHBA vlerëson se këto tarifa i kushtojnë familjes mesatare amerikane më shumë se 1.200 dollarë shtesë në vit përmes çmimeve më të larta të produkteve dhe shërbimeve. Megjithatë, ndikimi nuk shpërndahet në mënyrë të barabartë.
Konsumatorët që përdorin karta krediti me shpërblime përfitojnë cashback, pikë udhëtimi, netë falas në hotele apo privilegje të tjera që kompensojnë një pjesë të kostove.
Ndërsa ata që paguajnë me para në dorë, kartë debiti ose karta pa shpërblime përballen me çmime më të larta pa marrë asnjë përfitim. Një studim i publikuar këtë vit nga Harvard Business School vlerëson se ky fenomen përfaqëson një transferim pasurie prej rreth 30 miliardë dollarësh në vit nga përdoruesit e parasë cash dhe kartave të debitit drejt përdoruesve të kartave të kreditit. Sipas autorëve, efekti është i krahasueshëm me një rritje prej 16% të taksës së shitjes për ata që paguajnë me para në dorë.
“Nga perspektiva e përdoruesit të kartës së kreditit, ai paguan një çmim pak më të lartë, por më pas rikuperon shumicën e kostos përmes shpërblimeve. Në disa raste madje del me fitim. Ndërsa ai që paguan me para në dorë paguan më shumë dhe nuk merr asgjë në këmbim,” shpjegoi Mark Egan, profesor në Harvard Business School dhe bashkautor i studimit.
Sipas të dhënave të Rezervës Federale, familjet me të ardhura më të ulëta përdorin para në dorë dukshëm më shpesh se familjet e pasura. Familjet që fitojnë më pak se 25 mijë dollarë në vit kryejnë rreth një të katërtën e blerjeve me para fizike, ndërsa familjet me të ardhura mbi 150 mijë dollarë përdorin cash vetëm në 9% të rasteve.
Përdorimi i parasë fizike është gjithashtu më i zakonshëm tek grupmoshat më të vjetra. Personat mbi 55 vjeç përdorin para në dorë në rreth 19% të transaksioneve, ndërsa grupmosha 25 deri në 54 vjeç vetëm në 10% të rasteve.
Në të njëjtën kohë, përdorimi i kartave premium është rritur ndjeshëm. Sipas studimit të Harvardit, këto karta përbënin 60% të volumit të pagesave me kartë krediti në vitin 2022, krahasuar me vetëm 15% në vitin 2006. Këto produkte financiare kanë tarifat më të larta për tregtarët dhe, sipas studiuesve, ndikojnë më shumë në rritjen e çmimeve.
Mesatarisht, tarifa e transaksionit për kartat premium arrin në 2.1%, krahasuar me 1.7% për kartat bazë të kreditit dhe më pak se 1% për kartat e debitit, tarifat e të cilave në disa raste kufizohen me ligj federal.
“Amerikanët kanë kaluar drejt kartave më të sofistikuara dhe më fitimprurëse. Kjo është pozitive për përdoruesit e tyre, sepse marrin më shumë shpërblime, por e bën më të kushtueshme përdorimin e cash-it dhe kartave të debitit për të tjerët,” tha Egan.
Studimi tregon se përdoruesit e kartave premium marrin 43% të të gjitha shpërblimeve të kartave të kreditit, ndërsa mbulojnë vetëm 30% të kostove shtesë që krijohen nga tarifat e larta. Nga ana tjetër, përdoruesit e cash-it, të cilët nuk marrin asnjë shpërblim, mbajnë rreth 10% të barrës së çmimeve më të larta të shkaktuara nga këto tarifa.
Industria e pagesave elektronike i kundërshton këto përfundime.
Electronic Payments Coalition, organizatë që përfaqëson kompanitë e kartave të kreditit, argumenton se studimi mbështetet në supozime të gabuara dhe nuk merr parasysh kostot që bizneset kanë për menaxhimin e parasë fizike, si transporti i parave, depozitimet bankare dhe siguria. “Paraja cash nuk është falas për bizneset e vogla. Kjo është arsyeja pse shumë kompani po kalojnë drejt pagesave elektronike dhe jo anasjelltas,” tha organizata në një deklaratë.
Koalicioni thekson gjithashtu se kartat e kreditit ofrojnë përfitime të rëndësishme si mbrojtja kundër mashtrimeve, siguria e pagesave dhe përpunimi më i shpejtë i transaksioneve. Sipas grupit, gjithnjë e më shumë familje me të ardhura të ulëta dhe të mesme po përfitojnë nga programet e cashback-ut dhe shpërblimeve.
Megjithatë, për shumë konsumatorë shqetësimi kryesor mbetet rritja e kostos së jetesës. Cody Newman, i cili punon në një dyqan Lowe’s pranë Tiger Fuel, pagoi me para në dorë për një pije dhe një ushqim të lehtë. Ai tha se shmang përdorimin e kartave të kreditit nga frika se mund të përfundojë duke paguar interesa.
“Përpiqem t’i mbaj gjërat sa më të thjeshta. E di që disa karta ofrojnë shpërblime, por preferoj të mos kem borxhe,” tha ai. Pak minuta më vonë, pensionistja Connie Colvin bleu drekën e saj me para në dorë. Ajo tha se përdor kartën e kreditit vetëm në raste emergjente ose gjatë udhëtimeve.
“Nëse diçka ma rrit koston e jetesës, nuk më duket e drejtë. Por e kuptoj që për shumë njerëz kartat janë më të përshtatshme,” tha Colvin. Debati mbi tarifat e kartave vazhdon prej vitesh në Shtetet e Bashkuara. Tregtarët dhe një grup ligjvënësish po kërkojnë kufizimin e këtyre tarifave, ndërsa disa biznese kanë filluar të ofrojnë zbritje për pagesat me para në dorë ose të vendosin tarifa shtesë për klientët që paguajnë me kartë krediti. Për shumë amerikanë, veçanërisht ata me të ardhura të ulëta, pensionistët dhe konsumatorët që mbështeten te paraja fizike, çështja nuk ka të bëjë vetëm me mënyrën e pagesës, por me një sistem që, sipas kritikëve, po transferon gjithnjë e më shumë përfitime drejt atyre që kanë mundësi të përdorin kartat më të shtrenjta dhe më fitimprurëse./Përktheu Piranjat News
