Personi në foto, efektivi i ‘Shqiponjave’ Edison Adri, i cili mbeti i plagosur gjatë operacionit policor të zhvilluar në zon&e...
BOTA
Sky News: Pse zjarret në Kaliforni janë përhapur kaq shpejt
E.DPërditësimi i fundit 9 Janar 2025, 21:12
KALIFORNI- Një dramë e jetës reale po shpaloset pak jashtë Hollivudit. Zjarre të egra kanë shpërthyer me një “shpejtësi alarmante”, në vetëm disa orë. Pse?
Çfarë i shkaktoi zjarret në çfarë Kaliforni?
Aktualisht ka tre zjarre që kanë djegur Kaliforninë jugore. Shkaqet e të treve janë ende duke u hetuar. Bëhet e ditur se shumica (85%) e të gjitha zjarreve në pyje në të gjithë SHBA-në janë shkaktuar nga njerëzit, ose qëllimisht ose aksidentalisht, sipas Shërbimit Pyjor të SHBA-së.
Por ka një ndryshim midis asaj që ndez një zjarr dhe asaj që e lejon atë të përhapet. Megjithatë këto zjarre u ndezën, faktorë të tjerë i kanë nxitur ato, duke i bërë të përhapen shpejt dhe duke u lënë njerëzve më pak kohë për tu përgatitur ose për tu arratisur.
Fajtori kryesor deri tani janë erërat e Santa Ana.
Çfarë janë erërat e Santa Ana? Të ashtuquajturat erëra Santa Ana janë erëra ekstreme dhe të thata që janë të zakonshme në LA në muajt më të ftohtë të dimrit. Departamenti i Pyjeve dhe Mbrojtjes nga Zjarri në Kaliforni paralajmëroi se erërat e forta të Santa Ana dhe lagështia e ulët po rrisin rreziqet ekstreme të zjarrit.
Erërat tashmë kanë arritur shpejtësinë 96 km/h dhe mund të arrijnë shpejtësinë 160 km/h në male dhe ultësira përfshirë në zonat që kanë pasur pak reshje shiu muajt e fundit. Raportohet se era po i pengon edhe përpjekjet e zjarrfikësve për të shuar flakët.
Çfarë roli ka luajtur ndryshimi i klimës?
Guvernatori i Kalifornisë, Gavin Newsom tha se zjarre ka pasur gjatë gjithë vitit në shtetin e Kalifornisë pavarësisht se shteti nuk sheh tradicionalisht zjarre në këtë kohë të vitit. Por, shkencëtarët do të kenë nevojë për kohë për të vlerësuar rolin e ndryshimit të klimës.
Dhe gjerësisht dihet se ndryshimi i klimës po rrit motin e nxehtë dhe të thatë në SHBA. Por aktivitetet njerëzore, të tilla si menaxhimi i pyjeve dhe burimet e ndezjes, janë gjithashtu faktorë të rëndësishëm që diktojnë se si përhapet një zjarr. Ndryshe, Kalifornia Jugore ka përjetuar një verë veçanërisht të nxehtë, e ndjekur nga pothuajse aspak shi gjatë asaj që duhet të jetë sezoni i lagësht.
