Protesta qytetare është shtrirë në disa qytete të vendit, përfshirë Korçën, ku qytetarë janë mbledhur...
BOTA
Të evakuarit afganë në kampin e Katarit akuzojnë SHBA-në për tradhti
Piranjat NewsPërditësimi i fundit 19 Mars 2026, 14:51
Për 18 muaj, Alia ka pritur në një kamp tranziti në Katar për zhvendosjen e saj të premtuar në SHBA, shkruan BBC, raporton Piranja News.
Por tani kjo rrugë duket se është mbyllur përgjithmonë. Se ku do të përfundojnë ajo dhe qindra të evakuuar të tjerë afganë, nuk dihet.
Kthimi në shtëpi në Afganistan nuk është një mundësi. Është shumë e rrezikshme, thotë Alia. Dhe që kur SHBA-të dhe Izraeli filluan një luftë me Iranin, të evakuuarit nuk janë të sigurt as aty ku janë, shkruan BBC, raporton Piranja News.
"Na kanë tradhtuar. Jo nga populli amerikan, por nga ata në qeveri që kishin premtuar të na çonin në një vend të sigurt në Amerikë", thotë Alia, e cila punoi si avokate në Afganistan përpara se talebanët të merrnin kontrollin e vendit në vitin 2021.
Alia - emri i së cilës është ndryshuar për sigurinë e saj, është midis një grupi prej më shumë se 1,100 personash të evakuuar nga Afganistani nga SHBA-të, të cilët tani janë të bllokuar në Kampin As-Sayliyah (CAS) në Doha.
Kampi - një ish-bazë e ushtrisë amerikane - është vendi ku mijëra të evakuuar afganë janë përpunuar për t'u zhvendosur në SHBA në kuadër të Operacionit "Mirë se vini në Aleatë", i cili u nis nga administrata Biden pas kthimit të talebanëve dhe tërheqjes kaotike të SHBA-së.
Më herët këtë vit, administrata Trump njoftoi se do ta mbyllte kampin deri më 31 mars dhe se të evakuuarit nuk do të çoheshin në SHBA, duke zhytur qindra njerëz si Alia në frikë dhe pasiguri.
Ankthi i tyre është rritur që kur Katari filloi të goditet nga sulmet iraniane. CAS është afërsisht 19 km larg bazës ajrore amerikane Al-Udeid, e cila është sulmuar vazhdimisht nga Irani.
Grupi ka dërguar kolektivisht këtë mesazh: "Rreziku nuk drejtohet ndaj vetë Katarit, objektivat e vërtetë janë bazat amerikane në Katar, njëra prej të cilave jemi ne... Situata emocionale e fëmijëve, grave shtatzëna dhe të moshuarve është shqetësuese. Njerëzit enden nëpër korridore dhe qajnë."
Ata i kanë bërë thirrje Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, që të bëjë një përjashtim të vetëm për ta për shkak të situatës së paqëndrueshme.
“Ky grup njerëzish nuk janë thjesht refugjatë të rastësishëm që u shfaqën në Katar. Ata u sollën atje nga qeveria e Shteteve të Bashkuara dhe u tha se do të transferoheshin në Shtetet e Bashkuara”, thotë Shawn VanDiver, një veteran i ushtrisë amerikane që drejton AfghanEvac, një organizatë bamirëse që ka ndihmuar afganët e zhvendosur që ndihmuan përpjekjet e SHBA-së.
"Këta janë të gjithë njerëz që për një arsye ose një tjetër ishin të lidhur me misionin e Shteteve të Bashkuara [në Afganistan]. Dhe për shkak të kësaj lidhjeje, ata janë në rrezik."
'Këto nuk janë të drejta të njeriut'
Rruga e evakuuarve për në SHBA është mbyllur ngadalë që kur Trump mori pushtetin.
Më 20 janar 2025, ditën e tij të parë në detyrë, ai nënshkroi një urdhër ekzekutiv që pezullonte përpunimin e kërkesave për refugjatë.
Pastaj, në qershor, ai pezulloi hyrjen e shtetasve afganë në SHBA, si pjesë e një ndalimi më të gjerë udhëtimi.
Mundësia e dhënies së ndonjë përjashtimi për të evakuuarit u bë praktikisht e pamundur pasi një burrë afgan qëlloi dhe vrau një anëtar të Gardës Kombëtare dhe plagosi rëndë një tjetër në Uashington DC në nëntor.
Njoftimi për mbylljen e kampit ishte goditja përfundimtare.
"Kam punuar me ndershmëri dhe besnikëri me amerikanët për vite me radhë", i thotë Latif, një tjetër i evakuuar, BBC-së. Ai shpërthen teksa flet.
Burri i moshuar - emri i të cilit është ndryshuar gjithashtu për sigurinë e tij - punonte në një bazë amerikane në Afganistan. BBC ka parë prova për punësimin e tij.
"Ata kurrë nuk panë ndonjë tradhti nga ana ime," tha ai. "Jam nën aq shumë stres saqë më ka sëmurë. Edhe gruaja ime është keq. Kjo nuk është e drejtë e njeriut."
Alia thotë: “Situata jonë e jetesës është ndjerë si një vdekje e ngadaltë që kur Trump erdhi në pushtet. Jam zemërthyer dhe vuaj nga ankthi.”
Të evakuuarit i thanë BBC-së se fillimisht departamenti i shtetit i SHBA-së ishte përpjekur t'u thoshte atyre të ktheheshin në Afganistan.
«U thashë atyre se ose ju ose katarianët mund të na vrisni dhe të dërgoni trupat tanë të vdekur në Afganistan, por ne nuk do të kthehemi të gjallë», thotë Latif. «Kam punuar për 14 vjet kundër talebanëve. Si mund të kthehem?»
Alia thotë se ajo mbrojti shumë gra në raste dhune në familje kundër burrave të tyre, dhe disa prej këtyre burrave tani janë në qeveri.
"Njerëzit që ndihmova të dënoheshin tani janë në pushtet. Ata do të kërkojnë hakmarrje kundër meje", thotë ajo.
'Nuk e di se si mund të na besojnë partnerët'
Kur morën pushtetin në vitin 2021, talebanët njoftuan një amnisti për këdo që kishte punuar me ish-ushtrinë ose qeverinë. Por Latif dhe Alia nuk i besojnë këtyre garancive.
Departamenti Amerikan i Shtetit ka sqaruar se nuk po i kthen me forcë të evakuuarit në Afganistan, por se disa janë kthyer vullnetarisht. Nuk konfirmoi nëse po i paguante ata që ktheheshin në Afganistan, por burime i kanë thënë BBC-së se të evakuuarve iu ofruan 4,500 dollarë (3,338 paund) për aplikantin kryesor dhe 1,200 dollarë për secilin prej anëtarëve të familjes së tyre.
Shuma do të ndihmonte një familje të mbijetonte për afërsisht 18 muaj deri në dy vjet, por me ekonominë afgane në krizë dhe njerëzit që përpiqen të gjejnë punë, të kthyerit do ta kenë të vështirë të gjejnë një burim të qëndrueshëm të ardhurash.
Shumica dërrmuese e të evakuuarve mbeten në Katar.
Departamenti i Shtetit i SHBA-së ka thënë se është në bisedime me vendet e treta për të pranuar të evakuuarit. Në një deklaratë për BBC-në, ai e mbrojti këtë veprim, duke thënë se "nuk ishte e përshtatshme ose humane të mbahej ky grup individësh në platformën [CAS] për një kohë të pacaktuar".
Gjithashtu shtoi se "platforma CAS ishte trashëgimia e përpjekjes së administratës Biden për të zhvendosur sa më shumë afganë në Amerikë - në shumë raste, pa verifikimin e duhur".
VanDiver e kundërshton këtë pretendim. "Kjo nuk bazohet në fakte. Verifikimi është i fortë. Ne ishim në luftë atje për 20 vjet, dhe të gjithë këta njerëz që shërbyen përkrah nesh dhe familjeve të tyre, u verifikuan vazhdimisht."
Departamenti i Shtetit i SHBA-së nuk iu përgjigj pyetjeve se në cilin vend të tretë do të zhvendoseshin të evakuuarit ose se kur do t'u njoftohej kjo.
Alia thotë: "Ne erdhëm këtu sepse na thanë se do të shkonim në Amerikë. Nëse Amerika nuk ndodh, ne duam një alternativë si Amerika."
VanDiver beson se e vetmja zgjidhje e duhur është sjellja e të evakuuarve në Amerikë: "Nuk e di se si mund të na besojë ndonjë partner i ardhshëm nëse nuk e mbajmë fjalën tonë ndaj afganëve që qëndruan pranë nesh për 20 vjet."
Pasi kanë jetuar dekada lufte në vendin e tyre dhe pasi i kanë shpëtuar mundësisë së hakmarrjes dhe persekutimit atje, të evakuuarit afganë tani janë kapur në një makth tjetër./Piranjat News
