TikTok po rrit perandorinë e mbledhjes së të dhënave dhe shmangia e aplikacionit nuk do t’ju mbrojë, por ne kemi zbuluar disa hapa të thjeshtë mund t’ju mbajnë të sigurt.
TikTok ndjek çdo gjë që bëni në aplikacionin e tij, asgjë e re deri këtu. Ajo që nuk duket aq e qartë është se si kompania ju ndjek edhe në pjesë të tjera të internetit që nuk kanë të bëjnë me TikTok.
Në fakt, TikTok mbledh informacion të ndjeshëm dhe potencialisht të turpshëm për ju, edhe nëse nuk keni përdorur kurrë aplikacionin.
Kjo është pjesë e një perandorie ndjekjeje që shtrihet shumë përtej platformës së mediave sociale. Tani, falë një grupi të ri veçorish, TikTok është gati të zgjerojë rrjetin e tij dhe të shohë edhe më shumë detaje për jetën tuaj.
Ky ndryshim vjen vetëm disa javë pas shitjes së aksioneve të TikTok në SHBA tek një grup kompanish me lidhje me Presidentin amerikan Donald Trump.
Marrëveshja ka nxitur shqetësime të reja për privatësinë nga disa ekspertë të të drejtave të njeriut dhe përdoruesit, megjithatë TikTok thotë se ka udhëzime transparente mbi mënyrën se si i përgjigjet kërkesave të qeverisë për të dhëna.
Fatmirësisht, kjo është një histori për privatësinë me një notë pozitive. Disa hapa të thjeshtë që mund t’i merrni brenda rreth pesë minutash do t’ju ndihmojnë të mbani informacionin tuaj jashtë duarve të TikTok.
Problemi qendron rreth ndryshimeve të mëdha në “pixel”-in e TikTok, një mjet ndjekjeje që kompanitë përdorin për të monitoruar sjelljen tuaj online.
Këtë gjë ka arritur ta analizojë kompania e sigurisë kibernetike e quajtur Disconnect.
Ata zbuluan se pixel-i i përditësuar i TikTok mbledh informacion në mënyra të pazakonta krahasuar me konkurrentët e tij.
“Është jashtëzakonisht ndërhyrës,” thotë Patrick Jackson, shefi i teknologjisë në Disconnect. “Ky ndarje e zgjeruar e të dhënave, kur analizoni kodin aktual të pixel-it, shihni gjëra që duken shumë shqetësuese.”
Kur klikova një buton në një formular që thoshte se isha pacient me kancer, faqja e internetit i dërgoi TikTok adresën time të email-it së bashku me ato detaje.
TikTok thotë se përdoruesit e tij informohen për praktikat e tij të të dhënave në politikën e privatësisë dhe në njoftime në disa raste. Kompania gjithashtu thotë se u jep njerëzve cilësimet e privatësisë për të marrë kontrollin.
“TikTok fuqizon përdoruesit me informacion transparent mbi praktikat e tij të privatësisë dhe u jep atyre mjete të shumta për të personalizuar përvojën e tyre,” thotë një zëdhënës i TikTok.
“Pixel-at e reklamave janë standard i industrisë dhe përdoren gjerësisht në platforma sociale dhe mediatike, përfshirë edhe BBC-në.”
Por shumica e njerëzve mund të mos e kuptojnë se TikTok mban të dhëna rreth tyre edhe nëse kurrë nuk e kanë përdorur këtë platformë sociale.
Një gjurmues i padukshëm
Pixel-at e gjurmimit nuk janë diçka e re. Për vite me radhë, kompanitë që menaxhojnë rrjete reklamuese – përfshirë Google, Meta dhe qindra të tjera – i kanë përdorur për të ndjekur atë që njerëzit bëjnë në internet. Bëhet fjalë për një imazh të padukshëm, sa një pixel në ekranin tuaj, që ngarkohet në sfond dhe përmban teknologji për mbledhjen e të dhënave.
Ato janë kudo dhe ju ndjekin vazhdimisht.
Ja se si funksionon. TikTok, për shembull, inkurajon kompanitë të vendosin pixel-at në faqet e tyre të internetit për të ndihmuar gjigantin e mediave sociale të mbledhë më shumë të dhëna. Le të themi se unë kam një dyqan online me këpucë.
Nëse përdor një pixel, kjo i lejon TikTok të mbledhë shumë të dhëna për klientët e mi, në mënyrë që t’u tregojë atyre reklama të targetuara. Për më tepër, ndihmon TikTok të kuptojë nëse njerëzit që shohin ato reklama me këpucë bëjnë një blerje.
Kështu, unë e di që reklamat që kam paguar po funksionojnë, dhe ndoshta do të paguaj për më shumë. (Si shumica e organizatave të lajmeve, BBC përdor mjete analitike dhe ndan të dhëna me partnerët e reklamimit në përputhje me politikën tonë të privatësisë. BBC nuk përdor pixel-at e gjurmimit të TikTok në faqen e saj dhe nuk vendos pixel-a reklamash në faqet e palëve të treta.)
Kur bëhet fjalë për të dhënat e dyqaneve të këpucëve, informacioni mund të duket i parrezikshëm. Por unë kam raportuar për mbledhjen e të dhënave nga TikTok për vite me radhë, dhe pixel-at mund të mbledhin informacion shumë personal.
Për shembull, javën e kaluar vizitova faqen e internetit të një grupi mbështetës për pacientët me kancer. Sipas Disconnect, kur klikoja një buton në një formular që thoshte se isha pacient me kancer ose i mbijetuar, faqja e internetit i dërgonte TikTok adresën time të email-it së bashku me ato detaje. Një kompani për shëndetin e grave i dërgonte TikTok të dhëna kur shikoja teste për fertilitet. Një organizatë për shëndetin mendor i dërgonte TikTok të dhëna kur tregoja se po kërkoja një këshilltar për krizë. Faqet e internetit që përdorin pixel-at dërgojnë të dhëna për çdo vizitor, kështu që nuk ka rëndësi nëse nuk keni një llogari TikTok.
Një zëdhënës i TikTok thotë, në thelb, se kjo nuk është përgjegjësi e TikTok. Ata thonë se faqet e internetit janë të detyruara të respektojnë ligjet për privatësinë dhe të ju informojnë për praktikat e tyre të mbledhjes së të dhënave. TikTok thotë se faqet e internetit janë të ndaluara të ndajnë lloje të caktuara informacioni të ndjeshëm, si të dhënat shëndetësore. Dhe kompania thotë se merr masa proaktive për të paralajmëruar faqet e internetit që ndajnë diçka të papërshtatshme.
Nëse jeni të shqetësuar për këto faqe individuale, po humbisni thelbin. Kritikat thonë se problemi është se kompanitë e mëdha teknologjike si TikTok po ndjekin gjithnjë e më shumë çdo gjë që bëni online.
Sipas DuckDuckGo, një kompani për privatësinë, TikTok ka gjurmues në 5% të faqeve më të njohura në botë. Ky numër është rritur gradualisht, megjithatë nuk është asgjë krahasuar me Google, që ka gjurmues në pothuajse 72% të faqeve kryesore, dhe Meta rreth 21%.
“Ky është saktësisht modeli që Google dhe Meta e kanë përdorur gjatë viteve,” thotë Peter Dolanjski, drejtor ekzekutiv i produktit në DuckDuckGo. Ata filluan duke mbledhur sasi të vogla të dhënash dhe e zhvilluan atë në një perandori që ka një pamje të madhe mbi jetën tuaj të përditshme, thotë ai.
Të gjitha këto të dhëna mund të nënkuptojnë se ju shihni reklama më të personalizuara, gjë që mund t’ju pëlqejë. Por këto regjistrime të detajuara të jetës suaj personale nuk do të ekzistonin nëse kompanitë teknologjike nuk do t’ju survejonin, dhe kjo ju ekspozon ndaj të gjitha llojeve të rreziqeve, thotë Dolanjski.
“Algoritmet mund të përdorin këto të dhëna për t’ju shfrytëzuar,” thotë ai. “Mund t’ju detyrojë të blini diçka, mund të ndikojë në fushata politike, mund të ketë diskriminim çmimesh.” Të dhënat e reklamave janë përdorur për të gjitha llojet e qëllimeve të dëmshme, nga shkeljet e pretenduara të të drejtave civile deri te diskriminimi seksual.
Perandoria e të dhënave e TikTok
Pixel-i i TikTok ekziston prej vitesh, por tani ka pësuar disa ndryshime të mëdha. Më 22 janar 2026, kur operacioni i TikTok në SHBA ndryshoi pronësinë zyrtarisht, përdoruesit duhej të pranonin një set të ri praktikash për mbledhjen e të dhënave. Kjo përfshin një rrjet të ri reklamash që TikTok do të përdorë për të treguar reklama të targetuara në faqet e tjera të internetit. Për të lehtësuar këtë sistem të ri reklamash, TikTok përditësoi pixel-in e saj.
Në të kaluarën, pixel-i i TikTok thjesht tregonte kompanive nëse reklamat e tyre po gjeneronin shitje brenda aplikacionit. Tani, pixel-i do t’u ndihmojë kompanive të ndjekin përdoruesit që shohin një reklamë kur largohen nga TikTok dhe bëjnë një blerje diku tjetër.
Kjo ndoshta do të thotë se më shumë kompani do të blejnë reklama në TikTok dhe pixel-i do të shfaqet në më shumë vende, sipas Arielle Garcia, drejtoreshë operative në “Check My Ads”, një grup vëzhgues i reklamave digjitale. Me fjalë të tjera, perandoria e gjurmimit të TikTok është gati të zgjerohet. “Këto mjete natyrshëm e bëjnë platformën më tërheqëse për reklamuesit, dhe kjo është mënyra se si platforma e reklamave rritet në fund të fundit,” thotë Garcia.
Pixel-i i TikTok tani mbledh më shumë informacion se kurrë më parë, duke kapur automatikisht të dhëna që faqet e internetit i dërgojnë Google. Ekspertët i thanë BBC-së se kjo është jashtëzakonisht invazive. “Ata po kapin në heshtje ato të dhëna pa u ndarë shprehimisht nga pronari i faqes me TikTok,” thotë Jackson, dhe kjo do të thotë se faqet e internetit mund t’i dërgojnë TikTok edhe më shumë të dhëna sesa kanë ndërmend.
TikTok nuk pajtohet me këtë. Një zëdhënës thotë se TikTok është i qartë për të dhënat që mbledh pixel-i, dhe kompanitë mund të rregullojnë faqet e tyre në mënyrë të ndryshme nëse nuk duan që TikTok të shohë atë që i dërgojnë Google. (Google nuk ka kthyer përgjigje për një kërkesë për koment.)
TikTok gjithashtu ka disa kontrolle privatësie që mund t’i përdorni. Përdoruesit mund të “fshijnë” të dhënat që TikTok mbledh me pixel-at duke përdorur një opsion në aplikacion. Personat që nuk kanë llogari mund t’i kërkojnë TikTok të fshijë çdo të dhënë që ka për ta.
Por nëse doni të ndaloni mbledhjen e të dhënave para se ajo të ndodhë, duhet të ndërmerrni hapa shtesë.
Si të mbroheni
Ka lajme të mira dhe të këqija. Le të fillojmë me të parën
Opsioni më i mirë? Përdorni një shfletues interneti më privat. E di që ndryshimi mund të duket i lodhshëm, por është e lehtë të importoni shënimet tuaja (bookmarks). Provoni.
Rreth 71% e njerëzve përdorin Google Chrome, i cili sipas hulumtimeve paraprake akademike, shpërndan më shumë informacion se shumë konkurrentë.
Ekspertët e privatësisë shpesh rekomandojnë shfletuesit DuckDuckGo dhe Brave, të ndërtuar posaçërisht për të mbrojtur të dhënat. Firefox dhe Safari konsiderohen opsione më të mira se Chrome, megjithëse nuk janë kaq striktë për privatësinë si parazgjedhje.
Nëse ndryshimi i shfletuesit duket shumë i vështirë, instaloni një shtesë (extension) për shfletuesin që bllokon këta gjurmues. Unë pyeta Disconnect dhe DuckDuckGo për të ndihmuar me këtë artikull sepse të dy prodhojnë bllokues gjurmuesish, por ka edhe opsione të tjera, përfshirë Privacy Badger dhe Ghostery. Disa bllokues reklamash gjithashtu bllokojnë disa mënyra për mbledhjen e të dhënave, përfshirë AdBlock Plus dhe uBlock Origin.
DuckDuckGo ka një grafik që tregon se cilët bllokues reklamash i bëjnë më mirë këto punë. Thjesht mos instaloni shtesa shfletuesi që nuk rekomandohen nga burime të besueshme – është si të instaloni një aplikacion. Disa mund të jenë të rrezikshme.
Tani lajmi i keq. Ndjekja e këtyre dy hapave do të bllokojë pixel-in e TikTok dhe shumë shkelje të tjera të privatësisë. Por nuk do të paraqes pretendimin se problemet tuaja me të dhënat janë zgjidhur.
Ekzistojnë shumë mënyra të tjera që kompanitë ndajnë të dhëna me TikTok, Google, Meta dhe kompani të tjera reklamash.
Për shembull, kompanitë mbledhin të dhëna për ju dhe i dërgojnë direkt gjigantëve teknologjikë nga serverët e tyre. “Është një kuti e zezë, nuk mund t’ju them se sa shpesh përdoret kjo sepse ndodh e gjitha në sfond,” thotë Dolanjski. “Është shumë më e vështirë të mbrosh veten nga kjo. Mbrojtja juaj e vetme reale është të mos përdorni të njëjtat informacione personale në shërbime të ndryshme,” në mënyrë që të jetë më e vështirë të lidhet se çfarë bëni në pjesë të ndryshme të internetit.
Zgjidhja reale janë ligje më të mira për privatësinë, thotë Garcia nga Check My Ads. “Ky nuk është një problem i kufizuar vetëm tek një platformë. Është një çështje më e gjerë e ekosistemit të teknologjisë së reklamave që në fund duhet të adresohet përmes rregulloreve më të forta,” thotë ajo.
“E vetmja gjë që do ta ndryshojë vërtet këtë është kur njerëzit do t’i bëjnë zërin e tyre të dëgjohet nga ligjvënësit dhe të bëjnë të qartë se privatësia është diçka për të cilën ata kanë vërtet kujdes.”/Marrë nga BBC, përshtati në shqip Piranjat News
Artikuj te sugjeruar
BOTA
12 Shkurt13:34
Tarifë 100 mijë dollarë në vit/ Çfarë ofron klubi ekskluziv i mirëqenies në Manhattan?
Kur Continuum u hap në West Village në vitin 2024, pati shumë tituj lajmesh për klubin e mirëqenies me tarifë 100,000 dollar&eum...
BOTA
12 Shkurt13:01
WhatsApp akuzon Rusinë për përpjekje bllokimi, në shënjestër edhe Telegram!
Aplikacioni i mesazheve WhatsApp ka denoncuar një përpjekje të autoriteteve ruse për të bllokuar funksionimin e tij në vend, duk...
Nga Xhuljan Ferzaj
BOTA
12 Shkurt11:04
Mediat turke: Erdogani e habiti Mitsotakisin me deklarata pozitive dhe të Drejtën Ndërkombëtare
Atmosfera pozitive që mbizotëroi në takimin e djeshëm midis Kryeministrit Kyriakos Mitsotakis dhe Recep Tayyip Er...
BOTA
12 Shkurt10:13
Angela Merkel drejt rikthimit në skenën politike?
Pas 16 vitesh në krye të kancelarisë dhe pasi u konsolidua si një nga figurat më të njohura të skenës politike gjerman...
BOTA
12 Shkurt10:10
Komentet e pronarit të Manchester United për emigrantët ndezin polemika në Britani, Starmer kërkon falje publike
Komentet e pronarit të Manchester United, miliarderit Jim Ratcliffe, rreth Britanisë së Madhe si “koloni e emigrantëve” kan&eu...
BOTA
12 Shkurt09:57
Horror në Turqi/ Nëna vret djalin e saj 5-vjeçar duke e hedhur në det
Një nënë në Turqi vrau djalin e saj 5-vjeçar duke e hedhur në det, me pretekstin se donte të "notonte".
Në...
BOTA
12 Shkurt09:45
BE drejt hapjes së bazave stërvitore për trupat ukrainase brenda vendit nëse luftimet ndalen
Bashkimi Evropian po konsideron të hapë të paktën dy qendra stërvitore për ushtarët ukrainas në Ukrainë, në ...
BOTA
12 Shkurt09:32
Protestat kundër reformave të punës/ Përleshje jashtë Parlamentit argjentinas, 37 qytetarë të arrestuar
Të paktën 37 protestues u arrestuan gjatë përleshjeve të dhunshme që shpërthyen jashtë Parlamentit të Argjentin&e...
BOTA
12 Shkurt09:26
Rusia sulme gjatë natës mbi Kiev, shënjestër ishin pallatet dhe objektet e banimit
Kryeqyteti i Ukrainës, Kievi, ka qenë nën një sulm “masiv” me raketa ruse që nga orët e para të mëngjesit ...
BOTA
12 Shkurt09:13
Rritet numri i viktimave nga moti i keq në Portugali, jep dorëheqjen ministrja e Brendshme
Ka shkuar në 16 numri i viktimave të shkaktuara nga moti i keq në Portugali. Mediat vendase bëjnë të ditur se viktima e fundit i...
