Kryeministri Edi Rama ka vijuar sulmet ndaj protestuesve që prej javësh janë mbledhur në Tiranë kundër qeverisë së tij...
BOTA
Vrasja e një studenti nacionalist në Lion mund të ndryshojë ekuilibrin politik në Francë
PiranjatPërditësimi i fundit 21 Shkurt 2026, 17:08
A është e majta ekstreme gati të zëvendësojë të djathtën ekstreme si e përjashtuara e politikës franceze?
Kjo pyetje është e pashmangshme pas vrasjes në Lion të studentit nacionalist Quentin Deranque, nga militantë të së majtës ekstreme.
Deranque u vra më 12 shkurt, pas një proteste të vogël universitare të organizuar nga feministet e ekstremit të djathtë, të cilat ai supozohej t’i mbronte.
Pamjet filmike treguan se ai u godit vazhdimisht me shqelma dhe grushta ndërsa ishte i shtrirë në tokë nga të rinj me maska dhe kapuçë.
Ai vdiq nga plagët në kokë.
Që atëherë, një valë dënimesh ka rënë mbi partinë kryesore të së majtës radikale, La France Insoumise (Franca e Papërkulur), si dhe mbi liderin e saj, veterani polemizues Jean-Luc Mélenchon. LFI ka rreth 70 deputetë në Asamblenë Kombëtare me 577 vende.
Shtatë të dyshuarit e akuzuar për lidhje me vrasjen ishin anëtarë ose të afërt me një organizatë të quajtur La Jeune Garde (Garda e Re), e cila më parë ofronte siguri për LFI-në para se të ndalohej vitin e kaluar.
Njëri prej të dyshuarve, Jacques-Elie Favrot, ishte asistent parlamentar i paguar i deputetit të LFI-së, Raphaël Arnault, i cili themeloi Gardën e Re në vitin 2018. Favrot është akuzuar për “bashkëpunim në vrasje përmes nxitjes”, jo për goditjet që shkaktuan vdekjen e Deranque.
Ndërkohë, Adrian Besseyre, i cili sipas avokatit të tij ka punuar gjithashtu në ekipin e Arnault në Asamblenë Kombëtare, është një nga të akuzuarit për vrasje.
Sipas gjyqtarit hetues, të gjithë të dyshuarit mohojnë se kishin qëllim të vrisnin.
Dy prej tyre kanë refuzuar të flasin, ndërsa të tjerët kanë pranuar se ndodheshin në vendngjarje dhe disa kanë pranuar se kanë goditur viktimën.
Për 50 vitet e fundit, ishte pothuajse një e vërtetë e pranuar në establishmentin politik francez se partia që duhej izoluar për shkak të lidhjeve me ekstremizmin ndodhej në krahun tjetër të spektrit politik: Fronti Kombëtar dhe pasardhësja e tij, Tubimi Kombëtar (RN).
Ajo që ka ndodhur në dhjetë ditët e fundit mund ta përmbysë këtë realitet, duke përfunduar procesin e “ç-demonizimit” të RN-së të ndjekur me këmbëngulje nga liderja e saj Marine Le Pen, dhe duke krijuar “demonë” të rinj në të majtën radikale.
Pasojat për zgjedhjet e ardhshme në Francë – dhe për atë se kush do të vijë në pushtet, mund të jenë të thella.
Nga këndvështrime diametralisht të kundërta, si RN ashtu edhe LFI refuzojnë konsensusin që ka qeverisur Francën për 50 vitet e fundit.
Me traditat e saj nacionaliste, RN promovon interesat e qytetarëve francezë mbi emigrantët dhe mban një qëndrim të ashpër ndaj krimit, të cilin e lidh me disa komunitete emigrantësh. Ndërsa LFI, besnike ndaj rrënjëve të saj marksiste, mbron klasën punëtore, të cilën e sheh sot kryesisht me origjinë emigrante.
Në çështjet ekonomike, të dyja partitë nuk janë shumë larg njëra-tjetrës. Por në çështjet e ndjeshme të identitetit, mes tyre ekziston armiqësi e thellë.
Sa i përket Gazës, LFI refuzoi të dënojë sulmet vdekjeprurëse të 7 tetorit të udhëhequra nga Hamasi ndaj Izraelit, ndërsa RN, pavarësisht së kaluarës së saj antisemitike, po mban gjithnjë e më shumë anën e Izraelit.
Nëse “njolla e paprekshme” kalon nga njëra palë tek tjetra, nga e djathta ekstreme tek e majta ekstreme, pasojat për të ardhmen politike të Francës mund të jenë të thella.
Deri tani, e djathta ekstreme është mbajtur larg pushtetit përmes një “kordoni sanitar” të zbatuar nga partitë e tjera.
RN mund të jetë partia më popullore në vend, por e ka të vështirë të fitojë zgjedhje, sepse kundërshtarët bashkëpunojnë mes tyre për të bashkuar votën kundër RN-së.
Një shembull tipik ishte në zgjedhjet e fundit legjislative në vitin 2024, të shpallura pas shpërndarjes së papritur të Asamblesë nga Presidenti Emmanuel Macron.
RN pritej të fitonte bindshëm dhe pati rezultat të mirë në raundin e parë.
Por në raundin vendimtar të dytë, kandidatët makronistë dhe të majtë u tërhoqën në disa zona për të përqendruar votën kundër RN-së. Rezultati ishte një ringjallje e së majtës dhe qendrës, me RN-në që fitoi rreth 120 vende – dhe pa shumicë për asnjë forcë politike.
Megjithatë, kjo strategji ishte e mundur vetëm sepse partitë e tjera ishin të gatshme të bashkëpunonin me LFI-në e Mélenchonit, një parti që, ndryshe nga RN, konsiderohej pjesë e “harkut republikan”, pra e pranueshme në sistemin politik./Marrë nga BBC, përshtati në shqip Piranjat News
