Gjatë dekadës së fundit, organizatat kriminale të Ballkanit kanë zgjeruar në mënyrë dramatike gjurmën e tyre në Ekuador.
Duke shfrytëzuar një politikë të gjatë të liberalizimit të vizave të futur në vitin 2008, e cila mbeti në fuqi deri në vitin 2020, këto organizata kanë luajtur një rol kyç në transformimin e Ekuadorit në një qendër ndërkombëtare të trafikimit të drogës. Duke lehtësuar koordinimin e organizatave të tjera kriminale dhe duke përmirësuar logjistikën, ato jo vetëm që kanë përshpejtuar rrjedhën globale të kokainës, por edhe kanë nxitur një rritje të ndjeshme të dhunës në familje.
Një qendër strategjike për trafikimin global
Gjeografia dhe infrastruktura e vendosur logjistike e Ekuadorit janë shfrytëzuar sistematikisht nga organizatat kriminale transnacionale. “Për këto grupe kriminale, vendi është një qendër kyçe për dërgesat e kokainës falë vendndodhjes së tij midis Kolumbisë dhe Perusë, të cilat janë prodhues të mëdhenj, ndërsa porti i tij kryesor, Guayaquil, luan një rol vendimtar si pikë nisjeje për sasi të mëdha kokaine”, tha për Diálogo Sasa Djordjevic, analist i lartë në Iniciativën Globale Kundër Krimit të Organizuar Transnacional (GI-TOC), një grup studiuesish me seli në Gjenevë, Zvicër.
Ekonomia e dollarizuar e Ekuadorit, qarkullimi i lartë i parave të gatshme dhe depërtimi i kufizuar bankar kanë lehtësuar gjithashtu pastrimin e parave në shkallë të gjerë. Në një intervistë në fillim të vitit 2025 me TC Televisión , Presidenti Daniel Noboa vuri në dukje se rreth 30 miliardë dollarë pastrohen çdo vit në Ekuador, duke përfaqësuar afërsisht 26 përqind të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) kombëtar.
Logjistika e kokainës
Sipas një raporti nga Organizata Botërore e Doganave (OBD), 30 përqind e kokainës së zbuluar në kontejnerët e transportit në mbarë botën u gjet brenda ngarkesës, porti i deklaruar i ngarkimit i të cilës ishte në Ekuador.
“Rrugët kryesore janë detare, dhe për këtë arsye portet e vendit janë thelbësore për lehtësimin e transportit të kokainës së fshehur në dërgesat tregtare me destinacion Evropën, qoftë drejtpërdrejt ose nëpërmjet Afrikës Perëndimore”, thotë Djordjevic.
Kjo tregti shtrihet edhe në të gjithë Paqësorin. Rezerva natyrore e Ishujve Galapagos është shfaqur si një "stacion karburanti" detar. Kjo dobësi u lejon anijeve të trafikimit të furnizohen me naftë në det të hapur, duke paraqitur një sfidë të rëndësishme për sigurinë detare rajonale, duke kërkuar një përgjigje të unifikuar dhe shumëpalëshe.
Eksporti i bananeve
Sipas Gjorgjeviç, vitet e fundit grupet mafioze ballkanike kanë infiltruar gjithnjë e më shumë ekonominë ligjore, duke investuar në firmat e eksportit, konkretisht në ato që merren me peshk, karkaleca deti dhe banane. Këta sektorë përdoren si për të fshehur ngarkesat e kokainës ashtu edhe për të pastruar të ardhurat nga tregtia. Si eksportuesi kryesor i bananeve në botë, duke eksportuar mbi 364 milionë kuti me banane në vitin 2024, flukset tregtare me volum të lartë të Ekuadorit ofrojnë një peizazh të gjerë për shfrytëzim kriminal.
Që nga viti 2023, Policia Kombëtare ka identifikuar më shumë se 50 kompani eksporti bananesh me lidhje të dyshuara me grupe ballkanike. Një figurë e shquar në këtë sektor ishte shqiptari Arbër Çekaj, i arrestuar në Gjermani në vitin 2018, i cili midis viteve 2015 dhe 2018 përdori biznesin e tij të eksportit për të lëvizur rreth 3,000 ton banane për të fshehur dërgesat me shumë ton kokainë.
Prodhimi i drogës
Ndërsa Ekuadori mbetet kryesisht një qendër logjistike, kontrolli i mafias ballkanike mbi rrugët e trafikimit të drogës dhe aleanca e tyre me 'Ndranghetën' e fuqishme italiane, i vendos ata ndër lojtarët më me ndikim në narkotrafik, të aftë për të lehtësuar dhe potencialisht për të financuar prodhimin e ardhshëm të kokainës në vend.
“Ekuadori është thelbësor si bazë për ruajtjen dhe, herë pas here, përpunimin e kokainës”, thotë Djordjevic. Në vitin 2024, në Ekuador u prodhuan rreth 60 ton koka, të përqendruara kryesisht në provincat kufitare të Carchi dhe Sucumbíos, ku veprojnë grupe të armatosura kolumbiane, veçanërisht disidentët e Forcave të Armatosura Revolucionare të Kolumbisë (FARC).
Për më tepër, një raport i kohëve të fundit nga Observatori Ekuadorian mbi Krimin e Organizuar paralajmëroi se droga sintetike MDMA (ekstazi) së shpejti mund të prodhohet në vend. Bollëku i bimës Congona, e cila përmban 27.6 përqind safrol (një pararendës kyç i MDMA-së), siguron "qasje natyrore që mund të zëvendësojë importet dhe të lehtësojë sintezën e plotë të drogës në vend në të ardhmen", tregon raporti.
Korrupsioni dhe kërcënimi institucional
Strategjia ballkanike mbështetet në aleancat me bandat lokale, siç është organizata e shpallur terroriste Los Choneros, për të siguruar mbrojtje dhe akses në treg. Kjo shoqërohet me korrupsionin sistemik dhe frikësimin e institucioneve. Duke kontribuar në "oksigjenin" financiar për këto grupe, sindikatat ballkanike nxisin drejtpërdrejt destabilizimin rajonal dhe rritjen e narkoterrorizmit, transmeton Piranjat.
Rasti i trafikantit serb të drogës Jezdimir Srdan është emblematik. I arrestuar në vitin 2024 si pjesë e hetimit për operacionin “Euro 24”, Srdan u dënua me 10 vjet burg për pastrim parash prej 4.3 milionë dollarësh. Megjithatë, gjyqtari antikorrupsion që dha dënimin në fund të vitit 2025, Juan Serrano, u detyrua më pas të largohej nga vendi pas një fushate kërcënimesh dhe frikësimesh.
Në mënyrë të ngjashme, shqiptari Dritan Rexhepi, i njohur me nofkën “mbreti i kokainës”, menaxhoi operacionet ndërkombëtare të trafikimit nga brenda burgut Litoral përmes aleancës së tij me Los Choneros. Pasi i shpëtoi arrestit shtëpiak në janar 2022, ai u kap përfundimisht në Turqi në vitin 2023.
Ky zgjerim operacional përforcohet nga një partneritet transkontinental afatgjatë midis grupeve ballkanike dhe 'Ndranghetës' italiane. Brenda zinxhirit global të furnizimit me kokainë, këto dy organizata kanë formuar një marrëdhënie simbiotike "ndërmjetës-shpërndarës" që lehtëson dërgesat me shumicë nga Amerika Latine në Evropë.
“Bashkëpunimi bazohet përgjithësisht në operacione individuale, me dërgesa të përbashkëta, logjistikë dhe mbështetje në segmente specifike. Grupet ballkanike kanë tendencë të përforcojnë aksesin e tyre në fazën fillestare, ndërsa partnerët italianë mbeten kyç në anën evropiane të tregut”, thotë Djordjevic.
Një përgjigje e unifikuar
Në përgjigje të këtyre kërcënimeve transkontinentale, qeveria ekuadoriane ka intensifikuar kundërsulmin e saj. Sipas deklaratës së Presidentit Noboa, Forcat e Armatosura dhe Policia Kombëtare ekuadoriane kanë kryer operacione masive për të rimarrë kontrollin e kufijve të brendshëm dhe detarë të vendit, përfshirë edhe me mbështetjen e fqinjëve dhe Shteteve të Bashkuara.
Këto përpjekje kanë dhënë fitore të rëndësishme operacionale. Në korrik 2025, një operacion i përbashkët historik rezultoi në ekstradimin e Adolfo “Fito” Macías, udhëheqësit të Los Choneros, në Shtetet e Bashkuara, ekstradimi i parë i tillë i një bosi droge ekuadorian. Për më tepër, operacionet Euro 24 dhe Metastasis kanë çmontuar me sukses skelat financiare të shumë firmave të lidhura me Ballkanin, duke ngrirë miliona në asete të paligjshme dhe duke larguar dhjetëra zyrtarë të korruptuar. Bashkëpunimi ndërkombëtar mbetet një shumëzues force, me patrulla detare të zgjeruara dhe shkëmbim inteligjence që rrisin ndjeshëm normat e përgjimeve në Paqësor dhe Karaibe.
Implikimet e sigurisë rajonale
Hyrja e grupeve ballkanike, të njohura në Evropë për egërsinë e tyre, ka kontribuar në nxitjen e një transformimi të peizazhit të sigurisë në Ekuador. Në dekadën e fundit, të paktën gjashtë shtetas shqiptarë janë vrarë në vend në sulme të stilit mafioz. Kjo dhunë arriti një pikë kulmore në vitin 2025.
Konflikti kriminal shkaktoi më shumë se 3,600 vdekje vetëm vitin e kaluar - një rritje prej 42 përqind krahasuar me 11 muajt e parë të vitit 2024, sipas Projektit të të Dhënave të Vendndodhjes dhe Ngjarjeve të Konflikteve të Armatosura (ACLED) me seli në Uashington, i cili monitoron dhunën politike dhe konfliktin e armatosur, shkruajnë mediat vendase.
Me 71 përqind të popullsisë të ekspozuar ndaj ndonjë forme dhune në vitin 2025, mafiet ballkanike, së bashku me organizata të tjera kriminale aktive në Ekuador, e kanë vendosur veten si një kërcënim parësor dhe serioz për sigurinë e vendit.
Meqenëse këto rrjete veprojnë përtej kufijve dhe oqeaneve, situata në Ekuador nënvizon nevojën urgjente për bashkëpunim të thelluar ndërkombëtar dhe operacione të koordinuara detare për të ndërprerë rrjedhën transkontinentale të narkotikëve dhe për të rimarrë stabilitetin rajonal. /Përshtati nëshqip PiranjatNews/
Artikuj te sugjeruar
BOTA
10 Shkurt18:00
"Ai humbi kontaktin me realitetin": Zbulimi cinik i gruas së Tony Blair rreth viteve të fundit të qeverisë së tij
Gati dy dekada pasi ai dha dorëheqjen si kryeministër, gruaja e Tony Blair, Cherie Blair pohon se ish-lideri i Partisë Laburiste ishte shk...
BOTA
10 Shkurt17:33
A vdiq vërtetë Jeffrey Epstein? Karremi që përdorën rojet për të mashtruar gazetarët dhe detaje të tjera të panjohura
Një trup karrem dyshohet se u përdor nga rojet në një qendër paraburgimi në New York City për të mashtruar gazetar&eum...
BOTA
10 Shkurt17:10
BE miraton rregullat e reja për azilin, janë cilat janë ato! Në listë përfshihet edhe Kosova
Me shumicën e mbështetur nga PPE dhe e djathta, Parlamenti Evropian ka dhënë miratimin përfundimtar për dy ndryshime në Rregu...
BOTA
10 Shkurt17:12
Tronditëse/ Babai përdhunonte prej kohësh vajzën e tij, pas vizitave me mjekun e mitura rezulton shtatzënë
Një ngjarje tronditëse ka ndodhur në zonën e Breshias në Itali ku mësohet se një baba ka abuzuar seksualisht me vajzën...
BOTA
10 Shkurt16:29
Makina e tij u përplas “kokë më kokë” me një kamion, humb jetën shqiptari në Itali
Një aksident i rëndë rrugor ka ndodhur në orët e para të mëngjesit në autostradën Porrettana Nord në Itali, ...
BOTA
10 Shkurt15:52
Netanyahu para takimit me Trump: Do të paraqes qëndrimet tona për negociatat me Iranin! Diskutime edhe për Gazën
Pak para se të hipte në aeroplan për në Uashington, ku do të takohet me Donald Trump, Benjamin Netanyahu u tha gazetarëve se syn...
BOTA
10 Shkurt15:28
Po shkonin për të ruajtur rendin në ‘Lojërat Olimpike’, aksidentohen 10 karabinierë italianë
Dhjetë karabinierë u plagosën në një aksident rrugor që ndodhi gjatë orëve të fundit në autostradën A4,...
Nga Xhuljan Ferzaj
BOTA
10 Shkurt15:03
Politico: Pesë hapa drejt anëtarësimit të Ukrainës në Bashkimin Evropian
Bashkimi Evropian po shqyrton një plan të paprecedentë për “anëtarësim të pjesshëm” t&...
Nga Xhuljan Ferzaj
BOTA
10 Shkurt14:41
"Bombë" nga dokumentet e Epstein: Një vajzë 9-vjeçare ishte viktimë e pedofilit të dënuar
Një vajzë nëntëvjeçare ishte viktimë e rrjetit të trafikimit seksual të pedofilit të dë...
BOTA
10 Shkurt14:26
Anketa/ Të rriturit italianë nuk janë plotësisht të pavarur
Italianët e moshës 35 deri në 55 vjeç e konsiderojnë veten të rritur, por pavarësia mbetet një qëllim i papë...
