Pas deklaratave skandaloze të kreut të qeverisë shqiptare gjatë ditës së sotme, ka reaguar Partia Demokratike.
Sipas zëdh&...
LIFESTYLE
Eksperiment i pazakontë në Lisbonë, lëshohen 30 mijë mushkonja sterile që nuk pickojnë
PiranjatPërditësimi i fundit 24 Shtator 2026, 19:16
Rreth 30 mijë mushkonja meshkuj sterile do të lëshohen këtë të enjte në zonën e Alvalades, në Lisbonë, në kuadër të një projekti eksperimental që synon të reduktojë popullatën e mushkonjës tigër aziatike (Aedes albopictus), e njohur për aftësinë për të transmetuar sëmundje si dengue, Zika dhe ethet e verdha. Megjithatë, nuk ka arsye për panik. Mushkonjat e lëshuara janë meshkuj dhe, për rrjedhojë, nuk pickojnë njerëzit. Për më tepër, ato janë sterilizuar dhe nuk mund të prodhojnë pasardhës.
Ky nuk është eksperimenti i parë i këtij lloji. Deri tani, në kuadër të projektit janë lëshuar rreth 60 mijë mushkonja sterile, ndërsa lëshimi i së enjtes pritet të jetë i fundit i kësaj faze. Sipas Afonso Moreira, mjek i shëndetit publik dhe drejtues i projektit, sterilizimi i mushkonjave është realizuar përmes një teknike të provuar dhe të sigurt.
Parimi i eksperimentit është i thjeshtë: mushkonjat sterile meshkuj lëshohen në zona ku gjendet popullata e mushkonjave të egra. Ato konkurrojnë me meshkujt e egër për çiftëzim. Kur një femër çiftëzohet me një mashkull steril, nuk prodhohen pasardhës, duke synuar kështu uljen graduale të popullatës së mushkonjave.
Vetëm mushkonjat femra pickojnë njerëzit, pasi kanë nevojë për gjak për zhvillimin e vezëve. Për këtë arsye, ndërhyrja në procesin e riprodhimit mund të ndihmojë në kontrollin e popullatës së kësaj specieje.
Megjithatë, në këtë fazë studiuesit nuk janë fokusuar vetëm te reduktimi i numrit të mushkonjave. Qëllimi kryesor është të kuptojnë sjelljen e mushkonjave të lëshuara, distancën që përshkojnë dhe kohëzgjatjen e mbijetesës së tyre në zonën ku janë futur.Nëse rezultatet e kësaj faze rezultojnë pozitive, në muajin maj pritet të nisë një tjetër fazë e kërkimit. Në këtë fazë do të krahasohen zonat ku janë lëshuar mushkonjat sterile me ato ku po përdoren metoda të tjera për kontrollin e popullatës. Mushkonja tigër aziatike është në fokus të studiuesve për shkak të rrezikut që paraqet për shëndetin publik. Ajo mund të transmetojë viruse si dengue dhe Zika, por transmetimi ndodh vetëm nëse mushkonja pickon fillimisht një person të infektuar dhe më pas një person tjetër.
Ekspertët theksojnë se lëshimi i mushkonjave sterile nuk është zgjidhja e vetme. Një pjesë e rëndësishme e kontrollit mbetet eliminimi i vendeve ku mushkonjat shumohen.
Kështu, edhe pse eksperimenti mund të duket i pazakontë, synimi është përdorimi i mushkonjave sterile meshkuj për të penguar riprodhimin e mushkonjave të egra dhe, në këtë mënyrë, për të ulur gradualisht popullatën e tyre.
