LIFESTYLE

Fituesit e Nobelit 2025 në Mjekësi/ Zbuluan mekanizmin që ndalon sistemin imunitar të sulmojë trupin tonë

Piranjat Përditësimi i fundit 6 Tetor 2025, 16:05

Fituesit e Nobelit 2025 në Mjekësi/ Zbuluan mekanizmin që ndalon

Java e Çmimeve Nobel ka nisur me shpalljen e fituesve për Fiziologji ose Mjekësi, duke hapur zyrtarisht sezonin e nderimeve për arritjet më të mëdha shkencore të vitit. Këtë herë, çmimi më prestigjioz në mjekësi iu dha Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell dhe Shimon Sakaguchi, për kërkimet e tyre që zbuluan çelësin e vetëkontrollit të sistemit imunitar — një zbulim që ka ndryshuar përgjithmonë mënyrën si kuptojmë sëmundjet autoimune.

Tre shkencëtarët u vlerësuan nga Nobel Assembly në Karolinska Institutet “për zbulimet e tyre mbi tolerancën imunitare periferike”, mekanizmin që parandalon trupin të sulmojë vetveten. Ky proces është thelbësor për ruajtjen e ekuilibrit të organizmit, duke e mbrojtur nga vetëshkatërrimi imunitar.

Në vitin 1995, Shimon Sakaguchi tronditi botën shkencore duke zbuluar një klasë të re qelizash qelizat T rregulluese që veprojnë si roje të trupit, duke ndalur qelizat imunitare të dëmtojnë indet tona. Ky ishte një nga momentet më të rëndësishme në historinë e imunologjisë moderne.

Më pas, në 2001, Mary Brunkow dhe Fred Ramsdell zbuluan se një mutacion në gjenin Foxp3 ishte përgjegjës për sëmundje të rënda autoimune, si te minjtë eksperimentalë, ashtu edhe te njerëzit me sindromën IPEX. Dy vjet më vonë, Sakaguchi vërtetoi se pikërisht ky gjen kontrollon zhvillimin e qelizave T rregulluese duke lidhur përfundimisht zbulimet e tyre në një tablo të plotë shkencore.

Këto kërkime kanë hedhur themelet e një fushe të re, të quajtur tolerancë periferike, e cila sot përdoret për të zhvilluar terapi kundër kancerit, trajtime për sëmundjet autoimune dhe metoda më efektive për suksesin e transplantimeve.

Kryetari i Komitetit Nobel, Olle Kämpe, theksoi rëndësinë historike të punës së tyre:

“Falë tyre, sot kuptojmë pse sistemi ynë imunitar na mbron, pa na shkatërruar.”

Ky Nobel shënon një fitore të madhe për biologjinë e sistemit imunitar dhe një hap të ri drejt kuptimit të vetëbalancimit të trupit njerëzor një nga misteret më të mëdha të jetës.

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan