Gjykata e Tiranës ka caktuar masën e sigurisë detyrim paraqitjeje për 18 persona të arrestuar gjatë protestave në Tiran&eum...
LIFESTYLE
Fituesit e Nobelit 2025 në Mjekësi/ Zbuluan mekanizmin që ndalon sistemin imunitar të sulmojë trupin tonë
PiranjatPërditësimi i fundit 6 Tetor 2025, 16:05
Java e Çmimeve Nobel ka nisur me shpalljen e fituesve për Fiziologji ose Mjekësi, duke hapur zyrtarisht sezonin e nderimeve për arritjet më të mëdha shkencore të vitit. Këtë herë, çmimi më prestigjioz në mjekësi iu dha Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell dhe Shimon Sakaguchi, për kërkimet e tyre që zbuluan çelësin e vetëkontrollit të sistemit imunitar — një zbulim që ka ndryshuar përgjithmonë mënyrën si kuptojmë sëmundjet autoimune.
Tre shkencëtarët u vlerësuan nga Nobel Assembly në Karolinska Institutet “për zbulimet e tyre mbi tolerancën imunitare periferike”, mekanizmin që parandalon trupin të sulmojë vetveten. Ky proces është thelbësor për ruajtjen e ekuilibrit të organizmit, duke e mbrojtur nga vetëshkatërrimi imunitar.
Në vitin 1995, Shimon Sakaguchi tronditi botën shkencore duke zbuluar një klasë të re qelizash qelizat T rregulluese që veprojnë si roje të trupit, duke ndalur qelizat imunitare të dëmtojnë indet tona. Ky ishte një nga momentet më të rëndësishme në historinë e imunologjisë moderne.
Më pas, në 2001, Mary Brunkow dhe Fred Ramsdell zbuluan se një mutacion në gjenin Foxp3 ishte përgjegjës për sëmundje të rënda autoimune, si te minjtë eksperimentalë, ashtu edhe te njerëzit me sindromën IPEX. Dy vjet më vonë, Sakaguchi vërtetoi se pikërisht ky gjen kontrollon zhvillimin e qelizave T rregulluese duke lidhur përfundimisht zbulimet e tyre në një tablo të plotë shkencore.
Këto kërkime kanë hedhur themelet e një fushe të re, të quajtur tolerancë periferike, e cila sot përdoret për të zhvilluar terapi kundër kancerit, trajtime për sëmundjet autoimune dhe metoda më efektive për suksesin e transplantimeve.
Kryetari i Komitetit Nobel, Olle Kämpe, theksoi rëndësinë historike të punës së tyre:
“Falë tyre, sot kuptojmë pse sistemi ynë imunitar na mbron, pa na shkatërruar.”
Ky Nobel shënon një fitore të madhe për biologjinë e sistemit imunitar dhe një hap të ri drejt kuptimit të vetëbalancimit të trupit njerëzor një nga misteret më të mëdha të jetës.
