LIFESTYLE

Miti se gratë janë më empatike nga natyra sesa burrat

Piranjat Përditësimi i fundit 16 Shkurt 2026, 23:51
Miti se gratë janë më empatike nga natyra sesa burrat

Hulumtimi shkencor po i jep fund stereotipeve të vjetra gjinore rreth empatisë – dhe po zbulon mënyra të reja të të menduarit rreth maskulinitetit.

Kur gratë arrijnë gjëra të mëdha, gabimisht supozohej se "ato nuk ishin gra ato që bënë ato veprime të mëdha, por ishin burra me funde!”!", shkroi filozofja Mary Astell në vitin 1705. Edhe Mbretëresha Elizabeth I dikur tha dikur se ajo do ta sundonte vendin si një mbret, pavarësisht se kishte trupin e një "gruaje të dobët" - sikur sundimi të ishte një rrugë mashkullore.

Ndërsa këto anekdota janë nga e kaluara, paragjykimet delikate gjinore mbi atë që do të thotë të jesh një individ i suksesshëm dhe i fuqishëm ende mbizotërojnë. Vlen të përmendet se ne ende i përshkruajmë tipare si empatia si natyrshëm femërore dhe tipare si dominanca dhe vendosmëria si mashkullore.

Edhe kur shfaqin të njëjtën sjellje, burrat shihen si të vendosur dhe gratë si agresive. Një tipar veçanërisht i dukshëm që shpesh gjinizohet në këtë mënyrë është empatia. Gratë supozohet se janë empatike të lindura, ndërsa burrat që tregojnë më shumë empati zakonisht shihen si të dobët.

Por pse ndodh kjo? A është e vërtetë që gratë janë natyrshëm më empatike se burrat, apo jemi të socializuar për të qenë të tilla? Stereotipet gjinore si këto kanë pasoja të qarta në mënyrën se si i rrisim fëmijët tanë, në kulturën e vendit të punës dhe në lidership. Por ajo që është më pak e dukshme është se sa herët fillojnë këto paragjykime dhe fakti që stereotipet përforcojnë pritjet tona - duke imponuar kufizime të rëndësishme në mënyrën se si presim që të sillen të tjerët.

Hormonet që fshihen pas empatisë

Empatia përfshin si aftësinë për të kuptuar mendimet dhe ndjenjat e të tjerëve, duke na lejuar të reagojmë në mënyrë të përshtatshme. Mund të mendohet edhe në terma të empatisë konjitive - aftësisë sonë për të njohur emocionet dhe për të marrë perspektiva të tjera - ashtu edhe empatisë afektive ose emocionale, ku kemi një përgjigje emocionale ndaj mendimeve dhe ndjenjave të dikujt. Shkencëtarët përdorin një sërë metodash për të matur në mënyrë epirike empatinë, duke përfshirë pyetësorët dhe detyrat përjetimore.

Dhe është zbuluar prej kohësh se, mesatarisht, gratë kanë tendencë të shënojnë vazhdimisht rezultate më të larta se burrat. Simon Baron-Cohen, një psikolog klinik në Universitetin e Kembrixhit, argumenton se kjo ndodh sepse truri femëror është "kryesisht i programuar për empati", gjë që i bën gratë veçanërisht të përshtatshme për role kujdesi , ndërsa truri mashkullor është "kryesisht i programuar për të kuptuar dhe ndërtuar sisteme".

Ndërsa faktorët socialë ndikojnë qartë në empati, thotë Baron-Cohen, puna e tij sugjeron që ekspozimi ndaj hormoneve në mitër luan një rol në zhvillimin social. /PiranjatNews/

 

 

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan