Kryeministri Edi Rama përmes një postimi në “Facebook” ka ndarë pamje nga takimi i zhvilluar këtë të diele n&eu...
LIFESTYLE
Si 'komunikojnë' pemët e akacies në Afrikë për të shpëtuar veten nga kafshët që kullosin
PiranjatPërditësimi i fundit 25 Shkurt 2026, 11:18
Pemët e akacies në Afrikë lëshojnë etilen kur kërcënohen nga barngrënësit, duke i paralajmëruar pemët fqinje të rrisin taninet e tyre. Mekanizmi mbresëlënës mbrojtës i natyrës.
Në savanat afrikane , mbijetesa është një betejë e vazhdueshme dhe e pafundme. Grabitqarët dhe barngrënësit veprojnë në një ekuilibër të brishtë, në të cilin secili organizëm zhvillon mekanizmat e vet mbrojtës.
Ndër shembujt më mbresëlënës janë akaciet, pemë që duken të palëvizshme dhe të cenueshme, por në fakt posedojnë një “sistem mbrojtës” të sofistikuar. Kur barngrënësit, siç janë gjirafat, fillojnë të ushqehen me gjethet e tyre, akaciet nuk qëndrojnë pasive. Brenda pak minutash, ato aktivizojnë një mekanizëm mbrojtës kimik: lëshojnë etilen në ajër, një gaz bimor që vepron si sinjal shqetësimi.
Etileni nuk kufizohet vetëm në pemën që sulmohet. Ai përhapet nga ajri dhe zbulohet nga akaciet fqinje. Pasi e “kapin” mesazhin, pemët aktivizojnë mbrojtjen e tyre, duke rritur nivelet e taninës në gjethet e tyre.
Taninat janë komponime kimike që i bëjnë gjethet të hidhura dhe të patretshme. Në përqendrime të larta të taninave, ato mund të bëhen edhe toksike për kafshët që kullosin. Kjo i detyron gjirafat dhe barngrënësit e tjerë të zhvendosen në një zonë tjetër, duke kufizuar dëmtimin e pemëve.
Ky fenomen konsiderohet si një nga format më karakteristike të “komunikimit kimik” në mbretërinë bimore. Edhe pse pemët nuk kanë sistem nervor, është treguar se ato mund të shkëmbejnë informacion përmes përbërjeve organike, duke krijuar një rrjet paralajmërimi të hershëm. Kjo strategji nuk eliminon rrezikun, por ofron kohë kritike reagimi.
