Qytetarë, ambientalistë dhe aktivistë të shoqërisë civile janë mbledhur këtë mbrëmje në Tiranë p&e...
LIFESTYLE
Tensioni i lartë: Rreziqet e fshehura dhe si ta ulni natyrshëm
PiranjatPërditësimi i fundit 7 Prill 2026, 09:13
Rreth një në tre të rritur vuan nga presioni i lartë i gjakut (hipertensioni) – një gjendje që shpesh kalon pa simptoma, por që mund të shkaktojë pasoja serioze si infarkt, goditje në tru, dështim të veshkave dhe madje demencë.
Për shkak se nuk jep shenja paralajmëruese, shumë njerëz nuk e dinë që e kanë deri kur dëmet janë bërë. Megjithatë, nëse zbulohet herët, rreziku mund të parandalohet në masë të madhe.
Ekspertët theksojnë se, edhe pse faktorët gjenetikë luajnë rol, mënyra e jetesës është vendimtare – dhe ka hapa të thjeshtë për ta ulur presionin edhe pa barna.
1. Mund të dëmtojë shikimin
Presioni i lartë mund të dëmtojë enët e vogla të gjakut në sy, duke shkaktuar shikim të turbullt apo edhe humbje të përhershme të tij. Në disa raste mund të çojë në sëmundje si retinopatia hipertensive apo glaukoma. Problemi është se këto dëmtime shpesh zhvillohen pa simptoma të dukshme, ndaj kontrolli i rregullt i syve është thelbësor.
2. Mund të shkaktojë “mini-goditje në tru”
Hipertensioni rrit rrezikun për sulme të vogla cerebrale (TIA), të cilat ndodhin kur qarkullimi i gjakut në tru ndërpritet përkohësisht. Edhe pse kalojnë shpejt, ato janë një sinjal paralajmërues për një goditje më të rëndë në të ardhmen. Me kalimin e kohës, presioni i lartë dëmton edhe zonat e trurit që lidhen me kujtesën dhe të menduarit, duke rritur rrezikun për demencë.
3. Mund të ndikojë në jetën seksuale
Një efekt më pak i diskutuar është disfunksioni seksual. Tek meshkujt, kufizimi i rrjedhjes së gjakut mund të shkaktojë probleme me ereksionin. Tek gratë, mund të ulë dëshirën seksuale dhe të vështirësojë arritjen e orgazmës. Edhe disa ilaçe për tensionin mund ta përkeqësojnë këtë situatë.
Kontrolli i rregullt i tensionit është hapi i parë. Vlerat mbi 140/90 konsiderohen të larta dhe kërkojnë vëmendje. Edhe kontrolli i syve mund të zbulojë herët dëmet.
Zgjidhni ushqime të fermentuara
Ushqime si kosi, kefiri, lakra turshi apo miso ndihmojnë në uljen e tensionit. Ato përmirësojnë shëndetin e zorrëve, ulin kolesterolin dhe ndikojnë pozitivisht në sistemin kardiovaskular.
Kjo dietë është ndër më efektivet për uljen e tensionit. Ajo përfshin më pak kripë dhe yndyrë, por më shumë fruta, perime, drithëra të plota dhe proteina të shëndetshme. Efektet mund të shihen brenda disa javësh.
Nuk është e nevojshme palestra – edhe ecjet e shkurtra ndihmojnë. Aktiviteti fizik forcon zemrën dhe ul tensionin. Edhe 5–10 minuta lëvizje disa herë në ditë mund të bëjnë ndryshim.
Çdo cigare rrit menjëherë tensionin dhe dëmton enët e gjakut. Lënia e duhanit është një nga hapat më të rëndësishëm për të mbrojtur zemrën.
Edhe sasi të vogla alkooli mund të rrisin tensionin. Konsumi i moderuar ose reduktimi i tij ndihmon në kontrollin e presionit dhe në uljen e rrezikut për komplikacione.
Presioni i lartë njihet si “vrasësi i heshtur”, por lajmi i mirë është se mund të kontrollohet. Me disa ndryshime të thjeshta në stilin e jetesës, është e mundur të mbani nën kontroll shëndetin dhe të shmangni pasojat e rënda.
