Kur Edi Rama mirëpriti Ivanka Trump dhe Jared Kushner në Tiranë në vitin 2024, ai u sigurua që të reklamonte siç duhet si darkën që ata hëngrën ashtu edhe planet e çiftit për një investim të madh turistik me dy shtylla: njëra në ishullin e pabanuar të Sazanit, i cili mban shenjat e së kaluarës së tij kur ishte një bazë ushtarake nën Hoxhën, dhe e dyta në rajonin Vjosë-Nartë, një nga habitatet bregdetare më të rëndësishme në Evropë, shkruan Protorthema, raporton Piranjat News.
Fillimi i punimeve të ndërtimit në resortin turistik, megjithatë, ka shkaktuar një nga krizat më të mëdha për qeverinë Rama, e cila u rinovua për herë të katërt vitin e kaluar.
Demonstrata
Pas incidenteve të së shtunës së kaluar në Svernets, demonstratat në Tiranë janë të përditshme, me pjesëmarrjen e dhjetëra mijëra qytetarëve. Çështja po merr vrull jo vetëm për shkak të lidhjes së dhëndrit të Presidentit të SHBA-së Donald Trump, por kryesisht sepse organizatat mjedisore të Shqipërisë po denoncojnë një skandal të paparë në lidhje me koncesionin e zonës dhe sepse një pjesë e madhe e saj po pretendohet nga banorët e zonës në gjykatë. Shumica e tyre, në fakt, janë anëtarë të pakicës kombëtare greke që kishin humbur pronat e tyre kur regjimi komunist hoqi pronën private. Me rënien e regjimit, në vitin 1991, siç tha eurodeputeti Fredis Beleris për "THEMA", filluan të jepeshin tituj pronësie, të cilët, megjithatë, nuk janë përfundimtarë dhe raste të ndryshme janë në pritje para komiteteve të kthimit të pronave.
Përballë reagimeve që intensifikohen çdo ditë, me protestuesit në rrugë dhe opozitën që përpiqet ta ushtrojë presion mbi të, kryeministri shqiptar po përpiqet të identifikojë "armikun e jashtëm", një praktikë që daton që nga regjimi komunist. Ai fillimisht i drejtoi shigjetat me këmbëngulje nga Greqia, ndërsa tani flitet edhe për një gisht rus dhe luftë hibride përmes internetit.
Pas incidenteve të së shtunës së kaluar që bënë xhiron e botës, veçanërisht imazhet me protestuesin grek që zvarritej përtokë nga anëtarët e një kompanie sigurie, SPAK, Prokuroria Speciale kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar e Shqipërisë, po heton ankesat dhe ka nisur tashmë një hetim penal se si është transferuar toka, nga vijnë fondet e përdorura për të blerë tokën, ndërsa bllokohen punimet.
Organizatat mjedisore shqiptare, të udhëhequra nga PPNEA (Mbrojtja dhe Ruajtja e Mjedisit Natyror në Shqipëri), kanë denoncuar se nuk është ndjekur asnjë procedurë, asnjë leje ndërtimi dhe pune, asnjë studim mjedisor.
“Paligjshmëri të tilla nuk ishin kryer as në ditët më të errëta të Shqipërisë”, raportojnë ato në mënyrë karakteristike dhe shtojnë se megjithëse qeveria ndryshoi ligjin për zonat e mbrojtura për të lejuar ndërtimin e resortit me pesë yje, tani ajo po e shkel edhe këtë ligj. Vërehet se në fund të vitit 2024, qeveria shqiptare i dha me shpejtësi statusin e investitorit strategjik kompanisë Atlantic Incubation Partners LLC, e cila është e lidhur drejtpërdrejt me fondin e investimeve Affinity Partners të dhëndrit të Trump.
Grekët
Pas plagosjes së shtetasit grek në Zvërnec, Ministria e Jashtme Greke reagoi menjëherë ndaj autoriteteve shqiptare, ndërsa i plagosuri u transferua në Spitalin e Janinës, nga i cili më pas u lirua. Diaspora greke pretendon mbi 1,000 hektarë në zonën e diskutueshme.
Rama, në përpjekjen e tij për t'u përballur me reagimet e mëdha brenda vendit të tij, u përpoq ta transferonte problemin... në Greqi: fillimisht, duke pretenduar se nuk ishte në dijeni të pranisë së një elementi kombëtar grek në zonë dhe më pas duke bërë krahasime me reagimet ndaj investimeve në vendin tonë.
Prandaj, botimet filluan të flisnin për "zili fqinje" përballë zhvillimit të turizmit në Shqipëri. Megjithatë, rezulton se reagimet janë shumë më të mëdha nga sa priste Rama dhe përfshijnë shumë grupe të ndryshme: njerëz që shohin se prona e tyre po humbet, organizata ekologjike që denoncojnë krimin mjedisor në një habitat jashtëzakonisht të rëndësishëm, grupe nacionaliste slogani kryesor i të cilëve është të mos e shesin Shqipërinë, investitorë shqiptarë që shohin se mundësitë po humbasin, ndërsa opozita gjithashtu sheh një mundësi për të ushtruar presion mbi Ramën, i cili është në vitin e tij të 13-të si kryeministër.
Ai madje këmbëngul se të gjitha procedurat për transferimin e 100,000 hektarëve u kryen ligjërisht, ndërsa në një deklaratë foli për "armiq të Shqipërisë Europiane": "Dy projekte që janë zbatuar tashmë nga bashkëinvestitorët e projektit që ka tronditur armiqtë e Shqipërisë Europiane, konkurrentët e Shqipërisë turistike, shqiptarët e verbër që përdoren si mjete të verbëra kundër Shqipërisë, si dhe shqiptarët e ndershëm dhe të ndjeshëm ndaj mjedisit, të cilët për fat të keq janë manipuluar nga lufta hibride që po zhvillohet me egërsi në mediat sociale nga armiqtë e vendit".
Rama e paraqet zhvillimin e turizmit të Shqipërisë si një sukses të qeverisë së tij dhe mburret me numrin në rritje të vizitorëve.
Megjithatë, edhe shifrat janë të diskutueshme, pasi ata që kalojnë nëpër Shqipëri me një destinacion përfundimtar, p.sh. Greqinë, ose qytetarët shqiptarë që vizitojnë qytetet e tyre të lindjes janë gjithashtu të regjistruar dhe vlerësohen në afërsisht dy milionë në vit, shumë prej të cilëve shkojnë më shumë se një herë në vit.
Dhe forma e zhvillimit të turizmit që është zgjedhur, megjithatë, të kujton ekuivalentin grek të dekadave të kaluara. Pa infrastrukturë, pa planifikim. Për Drymades, për shembull, i cili ka pasur një zhvillim të jashtëzakonshëm vitet e fundit, shumë tani e përshkruajnë zonën si "Patisia e Poshtme me detin", duke theksuar çimentimin e pakontrolluar.
Incidentet në Zvërnec, të cilat ishin arsyeja që çështja e investimeve të merrte publicitet të gjerë, nxitën një pyetje nga eurodeputeti i ND-së, Fredis Beleris, drejtuar Komisionit Evropian. Pasi theksoi se gjithçka ndodhi në toka që ishin konfiskuar në mënyrë të paligjshme, nuk u janë kthyer pronarëve të tyre ligjorë dhe po shkelen, ai shton se incidentet ngrenë pyetje serioze në lidhje me respektimin e lirive themelore, të drejtave të pronës dhe mbrojtjen e pakicave kombëtare të njohura në një vend që është kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian.
Reagimet
Organizata PPNEA luan një rol kryesor në reagimet në rritje në Tiranë. Drejtori i saj ekzekutiv, Alexander Trajce, me një diplomë master në Biodiversitet nga Oksfordi dhe një doktoraturë në Antropologji Mjedisore nga Universiteti i Roehampton në Londër, duke folur për "THEMA" shpjegoi rëndësinë e madhe mjedisore të zonës ku është planifikuar investimi, në bregdetin e Adriatikut: "Ky është një peizazh i mbrojtur, i cili në Shqipëri është përcaktuar si "Zonë e mbrojtur e Kategorisë V" dhe është i njohur për larminë e jashtëzakonshme të shpendëve që strehon.
Laguna e Nartës, siç quhet ndryshe, është laguna e dytë bregdetare më e rëndësishme në Shqipëri. Janë regjistruar më shumë se 220 lloje zogjsh, ndërsa çdo dimër më shumë se 20,000 popullata zogjsh shtegtarë mbërrijnë në zonë. Është pjesë e Deltës më të gjerë të Lumit Vjosa, deltës së fundit të egër të lumit në Evropë.
Si një Zonë e Rëndësishme për Zogjtë e njohur ndërkombëtarisht dhe një vend i Rrjetit Emerald, ajo luan një rol vendimtar në mbrojtjen e biodiversitetit. Me pranimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian, pritet të bashkohet me rrjetin Natura 2000, duke forcuar më tej statusin e saj të mbrojtjes.”
Z. Traitse vëren se “nga hulumtimi që kemi kryer, të udhëhequr nga shqetësimi ynë për ruajtjen e zonës, ne e dimë se zona duket se përbëhet nga një përzierje toke publike dhe ndoshta private. Ne kemi parë publikime që i referohen të drejtave të diskutueshme të pronësisë, por nuk i kemi hetuar plotësisht këto pretendime.
Ajo që dimë me siguri është se një pjesë e konsiderueshme e zonës është në pronësi publike. Kjo përfshin të paktën dy monumente natyrore: Kodrat e Zvërnecit dhe Laguna Limopoo, të cilat së bashku mbulojnë 35 hektarë monumente natyrore të mbrojtura. Përveç kësaj, ka tre plazhe publike: Plazhi Dailan, Plazhi Porto Novo dhe Plazhi Hidrovori.
Përveç këtyre tokave publike, disa banorë pretendojnë se kanë të drejta përdorimi të tokës, ndërsa mosmarrëveshjet ligjore në lidhje me pronat private duket se janë duke vazhduar.”
Protestat nga organizata dhe grupe të tjera mjedisore filluan kur u zbulua se buldozerët kishin hyrë në zonë, e cila më pas u rrethua dhe hyrja e qytetarëve u ndalua. Zona e rrethuar përfshin madje edhe manastirin mesjetar të Zoodochos Pigi, i cili feston 15 gushtin dhe është vendi ku është përqendruar elementi grek, në zonën e Nisit - arrini në manastir duke ecur mbi një urë druri. “PPNEA organizoi një protestë në vend më 16 maj, e ndjekur nga një mobilizim i dytë më 26 maj jashtë Ministrisë së Mjedisit në Tiranë.
Pastaj, më 30 maj, u zhvillua një protestë lokale pranë pjesës jugore të gardhit, pranë fshatit Zvërnec”, thotë z. Trajce. “Gjatë këtij mobilizimi, një qytetar u tërhoq me forcë brenda zonës nga rojet private të sigurisë dhe u plagos rëndë, një incident që u regjistrua në video. Imazhet shkaktuan tronditje dhe u shpërndanë gjerësisht në mediat sociale, duke shkaktuar një valë zemërimi në opinionin publik. Të njëjtën të diel, dhjetëra mijëra njerëz u mblodhën në Tiranë dhe, që nga ajo pikë e tutje, protestat masive të përditshme u përhapën në të gjithë qytetin, duke tërhequr mijëra qytetarë çdo natë dhe duke i dhënë vrull të ri lëvizjes.”
"Ishulli Trump"
Reagimet në Shqipëri kishin filluar që nga momenti kur çifti Ivanka Trump-Jared Kushner njoftuan planin e investimeve për ishullin Sazan.
Ai përshkruhet si "një perlë e vogël në Adriatik", një mbretëri gjarpërinjsh, karkalecash, zogjsh, me bimësi natyrore me livando të egër dhe pisha 300-vjeçare, mbetje të së kaluarës komuniste të Shqipërisë, vendqëndrimet e armëve nga koha kur ishulli, të cilin shqiptarët sot e quajnë "ishulli i Trump", ishte një bazë ushtarake.
Në atë kohë, ata folën për një investim të vlerësuar në 1.4 miliardë euro, por Rama së fundmi iu referua një plani me një vlerë totale prej 4 miliardë eurosh. Sipas asaj që raportoi Agjencia Franceze e Lajmeve kur kontaktoi fondin e investimeve Affinity Partners, duke kërkuar informacion në lidhje me investimin, ai iu referua firmës së komunikimit P2 Public Affairs.
Kompania u përgjigj me shkrim, duke folur për “entuziazmin për idenë e krijimit të një destinacioni të klasit botëror dhe kryerjen e një prej investimeve private më të rëndësishme në rajon”, duke shtuar se ideja i përket “Asher Abeshera, president i Sazan Real Estate Development LLC”, një kompani që duket se është menaxherja e projektit, “së bashku me një mori investitorësh”. Megjithatë, Agjencia Franceze vëren se nuk ishte në gjendje të “identifikonte asnjë gjurmë ligjore të ekzistencës së kësaj kompanie”./Protothema- Përshtati në shqip Piranjat News
Artikuj te sugjeruar
POLITIKE
8 Qershor09:22
“Protestat po shkojnë drejt përshkallëzimit”, Malkaj: Rama ka lajthitur rëndë!
Aktori i njohur, Mehdi Malkaj, ka deklaruar se prej më shumë se një dekade është pjesë e protestave qytetare dhe se zhvillimet n...
POLITIKE
8 Qershor09:12
“Ishte pika e fundit”/ Si dhuna në Zvërnec ndezi Revolucionin e Flamingove
Është 10:30 e darkës dhe grupe të rinjsh, me qindra, marshojnë në rrugët e Tiranës për të shtatën dit&e...
POLITIKE
8 Qershor00:00
“U kurova falë rrjeteve sociale, jo falë sistemit”/ Dajana Kalo i përgjigjet Ramës: Po qytetarët e zakonshëm që nuk kanë zë, kush i dëgjon dhe kush i shpëton?
Reagimi i influenceres dhe modeles Dajana Kalo ndaj deklaratës së kryeministrit Edi Rama për blogerët dhe influencerët ka ndezur deba...
POLITIKE
7 Qershor22:30
Edi Ramës nuk i pëlqejnë komentet, reagon pas takimit në Elbasan
Kryeministri Edi Rama ka reaguar pas takimit të zhvilluar në Elbasan, duke dënuar gjuhën e përdorur ndaj tij dhe socialistë...
POLITIKE
7 Qershor20:14
Protestuesja i përgjigjet Ramës: The se po prishim turizmin, por po na njeh gjithë bota
Një protestuese në tubimin para kryeministrisë iu përgjigj deklaratave të kryeministrit Rama për “protestën për ...
POLITIKE
7 Qershor19:27
‘Refuzoni këto pseudo-media banale’/ Belind Këlliçi: Po shpërndajnë fake news kundër PD-së dhe protestës qytetare
Deputeti i Partisë Demokratike, Belind Këlliçi, ka reaguar përmes një postimi në rrjetet sociale ndaj, sipas tij, përpjek...
POLITIKE
7 Qershor19:18
Qytetarja: Kryeministër, diaspora këtë vit nuk do vij për pushime, por për protestë
Mijëra qytetarë mbushën edhe këtë të diel sheshin përpara kryeministrisë kundër ndërtimit të resortit n...
POLITIKE
7 Qershor18:25
Protestat për Zvërnecin, acarohet Rama: Shqipëria nuk është e shqiptarit…
Kryeministri Edi Rama, mesa duket nuk i ka pritur aspak mirë protestat kundër projektit në Zvërnec dhe thirrjet për dorëheqjen e...
POLITIKE
7 Qershor18:11
Rama ofendon protestuesit nga Elbasani: Injorantë dhe delirantë
Kryeministri Edi Rama nuk është kursyer nga protestuesve, duke i cilësuar si delirantë.
“Ca delirantë e sharlatanë q&eum...
