Policia e Fierit ka vënë në pranga, dajën e deputetes së PS, Zegjine Çaushi, pasi Bledar Bakaj dyshohet se plagosi me drap&eum...
SOCIALE
Studim i ri/ Foshnjat Neandertale rriteshin shumë më shpejt se njerëzit modernë
PiranjatPërditësimi i fundit 19 Prill 2026, 18:13
Një studim i ri shkencor ka zbuluar se foshnjat e Neandertalët rriteshin me një ritëm dukshëm më të shpejtë se foshnjat e njerëzve modernë, duke arritur përmasa të ngjashme me një fëmijë 12–14 muajsh brenda vetëm gjashtë muajve të jetës. Zbulimi bazohet në skeletin jashtëzakonisht të plotë të njohur si Amud 7, i gjetur në një shpellë pranë Detit të Galilesë dhe i datuar midis 51,000 dhe 56,000 vjet më parë. Skeleti u rindërtua nga 111 fragmente kockash, duke ofruar një nga pamjet më të detajuara të zhvillimit të hershëm të Neandertalëve.
Analizat dentare tregojnë se foshnja ishte rreth 5.5 deri në 6 muajsh në momentin e vdekjes, bazuar në vijat e rritjes në smaltin e dhëmbëve dhe fazën e daljes së tyre. Megjithatë, kockat e gjata dhe vëllimi i trurit sugjerojnë një zhvillim fizik shumë më të avancuar, duke krijuar atë që studiuesit e përshkruajnë si një “paradoks moshe”.
Sipas studimit të publikuar në revistën Current Biology, ky mospërputhje tregon se zhvillimi skeletor dhe ai dentar tek Neandertalët nuk ndiqnin të njëjtin ritëm si tek njerëzit modernë. Studiuesit theksojnë se kjo rritje e përshpejtuar mund të ketë qenë një përshtatje ndaj kushteve të vështira mjedisore, duke kërkuar konsum më të lartë energjie dhe zhvillim të hershëm të trurit.
Gjetje të ngjashme janë vërejtur edhe në fosile të tjera të Neandertalëve, duke sugjeruar se ky model rritjeje ishte tipar i përgjithshëm i species dhe jo rastësi individuale. Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se ende mbeten pyetje të hapura mbi zhvillimin e aftësive motorike dhe sjelljes në fëmijërinë e Neandertalëve, duke lënë hapësirë për kërkime të mëtejshme mbi evolucionin e tyre.
