
Transferimi i teknologjisë është një mekanizëm për inovacionin dhe për këtë arsye nxitet fuqishëm nga politika e inovacionit. Një studim i Fondit Europian për Trajnimet një mekanizëm i BE-së vë në dukje se vendet e Ballkanit Perëndimor kanë pranuar Strategjinë e Specializimit të Zgjuar (S3), i cila kanalizon financimin e RDI (Zhvillimin e Kërkimit dhe Inovacionit) drejt sektorëve prioritarë, por Shqipëria dhe Kosova janë më dobët se vendet e tjera dhe nuk janë ende gati të aplikojnë VTT (Transferimi Vertikal i Teknologjisë).
Studimi vë në dukje se Mali i Zi dhe Serbia janë të vetmet vende në Ballkanin Perëndimor që kanë adoptuar strategjinë S3, Maqedonia e Veriut pritej të miratonte S3-në e saj në fund të vitit 2022, duke treguar një nivel të lartë niveli i përgatitje.
Kosova dhe Shqipëria janë të dyja në fazat e hershme të zhvillimit të S3, ndërsa Bosnja dhe Hercegovina nuk e ka iniciuar ende procesin e S3-shit të saj.
Politikat ekzistuese në Shqipëri mbështesin zhvillimin e një modeli inovacioni “quad helix” për të mbështetur VTT (Transferimi Vertikal i Teknologjisë), por kjo nuk është reflektuar në zbatimin e politikave, thotë studimi i BE-së.
Programet e Kërkimit (PKK) dhe Strategjia Kombëtare e Zhvillimit (SKZH) janë dokumente që nevojiten për financime ndryshojnë gjerësisht në të gjithë Ballkanin, ku vetëm Serbia dhe Maqedonia e Veriut themeluan fonde funksionale të inovacionit, ndërkohë që Mali i Zi po planifikon këtë hap, ndërsa Shqipëria, Bosnja dhe Kosova ende iu mungon mbështetja e duhur për aktivitetet e teknologjisë. Kapitali sipërmarrës është në një fazë e hershme zhvillimi në të gjithë rajonin.
Studimi referoi se, të gjitha vendet e Ballkanit kanë investime shumë të ulëta në Kërkim dhe Zhvillim (nga 0.25% e PBB-së në Shqipëri në 0.9% në Serbi). Kjo reflektohet në kapacitetin e tyre kërkimor, përfshirë numrin e studiuesve, shkencorë publikimet dhe veprimtaria e patentimit.
Serbia po sheh përmirësimin më të qëndrueshëm si rezultat i kanalizimit të fondeve nga BE në Kërkim dhe Zhvillim. Ndërkohë indeksi Global i inovacionit (GII) tregon se Shqipëria ka performancën më të ulët në rajon në dimensionin e kapitalit njerëzor dhe kërkimit. Aktiviteti i patentimit është i ulët dhe kryesisht kryhet nga kompanitë.
Bosnja dhe Hercegovina renditet gjithashtu në fundin e poshtëm të spektrit rajonal për kapacitetet shkencore dhe kërkimore. Vendi është renditur dhe ka shënuar rezultate të ulëta për prodhimin e R&D.
Kosova po sheh një trend negativ. Universiteti i Prishtinës më parë ishte në gjendje të konkurronte me institucione të tjera të ngjashme në rajon, por sot ka mbetur prapa renditjen globale dhe rajonale, megjithëse është ende mbi Universitetin e Tiranës.
Mali i Zi ka një popullatë e vogël studiuesish dhe shumë pak studiues që punojnë në sektorin e biznesit. Megjithatë niveli relativisht i mirë i ekselencës kërkimore në botimet akademike është njohur dhe është rezultat i politikave strikte afatgjata universitare për avancimin akademik. Numri i studiuesve në Maqedoninë e Veriut është gjithashtu është shumë nën mesataren e BE-së dhe rezultatet e kërkimit janë gjithashtu të ulëta. Serbia, si Mali i Zi, thyejnë prirjen rajonale për sa i përket kapacitetit shkencor, me përmirësim të prodhimit në dekadën e fundit./Monitor
Artikuj te sugjeruar
SOCIALE
9 Qershor10:05
Të gjitha çështjet e pazgjidhura të zemrës duhet të adresohen... horoskopi për sot
Të lindur më: 21 Mars - 19 Prill
Të gjitha çështjet e pazgjidhura të zemrës duhet të adresohen. Nëse ka pasur ...
SOCIALE
9 Qershor10:04
Pas ndarjes, Olsi Bylyku martohet së shpejti? Aktori zbulon si qëndron e vërteta
Aktori Olsi Bylyku ka folur pas ceremonisë së martesës së Klea Hutës dhe Elgit Dodës. Duke bërë batuta aktori pohoi se...
SOCIALE
8 Qershor18:30
E veçantë nga Jurgen Klinsmann, merr në kombëtare futbollistin e burgosur
Jurgen Klinsmann, trajneri i kombëtares së Koresë së Jugut, ka zbuluar listën e lojtarëve që ka grumbulluar për dy nde...
SOCIALE
8 Qershor18:00
E trishtë! Agron Llakaj humb të atin në ditën e tij të lindjes
Aktori i mirënjohur i humorit, Agron Llakaj, ka hapur zemrën sot për ndjekësit e tij në rrjete sociale dhe ka shkruar me pikëlli...
SOCIALE
8 Qershor16:45
Prezantuese e Festivalit të Këngës, Luana Vjollca: O ta bëj, o s’ka!
Luana Vjollca prej kohësh është duke punuar për ‘Love Island’ që vjen për herë të parë në Shqip&...
SOCIALE
8 Qershor16:01
Vetëm pak ditë larg nga dasma, Arbana Osmani dhe Eduart Grishaj nisin me ‘ahengun’ (VIDEO)
Moderatorja e njohur Arbana Osmani dhe regjisori Eduart Grishaj do të kurorëzojnë së shpejti dashurinë e tyre me një...
SOCIALE
8 Qershor13:46
Studimi i ri: Një arsye më shumë pse nuk duhet të anashkaloni muskujt e këmbëve
Provat në rritje tregojnë se forcimi i muskujve të këmbëve mund të ketë përfitime për zemrën, madje mund t&e...
SOCIALE
8 Qershor13:40
Inflacioni rritet papritur në maj, ushqimet shtrenjtohen me 10%, rënia e euros nuk ndihmon
Pas gjashtë muajsh radhazi, kur shfaqi shenja ngadalësimi, rritja e çmimeve u përshpejtua sërish në muajin maj, përkundre...
SOCIALE
8 Qershor13:39
E kam pasur kolege! Xhesika Berberi flet për Kiara Titon dhe zbulon nëse do marrë pjesë në BBV3
Modelja e njohur Xhesika Berberi si rrallëherë ka zbuluar disa detaje nga jeta e saj private, duke ndarë dashurën për të krijuar...
SOCIALE
8 Qershor12:10
E papritur, Kiara në Turqi, Luizi shfaqet me ‘armiken e përbetuar’ në publik
Luiz Ejlli dhe Dea Mishel Hoxha, ishin dy ndër banorët më të komentuar gjatë qëndrimit në shtëpinë e Big Brother ...