Një seri manovrash janë përdorur nga Belinda Balluku, për të përfituar një vilë luksoze me pishinë në një...
SPORT
Shkencëtarët: Topi i futbollit duhet të ridizenjohet për të ulur rastet e sëmundjeve neurodegjenerative!
PiranjatPërditësimi i fundit 22 Prill 2026, 22:26
Një studim i ri shkencor sugjeron se topat e futbollit mund të ridizenjohen për të reduktuar ndikimin e goditjeve me kokë, pasi është zbuluar se këto goditje krijojnë një valë presioni në tru, e krahasueshme me ato të vërejtura në disa shpërthime ushtarake. Hulumtimi, i mbështetur nga Football Association dhe i realizuar nga Loughborough University, analizoi topa të përdorur gjatë një shekulli duke përdorur një model të avancuar të kokës njerëzore.
Rezultatet treguan se energjia e transferuar në tru mund të ndryshojë ndjeshëm, deri në 55 herë më shume, në varësi të dizajnit të topit, shpejtësisë dhe nëse topi është i thatë apo i lagësht. Studiuesit identifikuan një valë presioni të panjohur më parë që godet veçanërisht pjesën frontale të trurit. Sipas drejtuesit të studimit, Ieuan Phillips, nivelet e kësaj vale janë mjaftueshëm të larta për të qenë shqetësuese në kontekstin e dëmtimeve të përsëritura.
Një tjetër gjetje e rëndësishme është se topat e vjetër prej lëkure nuk janë domosdoshmërisht më të rrezikshëm se modelet moderne. Profesori Andy Harland theksoi se energjia e lartë e transferuar është vërejtur në të gjitha epokat, duke sugjeruar se rreziku nuk është eliminuar me zhvillimin e teknologjisë.
Studimi vjen në një kohë kur futbolli po përballet me presion në rritje për të adresuar dëmtimet e trurit. Rasti i ish-lojtarit Gordon McQueen, i cili vuante nga demenca dhe CTE, si dhe ai i Jeff Astle, kanë rritur shqetësimet për lidhjen mes goditjeve me kokë dhe sëmundjeve neurodegjenerative.
Studime të mëparshme, si “Field”, kanë treguar se futbollistët kanë 3.5 herë më shumë gjasa të zhvillojnë këto sëmundje. Si reagim, Football Association ka ndaluar goditjet me kokë për fëmijët nën 11 vjeç dhe ka vendosur kufizime në stërvitje. Studiuesit shpresojnë që këto zbulime të çojnë në dizajne më të sigurta të topave dhe një kuptim më të mirë të dëmtimeve të trurit në futboll.
