Debati publik mbi efektivitetin e drejtësisë së re në Shqipëri vijon të jetë intensiv, me Struktura e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) në qendër të vëmendjes. Megjithëse arrestimet e figurave të larta politike dhe ish-zyrtarëve kanë krijuar pritshmëri të mëdha, kritikat shtohen për mungesën e rezultateve konkrete, veçanërisht në aspektin e sekuestrimit të pasurive të përfituara në mënyrë të paligjshme.
Sipas gazetari Reldar Dedaj që ishte i ftuar në emisionin e mëngjeist Kafe Shqeto në Syri tv, optimizmi fillestar për reformën në drejtësi është zbehur, pasi rezultati final, ai që prek drejtpërdrejt shoqërinë, duket se mungon. Argumenti kryesor është se ndërsa SPAK realizon operacione dhe arrestime të bujshme, duke prodhuar publicitet mediatik, hapi vendimtar – kthimi i parave të vjedhura qytetarëve përmes sekuestrimit – nuk po ndodh. Kjo qasje cilësohet më shumë si një sfidë PR sesa një luftë e mirëfilltë kundër korrupsionit.
Janë përmendur raste specifike si ai i Lefter Kokës, Alqi Bllakos dhe Vangjush Dakos, të cilët u arrestuan për akuza korrupsioni por më pas u liruan, pa pasur një proces paralel efektiv të sekuestrimit të aseteve të tyre. Pyetja që shtrohet është: çfarë pasurie u është konfiskuar atyre? Gjatë bisedës me moderatorin Flavio Qarri, Dedaj tha se, mungesa e një përgjigjeje të qartë përforcon idenë se drejtësia mbetet e paplotë dhe se pasojat financiare për aktet korruptive janë minimale.
Kritikat shkojnë më tej, duke aluduar për një qasje selektive të SPAK, ku goditjet përqendrohen shpesh te figura të opozitës, ndërkohë që zyrtarë të mazhorancës duket se i shpëtojnë të njëjtit nivel hetimi. Ky perceptim minon besimin tek paanshmëria e institucionit.
Në një dimension tjetër, diskutohet edhe përplasja mes pushteteve, siç ilustrohet nga çështja e ministres Balluku në Gjykatën Kushtetuese. Sipas një këndvështrimi, ndërhyrja e një pushteti tek tjetri, edhe në emër të drejtësisë, mund të krijojë një precedent të rrezikshëm kushtetues. Kjo ndan logjikën penale të një hetimi nga ajo kushtetuese, e cila kërkon ruajtjen e balancave institucionale.
Në fund, sipas gazetarit, shqetësimi kryesor për qytetarët mbetet i njëjtë: përtej arrestimeve, a po i kthen drejtësia e re paratë e abuzimeve në arkën e shtetit? Për sa kohë që milionat e eurove të përfituara nga korrupsioni nuk sekuestrohen, perceptimi se lufta është më shumë një shfaqje sesa një betejë reale, do të vazhdojë të dominojë opinionin publik.
Reladar Dedaj: Dëgjo Flavio, se duhet të themi, duhet të jemi të qartë. E para e punës, dikur kam pasur një lloj optimizmi për drejtësinë e re, aktualisht unë nuk e shoh. Po, nuk e shoh drejtësinë e re si, sepse njeriu, njeriu sheh rezultatin, çfarë sjell në shoqëri. Pra unë nuk jam pjesë, pavarësisht se i mbështes opozitën shumë, sepse mendoj që kjo mazhorancë qeverisëse ka marrë fund. E mbështes edhe për shkak deri diku bindjeve të mia të djathta, por nuk them që SPAK-u po risjell tashmë ndonjë rezultat për shoqërinë shqiptare.
Mua më intereson rezultati, mua nuk më intereson fakti se sa publicitet prodhon SPAK-u. Unë po të bëj, po bëj një sfidë këtu. Më thoni, u arrestua Lefter Koka për korrupsion? U arrestua Alqi Bllako për korrupsion? Dhe dolën këta të dy. Vangjush Dako për korrupsion? Dhe doli. U arrestua Ilir Beqja, është brenda në burg? Më thuaj çfarë pasurie e tyre është sekuestruar? Një. Qoftë, dhe një ballkon. Ose një kasolle të këtyre.
E dini ju se çfarë, çfarë mbajnë të bllokuar këto? Çfarë kanë bënë një sekuestro preventive? E di çfarë kë kanë bërë? I kanë bërë vetëm, Jamararbër Maltezin. Një personi i cili e ka gjithçka me trashëgimi. Po. Tani, si do ta mbrojmë ne këtë lloj SPAK-u kur hyjnë ministrat e qeverisë së mazhorancës, hyjnë dhe dalin nga burgu dhe vijnë e bëjnë xhiro bulevardit me firmato duke duke provokuar qytetarët e varfër e këto dhe nuk ka sekuestrim pasurie, ku akuza dhe dënimi është bërë për miliona euro. Tani kë do mbrojmë ne? Kupton? Se mua po më çorientojnë edhe këta deputetët e opozitës, këta gjoja, euroatlantikët. Në frymë pra, në frymë. Euroatlantikë janë këta. Pro-SPAK-ut, këta godasin. SPAK-u kur vjen puna për të goditur, godit vetëm elementë, të opozitës. Çfarë drejtësie është kjo? Pa prodhuar rezultat. Po pse, ku është interesi im si qytetar? Thuaj, mua nuk më intereson që futen në burg individët. Madje, do ta them të vërtetë, mua s’më intereson burgu fare i atyre, mua më intereson sekuestrimi i pasurisë.
Flavio Qarri: Ka qenë një iniciativë para nja 10 vjetësh, amnisti për hajdutët e politikës me kusht që mos të jenë më në politikë dhe të dorëzojnë një pjesë.
Reldar Dedaj: Po dorëzojnë pasurinë, as kjo nuk më intereson fare. Po leje mo politikën leje sa të duan, po merri pasurinë. Merre atë që e kanë marrë popullit, pasurinë që e kanë vendosur padrejtë. Jo atë të drejtën se ka njerëz që janë edhe të zotë edhe e prodhojnë se sistemi kapitalist e ka këtë të mirë. Këtë, kjo më intereson mua si qytetar, ça më duhet mua burgu? Që t’i justifikoje, t’i justifikojë SPAK-u milionat që merr nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Bashkimi Evropian dhe buxheti i shtetit. E dini ju që është struktura që ka financimin më të madh? Dhe ka nxjerrë, një preambulë, që nuk jua gjejmë dot ne për shkak të informalitetit. Po ne 1.4, jemi këtu brenda o burrë. Ne jemi sa pesë pallate në Manhattan. Po të duan, për 24 orë e dinë se ku janë futur lekët e ku kanë dalur lekët. Po këta duan të prodhojnë, prodhojnë PR në kuptimin në kurriz të qytetarëve shqiptarë, sepse shtrëngimin e dhimbjen e thonjve që shtrëngon ky sistem, e vuajmë ne. Kaq. Po pse mor burrë? E çfarë e pengon SPAK-un të futet në sistemin e ndërtimit për të parë këtë.
Ti ke Kosovën. Pse Kosova, ndërton më lirë se ne? Dhe pse ne më shumë? Sepse këtu ka korrupsion, shumë të madh. Po SPAK-u nuk e sheh këtë. Kupton? Dhe ne jemi bërë, në kuptimin qesharak edhe si gazetarë edhe si media që i shkojmë logjikës së PR-it që ka SPAK-u. Dhe kjo është shumë e frikshme për qytetarët. T'i kthehemi te zonja Balluku se duhet edhe guxim ndonjëherë t’i thuash ca gjëra. Struktura e posaçme ka hyrë në ekzekutim. Unë po të isha deputet i opozitës do të kërkoja që Gjykata Kushtetuese t’i japi të drejtë kryeministrit. Pikë. Ka hyrë në ekzekutim. Nuk mund të krijohet një precedent i tillë që një sistem tjetër, një pushtet tjetër, të futet në një pushtet tjetër. Kur janë të gjitha kushtet për të vazhduar hetimin. Këtu ka logjikë penale dhe logjikë kushtetuese. Dhe e dyta. S’ka pasur asnjë lloj pengese. Nuk ke prishje provash sepse ta tregoj. Po prit se këto, kjo gjykohet për pabarazinë në tendera. Po. Do të thotë që kush e njeh administratën publike, dosjet shpërndahen në katër palë njëherë. Një arkivohet, një tjetër e marrin konkurrentët e tij. E dyta, është kryer veprimi. Është veprimi i kryer mor. Që s'ka shanse kushdo të ngrihet, të ngrihet, nuk e fsheh dot atë atë provë. Është kryer veprimi se ti e ke të shkruar aty. Koha e veprimit që është gjoja te përgjimet e telefonike dhe koha e veprimit në dokumente. A ka përputhje? A mund ta tregojë SPAK-u, ka përputhje këtu koha e veprimit në telefon me kohën e veprimit... Se duhet ta dimë ne si qytetarë se këtu është ndërtuar mjegull e jashtëzakonshme.
E dyta, e nxjerrin rolin e zëvendëskryeministrit, e nxjerrin si psikopate, ose handikapate. 300 apartamente, dy jahte. Po vetëm që sa është gati, ka dalë nga psikiatria mund ta bëjë një njeri të tillë se një njeri që ka një logjikë normale minimale të themi nuk e bën një gafë të tillë. Tani, si i mëshohen këto gjëra? Nga dalin këto informacione? Për shembull, në dy-tre elementë që unë kam lexuar nga dosja, me burimet e mia, nuk e shoh atë. Nuk e shoh. Dhe e dyta, 16000 faqe, pjesa më e madhe janë të gjithë prokurimet që kanë marrë nga arkiva e ministrisë. Janë dy-tre elementë nga telefonatat e Berberit. Kjo është e vërteta tani. Tani, shih në Gjykatën Kushtetuese, nuk e di, e ndoqe me vëmendje shumë të madhe atë. Po të shihje argumentet që jepeshin prokurorët e SPAK-ut, aty ishin në Gjykatë Kushtetuese, këtu jepnin argumente për gjykatat e ulët penale. Aty ishin kushtetuese, është problem kushtetues, ajo ka shkuar për problem kushtetues, nuk ka shkuar për problemin është e fajshme apo s’është e fajshme. Atë e vendos gjykata me vendim të formës së prerë, por padiskutim duhet të pengohet denigrimi i figurave sepse do përfundojmë në të njëjtën logjikë siç ra viktimë, Jamarbër dhe Argita Malltezi me punën e apartamentit të, që i kishin gjoja shitur Safet Gicit. Që e kishin falsifikuar dhe dokumentin, e kishin futur dhe në dosjen e Partizanit si argument, dhe ja japin opinionit publik dhe mediat e regjimit të denigrojnë. Hajde tani, hajde bindin njerëzit se si është e vërteta ne këtë punë. Që ai ishte një apartament i trashëguar nga familja kur kohën ata që janë martuar dhe kjo është e vërtetuar, e vërtetueshme totalisht. Plus e vërtetueshme dhe me dokument. Po si arrijnë, falsifikojnë një dokument një strukturë e posaçme që marrin miliarda e miliarda euro që është drejtësia më e shtrenjtë sot në Evropë? Dikush a do të bëjë ca pyetje normale këtu në këtë vend apo do i mëshojmë idesë se kjo qeveri ka rënë. Kjo kuptohet që ka rënë se i kemi të gjithë indikatorët e jetës ekonomike në vend. Ne e përjetojmë çdo ditë, e përjetojmë. Po a bie dhe drejtësia me Ballukun? E përjetojmë. Pra, brenda marsit... drejtësia ka rënë, Balluku nuk është asnjë lloj gjëje te pjesa e drejtësisë. Drejtësia ka rënë me kohë. Drejtësia ka rënë me kohë sepse është një drejtësi e kapur nga një individ…
Artikuj te sugjeruar
AKTUALITET
29 Janar10:37
‘Më shumë presion dhe kontroll shtetëror’/ Ina Zhupa: PS ‘preu në besë’ gazetarët!
Ndryshimet e reja ligjore për mediat dhe shpifjen, të miratuara nga mazhoranca socialiste, rrezikojnë të instalojnë një mekaniz&...
AKTUALITET
29 Janar10:30
Mafia shqiptare bën kërdinë në Itali! Si po depërtojnë baronët e drogës pa miratimin e Cosa Nostra-s
Nga Giorgio Liuzzo – La Sicilia
Sot në Palermo, në selinë e Asamblesë Rajonale të Siçilisë , u mbajt ...
AKTUALITET
29 Janar10:22
Moti i keq në Lezhë/ Ndalohet lundrimi i mjeteve të peshkimit
Moti i keq që ka përfshirë rajonin e Lezhës që prej pasdites së të mërkurës ka shkaktuar probleme në lundrim...
AKTUALITET
29 Janar10:09
“Biznesi është në krizë”/ Tabaku: S’po marrin as shërbimin minimal! Kush mban përgjegjësi për këtë?
Deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku, ka denoncuar përmes një videoje në rrjetet sociale kolapsin e shërbimeve digjitale t&...
AKTUALITET
29 Janar09:51
Makina përfundoi në liqenin e Vaut të Dejës, pranga shoferit, ja si paraqitet gjendja e të plagosurve
Një aksident rrugor ka ndodhur pasditen e djeshme në urën e Spatharit në Vaun e Dejës, ku një automjet përfundoi në li...
AKTUALITET
29 Janar09:37
Alarmi i ekspertëve/ Erozioni dhe përmbytjet 'kërcënojnë' qytetin e Laçit, kodra mbi qytet e shpyllëzuar
Kodra mbi qytetin e Laçit, pranë kishës së Shna Ndout, vazhdon të jetë e zhveshur nga pyjet për shkak të zjarreve t&...
AKTUALITET
29 Janar09:11
SPAK çon në gjykatë ish-kryeprokurorin e Sarandës Llaho dhe avokatin Shahini për korrupsion
Prokuroria e posacme ka mbyllur hetimet dhe ka dërguar dosjen në gjykatë për ish-kryeprokurorin e Sarandës Kledian Llaho. Fajtor u gj...
AKTUALITET
29 Janar09:08
Princ Leka kujton nënën e ndjerë në ditën e saj të lindjes: Je bërë dritë te unë, më mësove se…
Princ Leka ka kujtuar mamanë e tij të ndjerë me një postim prekës në ditën e saj të lindjes.
Teksa kaq shpërndar...
AKTUALITET
29 Janar08:36
Zbulohet “foleja” e prostitucionit, procedohen dy shtetaset braziliane, e pësojnë edhe dy klientët shqiptarë
Procedohen dy shtetase braziliane, të cilat kishin përshtatur apartamentin për ushtrim prostitucioni.
Policia bën me dije se ka nisur pro...
AKTUALITET
29 Janar08:01
Këmbimi valutor/ Me sa blihen e shiten dollari dhe euro
Në tregun e këmbimit valutor shqiptar, një dollar amerikan do të blihet sot me 80.3 lekë dhe do të shitet me 81.5 lekë.
Nd...
