Detaje të reja dhe zhvillime të bujshme vijnë nga hetimet për përplasjen me armë në Maliq, ku mbeti i vrarë një e...
AKTUALITET
Thyerja e rekordeve/ Si i mburrej Franc Çopja bashkëpunëtorit për trafikun e 12 tonëve kokainë. Fshehja e miliona eurove në dhé dhe investimet në Brazil
PiranjatPërditësimi i fundit 12 Dhjetor 2025, 11:07
Ndërsa bota po përballej me pandeminë COVID-19 dhe efektet e saj anësore në tregtinë globale, një ekonomi e paligjshme u tregua kokëfortë rezistente ndaj goditjeve: trafikimi i kokainës.
Më 4 nëntor 2020, kontejnerët e një anijeje që udhëtonte nga Paraguai për në Izrael u zhdoganuan në portin e Antverpit në Belgjikë pa ngjallur dyshime. Menjëherë pas kësaj, "mbledhësit" mbërritën në port për të rikuperuar mallra të paligjshme të fshehura midis ngarkesave të anijes me sapun kokosi dhe ngjitës allçie. Poshtë kësaj ngarkese ndodheshin 12 ton kokainë.
Operacioni ishte orkestruar nga një rrjet i krimit të organizuar shqiptar me kapacitet për të lëvizur sasi kaq të mëdha droge saqë ishte në gjendje të ndikonte në çmimin e kokainës në tregjet evropiane.
Në qendër të këtij rrjeti ishin dy figura kryesore. Ervis Çela, ndërmjetësi, siguronte kokainë në Amerikën Latine dhe organizonte dërgesën e saj në Evropë. Homologu i tij në Belgjikë ishte Franc Çopja (i cili njihet edhe me mbiemrin Gergely), financuesi dhe marrësi kryesor, i cili konsiderohet si një nga trafikantët më të vendosur të kokainës në Shqipëri. Rrjeti vepronte përgjatë gjithë zinxhirit të furnizimit - nga financimi dhe sigurimi i dërgesës së kokainës në Bolivi, deri te dërgesa e saj nga Paraguai, rregullimi i dokumentacionit për importimin e mallrave të ligjshme në Izrael dhe në fund të fundit koordinimi i rikuperimit të kokainës në portin e Antwerpit.
Komunikimet e deshifruara nga Sky ECC, një rrjet mesazhesh dikur i përdorur nga kriminelët, e përshkruan ngarkesën e Antwerpit si rekordthyes. Çopja i mburrej një bashkëpunëtori se ngarkesa prej 12 tonësh ishte ngarkesa më e madhe e vetme e kokainës që kishte hyrë ndonjëherë në Evropë, duke tejkaluar rekordin e mëparshëm prej 8.7 tonësh. Por klani Çela-Çopja mezi priste të thyente më shumë rekorde. Po atë ditë që ata siguruan ngarkesën e Antwerpit, Çopja i udhëzoi Çelës të dërgonte edhe 20-30 tonë të tjerë kokainë, dhe më vonë mori konfirmim se kjo ishte bërë.
Dy muaj më vonë, më 21 janar 2021, rrjeti arriti të rikuperonte me sukses edhe 8.4 ton kokainë nga Antwerp, e cila kishte mbërritur në Evropë në të njëjtën rrugë dhe duke përdorur të njëjtën metodë fshehjeje. Një ngarkesë tjetër ishte tashmë në rrugë, këtë herë e destinuar për në Hamburg në Gjermani - një qendër e përdorur shpesh nga grupet e krimit të organizuar në Ballkan. Kjo ngarkesë ishte edhe më e madhe, me 16 ton kokainë të fshehur në kanaçe të etiketuara si bojë akrilike. Megjithatë, më 12 shkurt 2021, ajo ngarkesë u kap dhe u sekuestrua nga autoritetet gjermane - sekuestrimi më i madh i kokainës i regjistruar në BE. Autoritetet vlerësuan se vlera e saj në rrugë ishte midis 1.5 miliardë euro dhe 3.5 miliardë euro.
Pavarësisht pengesës së sekuestrimit në Hamburg, rrjeti mbeti i palëkundur. Vetëm në tre muaj, ata kishin arritur të transportonin 36.4 ton kokainë në Evropë. Dhe Çela kishte grumbulluar 22 ton të tjerë në Paraguai, gati për dërgesë. Megjithatë, grupi vendosi të ndalonte përkohësisht operacionet në mënyrë që të organizonte më mirë dërgesat e tyre.
Në gusht 2025, njësia e krimit të organizuar në Shqipëri, e njohur si SPAK (Struktura Speciale për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar), nisi një hetim mbi aktivitetet e lidhura me drogën të Çelës dhe Çopjës, me ndihmën e autoriteteve të BE-së. Në dhjetor 2023, Çopja u ekstradua nga Emiratet e Bashkuara Arabe në Belgjikë, ku aktualisht është në gjykatë i akuzuar për vrasje me paramendim të lidhur me një mosmarrëveshje për drogë në Bruksel në vitin 2020.
Në qershor 2025, policia arrestoi Çelën në Shqipëri për një vrasje që dyshohet se e kishte kryer në Itali 17 vjet më parë. Të dy tani do të akuzohen gjithashtu për përfshirjen e tyre në trafikun ndërkombëtar të drogës. Çështja është në pritje të gjykimit. Kjo është çështja e dytë e trafikimit të drogës që SPAK ka ngritur kundër Çopjës.
Si funksionojnë rrjetet e drogës në Shqipëri
Rastet Çela dhe Çopja japin një pasqyrë të faktorëve që i kanë lejuar rrjetet shqiptare të trafikut të drogës të bëhen disa nga aktorët më të sofistikuar në tregtinë fitimprurëse të kokainës.
Gjatë dekadës së fundit, rrjetet kriminale shqiptare e kanë zgjeruar fushën e operacioneve të tyre nga të qenit aktorë lokalë në tregtinë e kokainës në shitës të mëdhenj ndërkombëtarë me shumicë. Vlerësimi i Europolit për vitin 2024 i rrjeteve kriminale më kërcënuese në BE i shënoi shqiptarët si ndër kombësitë më të përfaqësuara në trafikun e kokainës, së bashku me belgët, holandezët, italianët dhe spanjollët.
Një komponent kritik i këtij transformimi kanë qenë aktivitetet e tyre në Amerikën Latine. Shtrirja e tyre e gjerë gjeografike dhe marrëdhëniet me figura kriminale me ndikim në vendet e burimit dhe qendrat e dërgesave dhe tranzitit u kanë dhënë atyre një ndikim strategjik. Rasti që përfshin Çelën dhe Çopjën është dëshmi se si ata ishin në gjendje të siguronin sasi të mëdha kokaine në Bolivi, përveç lidhjeve të tyre të vendosura në Kolumbi dhe Peru. Ata gjithashtu kanë forcuar pozicionin e tyre në Ekuador, Brazil dhe Paraguai - qendra për dërgimin e kokainës nga Amerika Latine - përmes bashkëpunimit të ngushtë me organizatat kriminale me seli në ato vende.
Një faktor tjetër i rëndësishëm në rritjen e tyre drejt suksesit kriminal ishte infrastruktura që ata krijuan në portet dhe tregjet kryesore evropiane të konsumit. Dërgesat rekord përmes Antwerp dhe Hamburg demonstrojnë aftësinë e rrjetit për të rikuperuar sasi të mëdha kokaine nga portet kryesore. Ata ishin gjithashtu shitës me shumicë jashtëzakonisht efikasë. Sipas komunikimeve të brendshme në Sky ECC, 12 ton kokainë të rikuperuara nga Antwerp në nëntor 2020 u shitën brenda tre javësh, 7.8 ton vetëm në tre ditë. Mesazhet e deshifruara sugjerojnë gjithashtu se korrupsioni i kishte lehtësuar këto operacione.
Përshtatshmëria dhe pragmatizmi
Modeli organizativ i rrjetit bazohet në fleksibilitet dhe pragmatizëm. Pavarësisht se ishte financuesi dhe marrësi kryesor i dërgesave të tij, Çela nuk punonte ekskluzivisht me Çopjen. Çela shpërndante pjesë të çdo dërgese kokaine për bashkëpunëtorë në Evropë dhe furnizonte sasi më të vogla për grupe të tjera shqiptare që vepronin në Holandë, Mbretërinë e Bashkuar dhe Itali, si dhe për grupe të huaja kriminale. Në mënyrë të ngjashme, Çopja nuk mbështetej vetëm në dërgesat nga Çela; në një moment, ai përmendi se priste një dërgesë prej 3.5 tonësh nga një ndërmjetës në Kolumbi.
Operacionet financiare ishin po aq të sofistikuara. Çela synonte të grumbullonte 100 milionë euro dhe spekulonte se pasuria e Çopjas kishte arritur tashmë në 500 milionë euro. Ata mbështeteshin në sistemin hawala - të referuar në kodin e tyre si 'token' - për të lëvizur fonde pa transferuar fizikisht para përtej kufijve.
Fitimet u riinvestuan në kokainë, si dhe në blerjen e aeroplanëve, vilave dhe tokës bujqësore në Paraguai dhe Brazil. Shuma të mëdha parash u varrosën në Paraguai dhe Shqipëri, për t'i mbajtur ato larg të dhënave të sistemit zyrtar bankar.
Miliona euro u transportuan fizikisht përmes disa vendeve evropiane dhe u fshehën në një fshat shqiptar ku jetonin disa nga familja e Çelës. Dyshja diskutuan gjithashtu avantazhet e konvertimit të fitimeve në ar, por u ankuan se ky burim ishte shumë i rrallë për nevojat e tyre - ata do të kishin nevojë për qindra kilogramë ar.
Sofistikimi, përshtatshmëria dhe fuqia financiare e rrjeteve kriminale shqiptare nënvizon nevojën për një reagim më të koordinuar të zbatimit të ligjit. Rasti i Çelës dhe Çopjës tregon se si grupe të tilla janë bërë të afta të veprojnë pa probleme përtej kufijve, duke shfrytëzuar dobësitë në porte dhe sistemin e drejtësisë penale, dhe duke përdorur korrupsionin.
Luftimi i ndikimit të tyre duhet të përfshijë shkëmbim të zgjeruar të inteligjencës, hetime financiare të synuara dhe përpjekje të përbashkëta për të sekuestruar asetet. Duke pasur parasysh praninë e tyre të rrënjosur si në zinxhirët e furnizimit të Amerikës Latine ashtu edhe në tregjet evropiane, ka shumë të ngjarë që rrjetet shqiptare të vazhdojnë të shfrytëzojnë reputacionin dhe lidhjet e tyre për të formësuar tregtinë e kokainës për vitet që vijnë, duke paraqitur një sfidë të vazhdueshme për aktorët e zbatimit të ligjit në shumë kontinente. /globalinitiative/ Piranjat/
