Një marinar 24-vjeçar i Marinës Mbretërore Britanike është paraqitur në gjykatë, i akuzuar për përgatitje p&...
BOTA
Emaili që kaloi pa u vënë re dhe "rruga e ndaluar" përmes Hong Kongut, si ranë pjesët e avionit strategjik amerikan në duart e Kinës
PiranjatPërditësimi i fundit 8 Tetor 2026, 18:07
Një punonjës i UPS-it, i cili humbi një email paralajmërues dhe ndryshoi gabimisht rrugën e transportit, bëri që pjesë të avionit luftarak amerikan F-35 të përfundonin në Kinë, duke shkaktuar shqetësim në Pentagon dhe në Kongresin e SHBA-së.
Sipas Bloomberg, një punonjës i UPS-it nuk e mori në konsideratë një email paralajmërues, në të cilin thuhej se dërgesa nuk lejohej të kalonte përmes Hong Kongut, për shkak të kufizimeve të rrepta të SHBA-së për transportin e teknologjisë ushtarake.
Rasti përfshin dy komponentë të F-35: tendën transparente të kabinës së pilotit dhe një derë të brendshme të hapësirës së armëve.
Informacioni i ri u bë i ditur nga zyrtarët e Pentagonit më 29 shtator, gjatë një informimi rreth njëorësh për anëtarët e komisioneve të Punëve të Jashtme dhe të Shërbimeve të Armatosura të Dhomës së Përfaqësuesve.
Emaili paralajmërues dhe ndryshimi i rrugës
Dërgesa e pjesëve u organizua nga kompania e transportit DSV, e cila vepronte në emër të Lockheed Martin, prodhuesit të F-35.
Në emailin e dërguar nga DSV thuhej se pjesët i nënshtroheshin Rregullores Ndërkombëtare të Trafikut të Armëve të SHBA-së (ITAR), e cila vendos kufizime të rrepta për transportin e pajisjeve ushtarake dhe teknologjive të ndjeshme.
Këto rregullore janë hartuar, ndër të tjera, për të parandaluar kundërshtarët e Shteteve të Bashkuara që të kenë akses në teknologjitë kritike të mbrojtjes.
Rruga fillestare parashikonte transportimin e pjesëve nga Australia drejt San Franciskos, me ndalesa në Korenë e Jugut dhe Tajvan, dy partnerë të mbrojtjes së SHBA-së.
Megjithatë, ngarkesa u nis me vonesë nga Australia dhe, në përpjekje për të përshpejtuar dorëzimin, u vendos që ajo të ridrejtohej përmes Hong Kongut. Ky itinerar shkelte kufizimet që zbatoheshin për këtë ngarkesë specifike.
Sipas një burimi të cituar nga Bloomberg, mesazhi paralajmërues i DSV-së mund të jetë dërguar përmes një sistemi informatik të ndryshëm nga ai i përdorur nga punonjësi i UPS-it. Kjo mund të shpjegojë përse paralajmërimi nuk u mor parasysh përpara ndryshimit të itinerarit.
Përfaqësuesit e DSV-së dhe UPS-it refuzuan të komentojnë mbi rastin.
Pse janë të shqetësuara autoritetet amerikane?
F-35 konsiderohet një nga avionët luftarakë më të përparuar në botë dhe është programi më i shtrenjtë i armatimit në historinë e Shteteve të Bashkuara. Kina është përpjekur prej vitesh të sigurojë informacion mbi teknologjinë e avionit përmes aktiviteteve të spiunazhit.
Dy komponentët që përfunduan në Hong Kong u dërguan në Shtetet e Bashkuara në fund të majit, për t’u marrë në konsideratë për riparim ose asgjësim. Rëndësia e tyre lidhet veçanërisht me veshjen speciale që kanë, e cila zvogëlon zbulueshmërinë e avionit nga radarët e armikut.
Rasti ka mobilizuar si Departamentin e Mbrojtjes të SHBA-së, ashtu edhe Departamentin e Shtetit, të cilët po hetojnë rrethanat në të cilat pajisjet ushtarake, që i nënshtrohen kufizimeve të rrepta të eksportit, përfunduan në Kinë.
Në të njëjtën kohë, anëtarët e Kongresit po bëjnë thirrje për një rishikim të zinxhirit global të furnizimit të sistemeve amerikane të armëve, me qëllim parandalimin e incidenteve të ngjashme në të ardhmen.
Pozicioni i Lockheed Martin dhe Pentagonit
Lockheed Martin, e cila menaxhon pjesën më të madhe të inventarit global të pjesëve të përdorura për të mbështetur F-35 në Shtetet e Bashkuara dhe në 19 vende të tjera, kishte deklaruar më parë se nuk merr vendime në lidhje me transportin e komponentëve.
Kompania tha se zgjedh partnerët e transportit bazuar në pajtueshmërinë e tyre me kërkesat qeveritare dhe rregulloret përkatëse.
“Ndërsa nuk mund të diskutojmë specifikat në lidhje me partnerin e transportit të përfshirë, ne po punojmë ngushtë me të për të zhvilluar dhe zbatuar masa parandaluese, me qëllim përmirësimin e mbikëqyrjes dhe parandalimin e përsëritjes së një incidenti të ngjashëm”, tha kompania.
Kur u pyet për detajet e reja në lidhje me ridrejtimin, Lockheed Martin tha të mërkurën se nuk kishte asgjë për të shtuar apo korrigjuar në lidhje me sekuencën e ngjarjeve.
Nga ana e tij, Pentagoni është përpjekur të distancohet nga përgjegjësia për transportin e gabuar, ndërsa ka minimizuar rëndësinë e komponentëve, të cilët i përshkroi si jofunksionalë.
Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së, megjithatë, siguroi se përpjekjet për rikuperimin e komponentëve po vazhdojnë. /PiranjatNews/
