Kryeministri Edi Rama promovoi dje me bujë të madhe 40 makinat e para ushtarake, sipas tij të prodhuara në Shqipëri, nga partneriteti...
BOTA
Naftë, raketa dhe satelitë/ Miqësia Kinë-Iran prej 400 miliardë dollarë
PiranjatPërditësimi i fundit 1 Gusht 2026, 18:21
Të paktën 400 sisteme portative të mbrojtjes ajrore (MANPADS) pritet të mbërrijnë në Iran nga Kina.
Sipas raportimeve, dërgesa do të niset nga Hong Kongu, do të kalojë nëpër Pakistan dhe do të përfundojë në Republikën Islamike, e cila ndodhet në konflikt me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin prej më shumë se pesë muajsh.
Vlera e dërgesës llogaritet në 60-70 milionë dollarë dhe buron nga një kontratë e nënshkruar me Zhongqing Baoshang International Investment, një kompani me seli në Hong Kong, e cila, sipas burimeve, vepron si ndërmjetëse mes palës iraniane dhe furnizuesit me bazë në Pekin, Zhong Qing Bao Shang.
Raportet e fundit të Reuters sugjerojnë se Teherani po diversifikon teknologjitë dhe komponentët e arsenalit të tij ushtarak përballë SHBA-së dhe Izraelit. Megjithatë, Ministria e Jashtme e Kinës i hodhi poshtë këto raportime, duke i cilësuar për agjencinë britanike si "plotësisht të pabaza".
Çfarë parashikon marrëveshja?
Bashkëpunimi mes Pekinit dhe Teheranit shtrihet përtej energjisë dhe tregtisë, duke përfshirë edhe sektorin e mbrojtjes. Të dy vendet janë të lidhura nga Partneriteti Strategjik Gjithëpërfshirës 25-vjeçar, i cili parashikon investime kineze me vlerë 400 miliardë dollarë në Iran. Gjithashtu, Irani është anëtar i organizatave ndërkombëtare të mbështetura nga Kina, si BRICS dhe Organizata e Bashkëpunimit të Shangait (SCO), si edhe pjesë e nismës "Një Brez, Një Rrugë".
Megjithatë, që nga fillimi i bombardimeve të SHBA-së dhe Izraelit më 28 shkurt, të cilat, sipas tekstit burimor, çuan edhe në vrasjen e Ajatollah Ali Khameneit, Kina nuk ka dhënë asnjë sinjal zyrtar dhe të konfirmuar për mbështetje ushtarake ndaj Teheranit.
Teknologjia kineze dhe përdorimi i dyfishtë
Sipas raportimeve, dërgesat drejt Iranit janë realizuar përmes rrjeteve të ndërmjetësve dhe aleatëve. Në këtë mënyrë, Teherani siguroi edhe sistemin satelitor BeiDou, të zhvilluar nga një kompani private kineze, për të zëvendësuar sistemin amerikan GPS.
Përdorimi i teknologjisë satelitore kineze i ka mundësuar Iranit të ulë varësinë nga rrjetet amerikane dhe të përmirësojë saktësinë e dronëve dhe raketave të tij, veçanërisht në sulmet ndaj objekteve energjetike dhe bazave amerikane në Gjirin Persik. Sipas raportit, këto operacione nuk do të ishin të mundura pa mbështetjen teknologjike të disa kompanive private kineze.
Megjithatë, pikërisht natyra e përdorimit të dyfishtë të këtyre teknologjive i lejon Pekinit të ruajë një qëndrim të paqartë. Komponentët janë të destinuar zyrtarisht për përdorime civile, por mund të shfrytëzohen edhe për qëllime ushtarake.
Për këtë arsye, administrata e Donald Trump vendosi sanksione ndaj disa kompanive kineze, të akuzuara se i kishin ofruar Teheranit imazhe satelitore. Megjithatë, siç deklaroi Stefano Vernole për TgCom24, bëhet fjalë për kompani private dhe jo për ndihmë që mund t'i atribuohet drejtpërdrejt shtetit kinez.
Pekini vazhdon të këmbëngulë se ekziston një dallim mes veprimeve të shtetit dhe atyre të kompanive private, ndërmjetësve apo rrjeteve tregtare. Megjithatë, kjo nuk ndryshon faktin se komponentët elektronikë, pararendësit kimikë, sistemet e navigimit satelitor dhe makineritë me origjinë kineze po kontribuojnë në zhvillimin e programeve iraniane të raketave dhe dronëve.
Zgjedhja strategjike e Pekinit
Transferimi i teknologjisë satelitore kineze dhe i sistemeve të mbrojtjes ajrore synon të ndihmojë Iranin të forcojë mbrojtjen e hapësirës së tij ajrore.
Forcat e armatosura iraniane kanë pasur prej kohësh pika të forta, si programet e dronëve dhe raketave, por edhe dobësi të dukshme, veçanërisht në fushën e mbrojtjes kundërajrore.
"Kontributi kinez do të kishte përfshirë sisteme të afta për të mbushur pikërisht këto boshllëqe në mbrojtjen ajrore", deklaroi për TgCom24 analistja gjeopolitike dhe drejtoresha e SpecialEurasia, Silvia Boltuc.
Në këtë kontekst, sistemet portative të mbrojtjes ajrore (MANPADS) konsiderohen veçanërisht efektive kundër helikopterëve, dronëve dhe avionëve që fluturojnë në lartësi të ulët, sidomos gjatë fazave të para të një sulmi.
Karakteristika kryesore e këtyre sistemeve është lëvizshmëria. Ndryshe nga bateritë e mëdha të raketave të fiksuara, të cilat zbulohen lehtësisht nga satelitët dhe janë më të ekspozuara ndaj sulmeve parandaluese, MANPADS mund të përdoren nga vetëm dy operatorë, janë të lehta, transportohen lehtësisht dhe mund të fshihen me lehtësi.
Që në prill të këtij viti, një memorandum i CIA-s pretendonte se Pekini po shqyrtonte mundësinë e transferimit klandestin të sistemeve MANPADS në Iran përmes vendeve të treta.
Kjo hipotezë mori më shumë vëmendje pasi presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se në bordin e një anijeje iraniane ishte zbuluar "diçka e rrezikshme" me origjinë nga Kina. /PiranjatNews/
