Një aksident rrugor është regjistruar paraditen e kësaj të enjte (4 qershor 2026) në Tiranë, pranë Fabrikës s&eum...
BOTA
"Ndryshimi i kushteve të jetesës ka ndikuar", studimi: Burrat janë rritur dy herë më shumë se gratë gjatë shekullit
n.fPërditësimi i fundit 22 Janar 2025, 21:13
Foto ilustruese
ANGLI- Sipas një studimi të ri, burrat në mbarë botën kanë shtuar gjatësinë dhe peshën dy herë më shpejt se gratë gjatë shekullit të kaluar, duke shkaktuar dallime më të mëdha midis gjinive. Prof Lewis Halsey në Universitetin e Roehampton dhe kolegët e tij përdorën të dhëna nga Organizata Botërore e Shëndetësisë, autoritetet jashtë shtetit dhe të dhënat në Mbretërinë e Bashkuar për të parë se si gjatësia dhe pesha kanë ndryshuar me kushtet e jetesës. Ky i fundit është matur me indeksin e zhvillimit njerëzor (HDI), një rezultat i bazuar në jetëgjatësinë, kohën në arsim dhe të ardhurat për frymë, që varion nga zero në një.
Analiza e të dhënave nga dhjetëra vende zbuloi se për çdo rritje prej 0.2 pikësh në HDI, gratë ishin mesatarisht 1.7 cm më të gjata dhe 2.7 kg më të rënda, ndërsa burrat ishin 4 cm më të gjata dhe 6.5 kg më të rëndë. Studimi thekson se me përmirësimin e kushteve të jetesës, rriten si gjatësia ashtu edhe pesha, por më shumë se dy herë më shpejt te meshkujt sesa tek femrat.
Për të parë nëse prirje të ngjashme kanë ndodhur brenda vendeve, studiuesit hulumtuan në të dhënat historike të gjatësisë në MB, ku HDI u rrit nga 0,8 në 1900 në 0,94 në 2022. Gjatë gjysmës së parë të shekullit, gjatësia mesatare e femrave u rrit 1,9% nga 159 cm në 162 cm, ndërsa gjatësia mesatare e meshkujve u rrit 4% nga 170cm në 177cm.
Shtati dhe fiziku janë treguesit kryesorë të shëndetit dhe vitalitetit, tha Halsey, ndërsa përzgjedhja seksuale favorizon gjithashtu burrat që janë më të aftë të mbrojnë partnerët dhe pasardhësit e tyre kundër të tjerëve.
“Gratë mund ta shohin gjatësinë e meshkujve tërheqëse sepse, potencialisht, kjo i bën ato më të frikshme, por edhe sepse të qenit më të gjata sugjeron se ato janë të bëra mirë”, tha Halsey.
Gjetjet bazohen në punën e mëparshme që zbuloi se gratë duan burra më të gjatë se sa burrat duan gra më të shkurtra. Ndërsa njerëzit më të gjatë janë më të prirur ndaj kancereve të ndryshme, ndoshta sepse kanë më shumë qeliza që mund të grumbullojnë mutacione të cilat kulmojnë në sëmundje.
