BOTA

Pse Europa po piqet? Vera më ekstreme e shekullit me vdekje dhe vapë të tmerrshme

Piranjat Përditësimi i fundit 29 Qershor 2026, 17:55
Pse Europa po piqet? Vera më ekstreme e shekullit me vdekje dhe vapë

Ndërsa Evropa po përballet me temperatura rekord dhe viktima nga i nxehti ekstrem, Organizata Botërore Meteorologjike paralajmëron se fenomeni "Super El Niño" mund ta përkeqësojë edhe më tej situatën gjatë muajve në vijim.

Përgatituni për El Nino

Ky është paralajmërimi i Organizatës Botërore Meteorologjike (WMO), i cili në pamje të parë tingëllon paradoksal. Ndërsa Franca, Britania e Madhe, Gjermania, Belgjika, Spanja, Italia Veriore dhe vende të tjera evropiane po përjetojnë një valë historike dhe vdekjeprurëse të të nxehtit, shkencëtarët theksojnë se faza më e rëndë mund të jetë ende përpara.

Fenomeni që shumë meteorologë e quajnë jozyrtarisht "Super El Niño" pritet të jetë ndër më të fuqishmit e regjistruar ndonjëherë, ose të paktën më i forti i 150 viteve të fundit. Sipas parashikimeve, ai mund të sjellë verën më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë në shumë vende.

Shkencëtarët paralajmërojnë se El Niño, i cili sapo është formuar, ka gjasa të forcohet në nivele historike, duke shkaktuar fenomene ekstreme të motit: temperatura rekord në Evropë, uragane dhe përmbytje në Amerikë, si edhe anomali klimatike në rajone të tjera të botës.

Alarm i kuq në Evropë


E marta e kaluar u regjistrua si dita më e nxehtë në historinë e Francës, duke kaluar edhe rekordin e valës së të nxehtit të gushtit 2003, e cila shkaktoi rreth 15 mijë viktima.

Temperatura mesatare në 30 stacionet meteorologjike arriti në 29,8°C, ndërsa në qytete si Parisi termometri shënoi 42°C. Autoritetet shëndetësore shpallën alarm të kuq dhe ministrja franceze e Shëndetësisë, Stéphanie Rist, paralajmëroi se vala e të nxehtit rrezikon të gjithë qytetarët, duke theksuar se "edhe të rinjtë po pësojnë infarkte".

Pas rekordit të ditës, Météo France regjistroi edhe natën më të nxehtë në historinë e vendit. Temperatura mesatare nuk zbriti nën 22°C, ndërsa në qytetin Nantes arriti në 27,2°C gjatë natës.

Tre centrale bërthamore ndërprenë përkohësisht aktivitetin për shkak të temperaturave ekstreme, ndërsa mësuesit zhvilluan protesta duke denoncuar kushtet e papranueshme të punës.

Gjermania dhe Evropa Qendrore nën temperatura ekstreme

Gjermania po përjeton një nga valët më të forta të të nxehtit të regjistruara ndonjëherë. Në disa zona temperaturat kanë kaluar 40°C, ndërsa në landin Baden-Württemberg gjatë natës së të mërkurës termometri nuk zbriti nën 26,2°C.

Shërbimi Meteorologjik Gjerman e cilëson situatën si një valë historike të të nxehtit.

Gjysmëmaratona e Hamburgut u anulua, ndërsa kompania kombëtare hekurudhore u ofroi udhëtarëve anulim falas të biletave për arsye sigurie.

Edhe Luksemburgu regjistroi temperaturën më të lartë të muajit qershor në historinë e tij, 38,3°C, ndërsa Italia Veriore po përballet me ditë me mbi 40°C dhe net kur temperaturat nuk bien nën 29°C, duke detyruar banorët dhe turistët të kërkojnë strehim në ambiente me ajër të kondicionuar, në plazhe ose pranë burimeve të ujit.

Alarm i kuq është shpallur edhe në Zvicër dhe Çeki, ndërsa Austria, Holanda, Londra dhe verilindja e Anglisë po përgatiten për temperatura që mund të arrijnë ose të kalojnë 40°C.

Çfarë është "kupola termike"?
Sipas shërbimit meteorologjik francez Météo France dhe platformës Severe Weather Europe, temperaturat ekstreme shkaktohen nga një fenomen i njohur si kupolë termike (heat dome).

Ky fenomen krijohet kur një sistem me presion të lartë zhvillohet në shtresat e sipërme të atmosferës. Ajri poshtë tij ngjeshet dhe ngrohet, ndërsa masa e ajrit të nxehtë mbetet e bllokuar mbi një rajon për një periudhë të gjatë.

Meteorologët theksojnë se temperaturat aktuale janë 12 deri në 16 gradë Celsius mbi mesataren klimatike afatgjatë, ndërsa ndryshimet klimatike dhe gazrat serrë e përkeqësojnë më tej situatën.

Roli i El Nino

Një pjesë e madhe e klimatologëve e lidhin këtë valë të pazakontë të të nxehtit me forcimin e fenomenit El Niño.

El Niño, që në spanjisht do të thotë "Djali", shfaqet kur temperaturat e sipërfaqes së oqeanit në Paqësorin Lindor rriten ndjeshëm mbi normalen.

Ky fenomen ndikon në klimën globale, duke rritur temperaturat mesatare dhe duke favorizuar shfaqjen e fenomeneve ekstreme, si valë të të nxehtit, thatësira, uragane dhe reshje intensive.

Fenomeni El Niño i viteve 2023–2024 kontribuoi në temperaturat më të larta të regjistruara ndonjëherë në planet dhe u shoqërua me zjarre, përmbytje dhe valë të nxehti në shumë kontinente.

Pse goditet më fort Evropa Veriore?

Shkencëtarët shpjegojnë se ndikimi më i madh në Evropë lidhet me ndryshimet klimatike.

Kontinenti evropian po ngrohet me një ritëm rreth dy herë më të shpejtë se mesatarja globale dhe temperaturat janë tashmë rreth 2,5°C mbi nivelet para-industriale.

Megjithatë, kjo nuk shpjegon plotësisht pse vala aktuale prek veçanërisht Francën, Britaninë, Gjermaninë, Zvicrën dhe vendet e tjera të Evropës Veriore.

Ekspertët theksojnë se këto rajone ndodhen më pranë Arktikut, i cili është zona që po ngrohet më shpejt në planet. Temperaturat atje po rriten deri në katër herë më shpejt se mesatarja globale.

Shkrirja e akullit në Arktik krijon një cikël që përforcon ngrohjen globale. Me zvogëlimin e sipërfaqeve të mbuluara me akull, Toka reflekton më pak rrezatim diellor dhe thith më shumë nxehtësi, duke përshpejtuar edhe më tej shkrirjen.

Sipas specialistëve, një faktor shtesë është edhe ulja e ndotjes atmosferike në Bashkimin Evropian. Masat për reduktimin e aerosoleve kanë përmirësuar cilësinë e ajrit dhe shëndetin publik, por njëkohësisht kanë pakësuar grimcat që më parë pengonin një pjesë të rrezatimit diellor të arrinte në sipërfaqen e Tokës. Kjo ka bërë që disa zona të ngrohen më shpejt se më parë.

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan