Konsumatorët shqiptarë e paguan karburantin 10.5% më shumë sesa mesatarja e Bashkimit Europian në vitin 2025. Të dhënat jan...
BOTA
SHBA dhe Irani drejt një marrëveshjeje historike? Memorandumi mund të nënshkruhet nga distanca brenda 24 orëve
PiranjatPërditësimi i fundit 13 Qershor 2026, 08:44
Shtetet e Bashkuara dhe Irani mund të jenë pranë një zhvillimi të rëndësishëm diplomatik, pasi sipas Ministrit të Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, një memorandum mirëkuptimi mes dy vendeve pritet të nënshkruhet nga distanca në ditët e ardhshme, pa një ceremoni zyrtare në Gjenevë. Araghchi deklaroi se shumica e çështjeve janë dakordësuar mes palëve, ndërsa zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghaei, konfirmoi se ekziston një mirëkuptim i përbashkët për pjesën më të madhe të negociatave. Megjithatë, tensionet mbeten të pranishme, me Donald Trump që ka kritikuar mediat iraniane për mënyrën se si kanë paraqitur kushtet e marrëveshjes.
Armëpushim 60-ditor dhe ndryshime në Ngushticën e Hormuzit Drafti i marrëveshjes parashikon një periudhë 60-ditore negociatash teknike dhe një ndërprerje të menjëhershme të armiqësive në disa fronte, përfshirë Libanin. Gjithashtu, ai përfshin fundin e bllokadës detare amerikane dhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. Sipas Araghchi, Irani nuk do të rikthehet në modelin e mëparshëm të administrimit të kalimit detar, por pritet të aplikojë “tarifa shërbimi” për anijet që e përdorin këtë korridor strategjik, në bazë të një deklarate të përbashkët me Omanin.
Në Uashington, zëvendëspresidenti J.D. Vance ka mbrojtur marrëveshjen, duke argumentuar se ajo garanton interesat amerikane dhe mund të sjellë stabilitet ekonomik në rajon, nëse Teherani respekton angazhimet e marra. Një nga çështjet më të debatueshme mbetet programi bërthamor iranian. Teherani propozon hollimin e rezervave të uraniumit të pasuruar 60% në nivele nën 5%, ndërsa Uashingtoni kërkon eliminimin e plotë të këtyre rezervave.
Sipas raportimeve, drafti është miratuar nga Udhëheqësi Suprem i Iranit dhe Këshilli i Sigurisë Kombëtare, por negociatat për një marrëveshje përfundimtare pritet të vazhdojnë gjatë periudhës 60-ditore. Ndërkohë, Izraeli po ndjek me kujdes zhvillimet. Zyra e kryeministrit Benjamin Netanyahu ka bërë të ditur se ai ka zhvilluar një bisedë telefonike me Donald Trump, i cili e ka siguruar se kufizimet mbi programin bërthamor të Iranit do të jenë një kusht i panegociueshëm për çdo marrëveshje finale.
Nëse palët vendosin të kalojnë nga nënshkrimi në distancë në një takim fizik në Gjenevë, delegacioni amerikan pritet të udhëhiqet nga J.D. Vance, ndërsa Irani do të përfaqësohet nga kryetari i Parlamentit, Mohammad Bagher Ghalibaf. Një marrëveshje e suksesshme mund të hapë rrugën edhe për lehtësimin e sanksioneve ndaj naftës iraniane dhe transaksioneve bankare.
