Sami Sheen, vajza e aktorit të njohur Charlie Sheen dhe aktores Denise Richards, ka reaguar publikisht ndaj pretendimeve se jeta e saj luksoze financohet...
Stuhia e fuqishme që ka përfshirë zonën bregdetare të Sarandës ka shkaktuar probleme për disa mjete lundruese, duke detyrua...
BOTA
Trump bindi Netanyahun të pranojë marrëveshjen. Pse e ardhmja politike e kryeministrit izraelit është e ndërlidhur me kreun e Shtëpisë së Bardhë
PiranjatPërditësimi i fundit 14 Tetor 2025, 12:22
Nga Reuters:
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i vetëshpallur paqebërës i cili ka bërë fushatë për çmim Nobel, më në fund arriti një fitore diplomatike të hënën, ndërsa liderët botërorë fluturuan për në Egjipt për nënshkrimin e marrëveshjes së armëpushimit dhe lirimit të pengjeve që ai ndërmjetësoi midis Izraelit dhe Hamasit. Por, nëse paqja e qëndrueshme do të zërë rrënjë, thonë analistët dhe diplomatët, Trump do të duhet të vazhdojë të ushtrojë presion mbi njeriun, mbështetjen e të cilit do t'i duhet në fazat e ardhshme të planit të tij: kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu.
Presidentët amerikanë, nga Bill Clinton te Joe Biden, e kanë pasur të vështirë të bashkëpunojnë me udhëheqësin izraelit me vullnet të fortë, dhe madje edhe zyrtarët e administratës Trump janë frustruar nga disa sulme ushtarake izraelite që i shohin si minim të politikës amerikane.
Por këtë muaj, Trump arriti ta shtyjë Netanyahun të pranojë kornizën e tij për një marrëveshje më të gjerë paqeje, ndërsa bindi vendet e tjera të Lindjes së Mesme të bindin Hamasin të kthejë të gjithë pengjet izraelite, ‘leva’ e tij kryesore në luftë. Megjithatë, puna mund të bëhet më e vështirë nga këtu.
DALLIMET MBETEN PËR DISA ASPEKTE TË PLANIT TË TRUMPIT
Izraeli dhe Hamasi mbeten të ndarë thellësisht mbi shumë aspekte të planit 20-pikësh të Trump dhe, ndërsa Izraeli përgatitet për zgjedhjet e vitit të ardhshëm, qasja e Netanyahut mund të ndryshojë ndërsa ai përpiqet të mbajë të bashkuar koalicionin e tij të krahut të djathtë. Aleatët me ndikim të koalicionit të Netanyahut, Itamar Ben-Gvir dhe Bezalel Smotrich, e kanë kritikuar të dy marrëveshjen e armëpushimit me Hamasin. Ben-Gvir, ministri i sigurisë kombëtare, ka kërcënuar të japë dorëheqjen nga qeveria në shenjë proteste.
“Po hyjmë në një vit politik ku gjithçka lidhet me fushatat dhe llogaritjet e Netanyahut mund të kalojnë nga nënshtrimi në presion, në përpjekjen për të siguruar mbijetesën e tij politike”, tha Nimrod Goren, president i Mitvim, një grup ekspertësh izraelitë për politikën e jashtme. Forca e planit të paqes të Trump, thanë diplomatët dhe analistët, është gjithashtu dobësia e tij.
Dokumenti në zemër të marrëveshjes lë shumë gjëra të papërcaktuara dhe asnjëra palë nuk ra dakord me pikat e imëta të secilit term. Kjo paqartësi ishte e rëndësishme për t'i bindur të dyja palët ta nënshkruanin, por gjithashtu do të thotë se disa nga punët më të vështira diplomatike sapo kanë filluar.
Ndër pikat e mundshme të planit të paqes të Trump që mund të krijojë ngërç është një marrëveshje që Hamasi të çarmatoset dhe të mos luajë asnjë rol në administratën e ardhshme të Gazës. Ndërsa Hamasi ra dakord me planin e Trump në përgjithësi, përgjigjja zyrtare e grupit nuk i përmendi ato kushte specifike, dhe udhëheqësit e Hamasit kanë lënë të kuptohet se në fakt ata shohin një rol për veten e tyre në qeverisjen e një Gaze të pasluftës.
"Ka shumë mënyra se si kjo mund të shkojë keq", tha Jon Alterman, ekspert i Lindjes së Mesme në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare të Uashingtonit dhe ish-zyrtar i Departamentit të Shtetit. "Është e vështirë të kujtosh një marrëveshje ndërkombëtare që la kaq shumë gjëra për t'u përpunuar më vonë."
Ambasada izraelite në Uashington nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për koment. Një zyrtar i lartë amerikan sugjeroi se Trump kishte fituar ndikim te Netanyahu pjesërisht duke mbështetur fuqimisht Izraelin në çështje të tjera të rëndësishme. Administrata e parë e Trumpit e njohu zyrtarisht Jerusalemin si kryeqytetin e Izraelit dhe Lartësitë e diskutueshme të Golanit si pjesë të vendit, dy gjëra të kërkuara prej kohësh nga qeveria izraelite.
"Një gjë që Presidenti Trump ka bërë me Izraelin... është se ai nuk po përpiqet të jetë një njeri i ndërmjetëm", tha zyrtari amerikan. "Ai në thelb ka qëndruar krah për krah me Izraelin 100%. Por për shkak të kësaj, ai ka qenë në gjendje t'i ndihmojë ata të ecin në drejtimin e duhur."
Anketuesi izraelit Mitchell Barak, i cili punoi për Netanyahun në vitet 1990, tha se udhëheqësi izraelit nuk kishte zgjidhje tjetër veçse të “vinte në linjë” me Shtetet e Bashkuara për sa kohë që Trump ishte në Shtëpinë e Bardhë.
NJË TRUMP MË I ASHPËR
Trump ka një rekord të ‘përzier’ kur bëhet fjalë për ushtrimin e presionit politik ndaj Netanyahut. Në korrik, Izraeli bombardoi ministrinë siriane të mbrojtjes në Damask, ndërsa SHBA-të kishin theksuar nevojën për zgjerimin e lidhjeve me qeverinë e re siriane. Presidenti amerikan i dha Netanyahut mbështetje politike në Gaza për muaj të tërë, mes shqetësimeve në rritje humanitare midis aleatëve evropianë dhe arabë. Por javët e fundit, është shfaqur një Trump më i ashpër.
Ai e detyroi Netanyahun, që përmes një telefonate t’i kërkojë falje udhëheqësit të Katarit pas një sulmi të dështuar me bomba që synonte negociatorët e Hamasit në këtë shtet. Në fund të fundit, ai e detyroi Netanyahun të nënshkruante planin e tij prej 20 pikash, pavarësisht dyshimeve të udhëheqësit izraelit.
Për momentin, tha Alterman, eksperti i Lindjes së Mesme, Trump ka të ngjarë të ushtrojë ndikim mbi Netanyahun, duke pasur parasysh popullaritetin e konsiderueshëm të presidentit amerikan në Izrael.
“Avantazhi më i madh i Trump është se ai është shumë më popullor politikisht në Izrael sesa Netanyahu,” tha Alterman, “dhe ai mund ta mbështesë të ardhmen politike të Netanyahut ose ta sabotojë atë.”
Në fjalimin para parlamentit izraelit të hënën, Trump e ngacmoi me shaka udhëheqësin izraelit në mënyra që tregonin se ai nuk ndiente nevojën ta trajtonte Netanyahun me respekt të veçantë.
"Epo, shiko, tani mund të jesh pak më i sjellshëm, Bibi, sepse nuk je më në luftë", tha Trump duke qeshur.
Por zgjedhjet e vitit të ardhshëm mund të ndryshojnë llogaritjet politike të Netanyahut në mënyra që janë të vështira për t'u parashikuar.
Analistët paralajmërojnë se zvarritja nga grupi palestinez për çarmatosjen mund të bëjë që elementët e krahut të djathtë të koalicionit të ushtrojnë presion mbi Netanyahun për të rifilluar operacionet ushtarake në Gaza, duke e prishur në mënyrë efektive marrëveshjen e Trumpit.
"Jemi të shqetësuar nga fakti që Hamasi ende, sot, deklaron se do të qëndrojë në pushtet në Gaza", tha për Reuters të hënën Simcha Rothman, anëtare e partisë ultranacionaliste të Sionizmit Fetar të Smotrich.
"Ne nuk jemi të kënaqur me asnjë marrëveshje që nuk është dorëzim i plotë i Hamasit... Ne nuk do të pranojmë asnjë fitore të pjesshme."
Një çështje tjetër që mund të jetë irrituese: një dispozitë në planin e paqes që pranon mundësinë e një shteti të ardhshëm palestinez, të cilën analistët thonë se shumica e izraelitëve do të kishin vështirësi ta pranonin pas sulmit të Hamasit në tetor 2023.
Dan Shapiro, ish-ambasador i SHBA-së në Izrael, tha se nëse politikanët e qeverisë dhe të opozitës bëjnë fushatë të fortë kundër krijimit të një shteti të tillë, kjo mund të kufizojë gatishmërinë e vendeve arabe për të nxitur Hamasin të përmbushë detyrimet e tij sipas marrëveshjes së Trump.
"Ky ishte një përfshirje shumë e rëndësishme për të marrë mbështetjen e shteteve arabe për të bërë pjesën e tyre", tha Shapiro.
"Nëse diskursi politik është refuzim i plotë i një shteti palestinez përgjithmonë, mendoj se kjo mund të ngjyrosë entuziazmin e partive arabe për të luajtur rolet që duhet të luajnë."
