Dashi
Përpiquni të shmangni polemikat dhe diskutimet. Edhe me fjalë nëse është e mundur thoni se jeni të disponueshëm p...
BOTA
Zgjedhjet në Greqi/ Der Spiegel: Kryeministri Mitsotakis duhet të dridhet
PiranjatPërditësimi i fundit 21 Maj 2023, 16:10
ATHINË- Një javë pas Turqisë, në Greqi mbahen zgjedhjet. Skandalet dhe një aksident i rëndë treni tronditën besimin e qytetarëve nëx politikë. A kërcënohet vendi me një bllokim politik 1-javor për shkak të procedurave hetimore dhe paszgjedhore? Në hijen e një krimi elektoral në Turqi, të cilin e gjithë bota e ndiqte me ankth, thuajse u harrua që edhe Greqia këtë të dielë zgjedh një parlament të ri. Dhe ashtu si presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan, kryeministri grek Kyriakos Mitsotakis nuk mund të jetë i sigurt në pozitën e tij, të paktën fillimisht, se ai mund të vazhdojë të qeverisë i patrazuar me partinë e tij konservatore Demokracia e Re (ND).
Politikani 55-vjeçar është në detyrë që nga viti 2019 dhe vjen nga një dinasti politike. Babai i tij Konstantinos ishte kryeministër nga viti 1990 deri në 1993, motra e tij Dora ishte ministre dhe kryetare bashkie e Athinës, ndërsa djali i saj Kostas është gjithashtu kryetar i Bashkisë së Athinës që nga viti 2019.
Kjo gjë nuk është domosdoshmërisht avantazh, sepse sipas një sondazhi të Eurobarometrit të janarit, pothuajse tre në katër grekë kanë pak ose aspak besim te parlamenti dhe qeveria. Ndjenja e zhgënjimit me elitën e pushtetit të vendit është veçanërisht e lartë për momentin. Më 28 shkurt, dy trena u përplasën pranë Tempit në Greqinë qendrore. 57 njerëz vdiqën, përfshirë shumë studentë. Nga hetimet rezultoi se, përveç gabimit njerëzor, në katastrofë çoi edhe dështimi i modernizimit të infrastrukturës, e cila ishte vonuar prej vitesh si pasojë e keqmenaxhimit dhe politikave shtrënguese. Ministri i Transporteve dha dorëheqjen të nesërmen e aksidentit. Masat, megjithatë, nuk u dorëzuan dhe për javë të tëra demonstratat masive dhe grevat mobilizuan shoqërinë.
Mitsotakis është i durueshëm ashtu si edhe opozita
Për një moment u duk se protestat po tronditnin edhe bazën e pushtetit të Mitsotakis. Pothuajse tre muaj më vonë, megjithatë, zemërimi duket se i ka lënë vendin dorëheqjes, protestat dhe grevat janë zbutur. Sipas anketuesve, ND e Mitsotakis është rikuperuar nga një nivel i ulët sondazhi dhe ka të ngjarë të përfundojë si forca më e fortë përpara SYRIZA-s së krahut të majtë të udhëhequr nga ish-kryeministri Alexis Tsipras.
Në prill, eurodeputeti i SYRIZA, Alexis Georgoulis u përjashtua nga partia pas akuzave për përdhunim. Kandidati kryesor Tsipras humbi mbështetjen duke zbatuar masa të dhimbshme shtrënguese gjatë krizës së borxhit - dhe është të paktën pjesërisht përgjegjës (dhe ai) për katastrofën në Tempe. PASOK mori gjithashtu kosto negative me skandalin e korrupsionit të njohur si "QatarGate" prej eurodeputetes Eva Kaili, e cila që atëherë është përjashtuar nga partia. Kandidati kryesor, Nikos Androulakis, është vetë eurodeputet.
Ish-ministri i financave Yanis Varoufakis u rrah dhe u plagos rëndë në një restorant në qendër të Athinës në mars. Sfondi i saktë i ngjarjes është ende i paqartë. Varoufakis mund të shpresojë të hyjë në parlament me partinë e majtë pan-evropiane MeRA25. Sipas sondazheve, KKE komuniste dhe partia populiste e krahut të djathtë, Zgjidhja Helenike mund të kapërcejnë barrierën prej 3% të nevojshme për të hyrë në parlament.
Në zgjedhjet e fundit parlamentare të vitit 2019, pjesëmarrja në votime ishte vetëm rreth 58 për qind.
Më shumë se 400,000 votues për herë të parë mund të bëjnë një ndryshim, të paktën numerikisht. Në Greqi të drejtën e votës kanë ata që mbushin 17 vjeç. Ky grup më i ri votuesish u rrit mes krizës së borxhit dhe pandemisë, ndërsa përplasja e trenit tregoi sërish sesi të rinjtë po paguajnë për gabimet e brezave të vjetër.
"SYRIZA është dukshëm më popullore në këtë grupmoshë sesa Demokracia e Re,"- thotë studiuesja e zgjedhjeve Eftychia Teperoglou nga Universiteti Aristoteli i Selanikut. Megjithatë, pjesëmarrja e votuesve ka qenë tradicionalisht veçanërisht e ulët tek të rinjtë. Konkurrentët kryesorë së fundmi fituan votuesit për herë të parë në TikTok dhe YouTube. Përndryshe, çështjet ekonomike dhe sociale dominuan fushatën zgjedhore dhe Greqia po përballet gjithashtu me rritjen e çmimeve të energjisë, ushqimeve dhe qirave.
Qeveria aktuale mund të ketë treguar progres në reduktimin e burokracisë dhe dixhitalizimit. Në vitin 2022 ekonomia greke regjistroi një nga normat më të forta të rritjes në BE me pothuajse 6%. The Economist madje e pa bilancin ekonomik të Mitsotakis si një "histori suksesi evropian". Nga ana tjetër, nuk diskutohet fakti që qeveria ka siguruar fonde bujare për disa media gjatë pandemisë së koronavirusit si pjesë e një fushate publicitare, ndërkohë që fondacionet dhe institucionet kritike kanë marrë më pak ose aspak. Vrasja ende e pazbardhur e gazetarit Giorgos Karaivaz në vitin 2021 simbolizon lirinë në rënie të shtypit në Greqi. Organizata joqeveritare Reporterët pa Kufij kohët e fundit e renditi vendin në vendin e 107-të në renditjen e saj vjetore. Ashtu si një vit më parë, Greqia është në fund të listës në BE.
Një hetim nga SPIEGEL dhe media të tjera tregoi gjithashtu se autoritetet greke nën Mitsotakis shkelën në mënyrë të përsëritur ligjin ndërkombëtar duke shtyrë refugjatët përtej Egjeut dhe kufijve tokësorë greko-turk.
Numërimi fillon të dielën
Zgjedhjet e këtij viti janë të komplikuara nga rregulla të veçanta. Për shkak të një ndryshimi në ligjin e miratuar nga qeveria e majtë SYRIZA, partia më e fortë nuk merr një bonus shtesë prej 50 vendesh nga 300 mandate në Parlament – siç ka ndodhur deri tani. Këto vende shtesë ndihmuan Mitsotakis të fitonte shumicën e tij absolute. Pa këtë bonus, sipas sondazheve, as ND dhe as SYRIZA nuk do të marrin vota të mjaftueshme për të qeverisur vetë. Nëse formimi i koalicionit dështon, zgjedhjet do të mbahen sërish në fillim të korrikut, por me një ligj tjetër zgjedhor ku këtë herë do të ketë vende bonus për partinë më të fortë.
Sistemi mund të çojë në një lojë të çuditshme politike - lojë pushteti. Partitë më të vogla ka të ngjarë të përpiqen të bashkohen në koalicione, sepse në një raund të dytë pozicioni i tyre i negociatave do të ishte më i keq për shkak të vendeve - bonus për partinë më të fortë.
Prandaj, kryeministri Mitsotakis mund të shpresojë se bonusi në votimin e dytë ose të tretë do të mjaftonte për të fituar përsëri shumicën absolute. Sondazhet tregojnë se ND është afër 36 përqind, pak përpara SYRIZA-s së majtë - dhe kështu afër kufirit teorik në të cilin partia e tij mund të qeverisë e vetme pas zgjedhjeve të dyta në fillim të korrikut. Deri atëherë, Mitsotakis duhet të dridhet.
