Detaje të reja janë zbardhur nga ngjarja e rëndë në Maliq. Mësohet se në momentin e arrestimit, autori Violand Braçe...
INVESTIGIME
VD- Skandali me anijet gjeneratorë të Vlorës, miliona dollarë dhe zero prodhim energjie
PiranjatPërditësimi i fundit 28 Prill 2023, 20:54
Në vitin, 2022 qeveria vendosi shpalljen e një tenderi me procedure emergjente për marrjen me qera të dy anijeve gjenerator. Kjo me justifikimin që Shqipëria ishte në krizë energjie. Pavarësisht se në ligjin për prokurimet publike, shpallja e një tenderi emergjent duhet të jetë dhjetë ditë, KESH, si kontraktor, la afat vetem tre ditor, duke bërë shpalljen me 24 Janar, dhe duke mbyllur tenderin me 27 Janar të të njëjtit vit. Një fakt ky që çon në dyshime se dy kompantë fituese ishin paracaktuar.
Dhe keta dy kompani ishin ameriania Exelerate Energy dhe italiania Renco.
Por ekspertet e ekonomise dhe energjitikes e mendojne krejt ndryshe. Siç eshte Teci i Vlores, ne te cilin mund te ishte investuar shume me pak, dhe do te mbetej si nje investim afatgjate. Ne toke madje.
Një detaj interesant është se kontrata me dy kompanitë ne fjale, është pa afat dorëzimi. Në asnjë faqe të saj, nuk ka një datë e cila i detyron dy kompanitë të nisin prodhimin e energjisë. Madje anijet mbërritën në portin e Vlorës, në muajin shtator 2022, plot tetë muaj pas nënshkrimit mes palëve.
Po pse gjithe kjo urgjence per firmosjen e kontratave per dy anije qe po vononin te vinin?
Por tani le të flasim me shifra që thërrasin skandal, sepse me kushtet e kësaj kontrate që ka lënë në letër të bardhë afatet e shfrytëzimit, dy anijet me emrin “Tigri 1” dhe “Tigri 3” do t’i kushtojnë 68 milion dollarë Koporatës Elektroenergjitike, edhe nëse nuk vihen asnjëherë në punë.
Por, edhe nëse do të nisnin sot prodhimin e energjisë, serish kjo do të sillte humbje të pallogaritshme, pasi aktualisht çmimi i energjisë te prodhuar aty, është më i ulët se çmimi me te cilin shitet në bursa, PAVARESISHT SE NE SHTATOR TE NJE VITI ME PARE, MINISTRJA BALLUKU BENTE NJE TJETER PARASHIKIM.
Çmimi mesatar për 1 megavat orë energji elektrike në bursën Hupex eshte 113euro/Mëh, ndërsa kosto e prodhimit të energjisë nga dy Tec-et e anijeve është 269 euro/Mwh. Ndarja e kësaj bingoje që u ka rënë dy kompanive, do të jetë e tillë që 45 milion dollarë i takojnë kompanisë amerikane Excelerate Energy për qiranë dy vjeçare, qe I bie 63 mijë dollarë/ditë per dy vjet dhe 22.5 milion dollar kompanisë Renco për ofrimin e shërbimit të operimit, me 31.5 mijë dollarë/ditë per dy vjet.
Në fakt, në kontratën fillestare thuhet krejtë e kundërta nga sa deklaronte ministrja e Infrastrukturës dhe Energjisë Belinda Balluku. Kontrata e ngarkonte KESH që të priste një siguracion për të mbuluar vlerën 20 milion euro për pjesët e anijeve, në mënyrë që ato të dorëzoheshin në gjendje të padëmtuar pas përfundimit të periudhës së qiramarrjes. Pavarësisht se në momentin e marrjes në dorëzim nga KESH, nuk ishin në gjendje optimale.
Por edhe nese pas perdorimit dy vjecar te anijeve, ato do te behen prone e KESH, pyetja pas ketij operacioni financiar me kosto stratosferike, qe do te mbyllet me kete dhurate bujare, eshte: a ia vlen te mbahen dy tigrat ketu, qofte edhe falas?
Por nejse, vazhdojmë….
….sepse një skandal më vete është vetë vlera e anijeve. Excelerate Energy i ka vendosur një vlerë prej 20 milion dollar dy anijeve, dhe I jep me qera për 45 milion dollar. Pra, për ta qartësuar, anijet kushtojnë 20 milion dollar dhe janë marrë me qera nga KESH plot 45 milion dollar.
Stand: Ore, kaq budallenj ju duken shqiptarët ju?
Dhe e fundit, por jo me e parendesishmja, eshte mosvenia ne pune, ende sot pas nje viti e dy anijeve gjenerator, duke e thelluar edhe me shume skandalin e kesaj afere, me nje dem total prej 32 milion dollarë. Dhe pasi kemi siguruar sherbimin e Tigrave, do të ndalemi pak edhe tek Exelerate Energy, dhe personat qe lobuan ardhjen e kesaj kompanie, e cila duket se nuk është ajo Exelerate që kemi menduar.
