LIFESTYLE

6 metodat e çuditshme se si zgjoheshin njerëzit para shpikjes së alarmit

Piranjat Përditësimi i fundit 16 Mars 2026, 15:22

6 metodat e çuditshme se si zgjoheshin njerëzit para shpikjes

Para se ora me alarm të bëhej pjesë e jetës së përditshme, njerëzit kishin mënyra shumë kreative dhe ndonjëherë të çuditshme për t’u zgjuar në kohë. Nga qirinjtë që binin mbi pjata metalike deri te njerëzit që paguheshin vetëm për të trokitur në dritare, historia tregon se nevoja për t’u zgjuar herët ka ekzistuar gjithmonë.

BBC tregon disa nga metodat më interesante që janë përdorur ndër shekuj.

Zgjimi sipas ritmit të natyrës
Në shoqëritë e hershme, njerëzit zgjoheshin kryesisht sipas dritës së diellit. Jeta ishte e lidhur ngushtë me natyrën dhe shumica e punëve fillonin me lindjen e diellit. Drita që hynte në shtëpi ose kënga e gjelit shërbente si “alarm natyror”. Ky ritëm lidhej me orën biologjike të trupit, e cila ndihmon njerëzit të zgjohen në të njëjtën kohë çdo ditë.

Profesioni i pazakontë: njerëz që paguheshin për të të zgjuar
Gjatë Revolucionit Industrial në Britani, shumë punëtorë paguanin persona të quajtur “knocker-uppers”, të cilët shkonin nga shtëpia në shtëpi dhe trokisnin në dritare me shkop ose gjuanin me bizele të thata derisa klienti të zgjohej. Ata nuk largoheshin derisa të siguroheshin se personi ishte zgjuar. Ky profesion u zhduk vetëm pasi orët me alarm u bënë të përhapura.

Qirinj, temjan dhe ujë
Në Kinë dhe në Evropën mesjetare përdoreshin qirinj të shënuar me intervale, ku vendoseshin gozhda të vogla. Kur qiriu digjej deri te shenja, gozhda binte mbi një pjatë metalike dhe bënte zhurmë për të zgjuar personin.
Në vende të tjera përdorej temjani ose ora me ujë, që lëshonte tingull kur arrinte në një nivel të caktuar. Këto ishin ndër format e para të “alarmit mekanik”.

Disa metoda ishin më praktike:

-Pinin shumë ujë para gjumit që të zgjoheshin herët.

-Ndërtonin shtëpitë në mënyrë që dielli të binte direkt në fytyrë në mëngjes.

-Mbështeteshin te zilet e kishave ose thirrjet në qytet për të filluar ditën.

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan