Një qytetare që mori pjesë në protestë ka reaguar ashpër ndaj situatës në vend, duke ngritur shqetësime për ...
LIFESTYLE
Hulumtime të reja! Ky zakon zvogëlon rrezikun e demencës me afërsisht 40 përqind
PiranjatPërditësimi i fundit 12 Shkurt 2026, 17:09
Një studim shkencor zbulon se leximi, shkrimi dhe mësimi i gjuhëve të reja mund të zvogëlojnë rrezikun e demencës me afërsisht 40%. Thuhet se këto aktivitete mendore mund të vonojnë fillimin e sëmundjeve si Alzheimeri deri në 5 vjet. Ekspertët theksojnë se demenca nuk është një pjesë e pashmangshme e plakjes dhe se aktiviteti mendor ka një ndikim të fuqishëm në shëndetin njohës.
Një studim shkencor zbulon se aktivitetet mendore si leximi, shkrimi dhe mësimi i gjuhëve të reja mund ta zvogëlojnë rrezikun e demencës me 38 përqind. Studimi sugjeron që miliona njerëz në mbarë botën mund ta parandalojnë ose vonojnë sëmundjen duke përdorur këto metoda. Demenca konsiderohet si një nga kërcënimet më të mëdha shëndetësore në nivel global. Globalisht, numri i njerëzve që jetojnë me këtë gjendje pritet të trefishohet deri në vitin 2050, duke tejkaluar 150 milionë. Ekspertët paralajmërojnë se kjo rritje do të ushtrojë presion të konsiderueshëm mbi sistemet e ardhshme të kujdesit shëndetësor dhe social.
Aktivitetet mendore mbrojnë shëndetin kognitiv.
Andrea Zammi, një studiues në Qendrën Mjekësore të Universitetit Rush në Çikago, vëren se shëndeti kognitiv në pleqëri ndikohet fuqimisht nga ekspozimi ndaj stimulimit intelektual gjatë gjithë jetës. Sipas informacionit, studimi ndjek 1,939 individë, fillimisht pa demencë dhe me një moshmesatare prej 80 vjeç, për afërsisht tetë vjet. Zakonet njohëse të pjesëmarrësve shqyrtohen në tre faza të ndryshme të jetës së tyre.
Nën 18 vjeç: Shpeshtësia e leximit, qasja në burime si gazeta dhe atlase në shtëpi, edukimi në gjuhë të huaja.
Mosha e mesme: Zotërimi i kartës së bibliotekës, vizitat në muze dhe abonimet në botime të ndryshme.
Mosha më e madhe: Shpeshtësia e leximit, shkrimit dhe lojërave.
Rezultatet e botuara në revistën Neurology tregojnë se 10 përqindëshi më i lartë i individëve mendërisht aktivë kanë një rrezik 38 përqind më të ulët të sëmundjes së Alzheimerit dhe një rrezik 36 përqind më të ulët të dëmtimit të lehtë njohës krahasuar me grupin më pak aktiv. Individët me kapacitetin më të lartë mendor gjatë gjithë jetës e zhvillojnë sëmundjen e Alzheimerit në një moshë mesatare prej 94 vjeç, ndërsa grupmosha më e ulët e regjistron atë në 88 vjeç.
Ky ndryshim përfaqëson një vonesë prej më shumë se 5 vjetësh në fillimin e sëmundjes. Në rastet e dëmtimit të lehtë njohës, kjo vonesë mund të zgjasë deri në 7 vjet. Ndërsa nuk ka prova përfundimtare se të mësuarit gjatë gjithë jetës parandalon drejtpërdrejt rrezikun e demencës, studiuesit theksojnë një lidhje shumë të fortë midis aktiviteteve mendore dhe shëndetit kognitiv. Ekspertët thonë se demenca nuk është një pjesë e pashmangshme e plakjes dhe se qasja në mjedise pasuruese, siç janë bibliotekat dhe programet arsimore, mund të zvogëlojë incidencën e sëmundjes./piranjat.news
