Moti do të jetë i qëndrueshëm gjatë ditës së sotme, ndërsa temperaturat pritet të shkojnë deri në 31&de...
LIFESTYLE
Nëse fotografitë e vjetra ju zgjojnë këtë pyetje, është koha për një vendim të vështirë
PiranjatPërditësimi i fundit 5 Shkurt 2026, 19:43
Pse e kaluara shpesh na duket më e bukur se e tashmja dhe si ta pranojmë mbylljen e një kapitulli për të ndërtuar një kuptim të ri në jetë. Ka momente kur njeriu, krejt rastësisht, përballet me të kaluarën. Mjafton të hapet një album i vjetër, ai me faqet që ngjiten, të gjendet një kuti me fotografi ose në telefon të shfaqet një “kujtesë nga 15 vjet më parë”.
Dhe atëherë ndodh diçka që di të dhembë: shumica e buzëqeshjeve, ngrohtësisë dhe gëzimit vijnë nga një periudhë që nuk ekziston më. Në fotografi shihen kohë të tjera: kur fëmijët ishin të vegjël, kur fundjavat ishin plot me tubime, kur ekzistonte një rutinë që jepte ndjenjën e kuptimit. Faqe pas faqeje, foto pas fotoje, gjithçka duket më e gjallë sesa ajo që jetohet sot. Dhe atëherë, natyrshëm, lind pyetja: A kanë kaluar tashmë ditët më të mira?
Pse e kaluara duket më e bukur sesa ka qenë?
Psikologët kanë një emër për këtë fenomen: “retrospektiva rozë”. Është prirja për ta kujtuar të kaluarën si më të bukur, më të thjeshtë dhe më kuptimplote, ndërsa stresi, shqetësimet dhe vështirësitë e përditshme shtyhen mënjanë ose harrohen. Kur në të tashmen mungon mjaftueshëm gëzimi, truri kërkon një “vend të sigurt”. Dhe e kaluara e idealizuar shndërrohet në strehë. Por këtu qëndron kurthi: sa më shumë jetohet në kujtime, aq më e zbehtë duket e tashmja. Atëherë çdo moment i ri matet me standarde të vjetra dhe çdo përvojë e re krahasohet me “kohët e arta” që nostalgia i ka zbukuruar tashmë, transmeton Telegrafi.
Më shpesh nuk bëhet fjalë për faktin se jeta ka qenë vërtet e përsosur, por për atë që atëherë ekzistonte:
identitet më i qartë (kush jam, çfarë roli kam, ku i përkas)
më shumë strukturë (detyrime, ritëm ditor, rutinë)
ndjenjë roli (dikujt i duhem)
rreth shoqëror që dukej më i qëndrueshëm më shumë momente spontane dhe ndjesi bashkësie
Kur jeta ndryshon (fëmijët rriten, puna përfundon, marrëdhëniet shpërbëhen, rutina zhduket), njeriu mund të ketë ndjesinë se ka humbur një pjesë të vetes. Dhe pikërisht këtu lind problemi: në vend që të ndërtohet një kuptim i ri, shpesh mbahet me forcë i vjetri.
Lëshimi i jetës së vjetër është një proces që i ngjan zisë. Nuk vajtohet vetëm për njerëzit që nuk janë më aty, por edhe për:
rolet që kanë marrë fund
versionet e vetes që dikur ishin të forta dhe të qarta
ritmin e jetës që jepte siguri
marrëdhëniet që u ndryshuan pa një “ndarje të madhe”
Në një kulturë ku vazhdimisht përsëritet “ec përpara” dhe “shiko nga e ardhmja”, shumëkush nuk ia lejon vetes një gjë të rëndësishme: ta pranojë humbjen. Dhe kur humbja nuk pranohet, e kaluara bartet si një valixhe që nuk arrin kurrë të ulet. Shumëkush mendon se zgjidhja është “ta kthejë të vjetrën”: t’i mbledhë sërish të njëjtët njerëz, t’i ringjallë të njëjtat zakone, ta rikrijojë të njëjtën periudhë. Por jeta nuk kthehet mbrapa.
Prandaj vendimi më i vështirë, por edhe më i shëndetshmi, është ky: Ta lejoni që jeta e vjetër të përfundojë, pa u përpjekur ta ringjallni me çdo kusht. Kjo nuk do të thotë t’i fshini kujtimet. Nuk do të thotë as të hiqni dorë nga gjithçka e bukur që ka qenë.
Do të thotë diçka më e pjekur dhe më e thellë: Kujtimet mbeten themel, por pushojnë së qeni adresë.
