Ndërsa kryeministri Edi Rama deklaroi në podkastin e tij se protestat po ndikojnë negativisht te rezervimet turistike dhe po krijojnë pasi...
LIFESTYLE
Një mollë në ditë e mban mjekun larg/ Hulumtimi shpjegon nëse proverba e njohur ka një bazë shkencore
PiranjatPërditësimi i fundit 8 Mars 2026, 08:19
Shprehja "një mollë në ditë e mban larg mjekun" është një nga këshillat dietike më të përdorura në mbarë botën.
Rrënjët e saj mund të gjenden në një proverb uellsian të vitit 1866 që thoshte: "Ha një mollë para gjumit dhe do ta mbash larg mjekun". Megjithatë, lind pyetja: a ka ndonjë bazë të vërtetë shkencore? Pothuajse 100 milionë ton mollë prodhohen në të gjithë botën çdo vit.
Fruti, i disponueshëm në një mori varietetesh, ngjyrash dhe aromash, është shoqëruar prej kohësh me shëndet të mirë. Hulumtimet shkencore tregojnë se mollët përmbajnë sasi të konsiderueshme fitokimikatesh, të tilla si flavanolet, të cilat janë shoqëruar me ruajtjen e një peshe të shëndetshme trupore dhe uljen e rrezikut të sëmundjeve të zemrës.
Polifenolet, fibrat dhe kontrolli i sheqerit
Mollët janë të pasura me polifenole, duke përfshirë antocianinat, të cilat janë përgjegjëse për ngjyrën e kuqe të lëkurës dhe janë lidhur me përmirësimin e shëndetit kardiovaskular. Ato gjithashtu përmbajnë floridin, një polifenol më pak i zakonshëm, i cili duket se ndihmon në kontrollin e glukozës në gjak. Ato janë gjithashtu një burim i mirë i fibrave, kryesisht pektin.
Pektina ndihmon në uljen e kolesterolit LDL (kolesteroli "i keq") dhe kufizon thithjen e sheqernave dhe yndyrnave, duke ndihmuar në stabilizimin e niveleve të sheqerit në gjak. Një rishikim i vitit 2017 i pesë studimeve arriti në përfundimin se ngrënia e mollëve shoqërohej me një rrezik 18% më të ulët të zhvillimit të diabetit të tipit 2. Një tjetër rishikim i vitit 2022, i cili analizoi 18 studime, tregoi se konsumimi i rregullt i mollëve ose produkteve të mollës, siç është lëngu, mund të ulë kolesterolin kur mbahet për më shumë se një javë.
Për më tepër, një dietë e shëndetshme në përgjithësi mund të zvogëlojë rrezikun e kancerit deri në 40%, falë substancave bioaktive siç janë fitokimikatet që gjenden në mollë. Disa studime e kanë lidhur konsumin e tyre me një rrezik më të ulët të llojeve të caktuara të kancerit.
A janë mollët më të mira se frutat e tjera?
Edhe pse nuk përmbajnë sasi të mëdha të vitaminës C, hekurit ose kalciumit, ato përmbajnë një mori përbërësish të tjerë të dobishëm. Studiuesit kanë zbuluar se mollët kanë disa nga nivelet më të larta të aktivitetit antioksidues midis frutave, me disa studime që i rendisin të dytat.
Polifenolet, molekula të fuqishme antioksiduese, ndihmojnë në rregullimin e ekuilibrit midis antioksidantëve dhe radikaleve të lira në trup, duke zvogëluar rrezikun e sëmundjeve kronike duke zvogëluar inflamacionin. Në fakt, hulumtimet tregojnë se rreth një e pesta e konsumit total të komponimeve fenolike në SHBA vjen nga mollët. Këto komponime janë shoqëruar me një rrezik më të ulët të sëmundjeve të zemrës, kancerit, astmës, diabetit dhe obezitetit.
Molla dhe… mjeku
Në vitin 2015, një studim me gati 9,000 persona shqyrtoi nëse ngrënia e një molle në ditë shoqërohej me më pak vizita te mjeku. Studiuesit zbuluan se ata që hanin mollë ishin në përgjithësi më të shëndetshëm, por lidhja me më pak vizita te mjeku nuk ishte statistikisht e rëndësishme pasi u kontrolluan faktorë të tillë si arsimi dhe pirja e duhanit.
Nga ana tjetër, ata që hanin një mollë në ditë rezultuan se kishin më pak gjasa të merrnin ilaçe me recetë - një gjetje që mbeti statistikisht e rëndësishme. Kështu që studiuesit propozuan një version alternativ të shprehjes: "Një mollë në ditë e mban mjekun larg".
Sa mollë u duhen?
Disa studime kanë treguar përfitime kur hahet më shumë se një mollë në ditë. Në një studim të vitit 2020, njerëzit me kolesterol pak të ngritur që hëngrën dy mollë në ditë për tetë javë përjetuan ulje klinikisht të rëndësishme të kolesterolit. Një studim tjetër në 40 gra mbipeshë tregoi se ngrënia e tre mollëve në ditë çoi në humbje statistikisht të rëndësishme në peshë.
Si t’i konsumoni ato
Ekspertët rekomandojnë ngrënien e mollës me lëkurë, pasi këtu është përqendruar përqindja më e lartë e polifenoleve. Përveç kësaj, varietetet më të vjetra duket se janë më të pasura me polifenole krahasuar me ato më të rejat, pasi varietetet moderne janë përzgjedhur kryesisht bazuar në madhësinë, shijen dhe qëndrueshmërinë dhe jo në vlerën ushqyese. Ëmbëlsia nuk është një tregues absolut i vlerës ushqyese, megjithëse disa varietete më të ëmbla mund të përmbajnë nivele më të ulëta të polifenoleve.
Përfundimi
Konsumimi i një molle çdo ditë duket se lidhet me rezultate pozitive shëndetësore, veçanërisht në lidhje me kolesterolin, sheqerin në gjak dhe rrezikun e sëmundjeve kronike . Megjithatë, vetëm kjo nuk mjafton për ta “mbajtur larg mjekun”. Ekspertët bien dakord që mollët mund të jenë pjesë e një diete të shëndetshme të pasur me ushqime bimore. Përfitimi nuk vjen nga një ushqim i vetëm, por nga modeli i përgjithshëm dietik. /PiranjatNews/
