Kryeministri Edi Rama promovoi dje me bujë të madhe 40 makinat e para ushtarake, sipas tij të prodhuara në Shqipëri, nga partneriteti...
LIFESTYLE
Një pickim rriqre që e çoi në koma dhe i ndryshoi jetën përgjithmonë
PiranjatPërditësimi i fundit 1 Gusht 2026, 16:14
Një pushim veror pa shqetësime në Syros, në vitin 2019, u shndërrua në një makth për Victoria Stellas, 51 vjeçe, e lindur në Greqi dhe me banim në Uells. Ajo u detyrua të luftonte për jetën pasi një pickim nga rriqra i shkaktoi encefalit të transmetuar nga rriqrat, një infeksion viral i rrallë, por potencialisht fatal, që prek trurin.
E lindur në Greqi dhe e zhvendosur në Uells me familjen e saj kur ishte pesë vjeçe, Victoria e viziton vendlindjen çdo vit për pushime. Por atë verë, ajo nuk mund ta imagjinonte se një pickim pothuajse i padukshëm do t'ia ndryshonte jetën përgjithmonë.
Simptomat e para
Siç rrëfen ajo për BBC-në, ndërsa ndodhej në Syros, filloi të ndiente lodhje të fortë dhe simptoma të ngjashme me ato të gripit. Fillimisht nuk u kushtoi shumë rëndësi, duke menduar se bëhej fjalë për një ftohje të zakonshme.
Victoria beson se është pickuar nga rriqra gjatë një vizite në shtëpinë e kunatit të saj në ishull, i cili mban dhi, kafshë që shpesh tërheqin rriqrat.
Disa ditë pasi u kthye në Mbretërinë e Bashkuar, gjendja e saj shëndetësore u përkeqësua ndjeshëm. Ajo filloi të pësonte kriza gjatë natës dhe mjekët fillimisht nuk ishin në gjendje të shpjegonin se çfarë po i ndodhte.
"Vazhdoja të kisha kriza dhe askush nuk e dinte se çfarë po më ndodhte. Ishte një infeksion i pazakontë dhe nuk kishte specialistë për ta diagnostikuar", kujton ajo.
Në një komë të induktuar për 42 ditë
Pasi iu nënshtrua një rezonance magnetike, mjekët e konsideruan të nevojshëm transportimin e saj me helikopter në Qendrën Walton, një qendër neurologjike e specializuar në Liverpool.
Atje, ajo u vendos në një komë të induktuar, ku qëndroi për 42 ditë, me qëllim që të kufizoheshin ndërlikimet serioze të shkaktuara nga inflamacioni në tru.
Në fund, mjekët e diagnostikuan me encefalit të transmetuar nga rriqrat (TBE), një sëmundje virale që përhapet përmes pickimit të një rriqre të infektuar. Qëndrimi i saj në spital dhe procesi i rikuperimit zgjatën rreth gjashtë muaj.
Pasojat e përhershme
Edhe pse mbijetoi, sëmundja i la pasoja të rënda neurologjike. Victoria vuan nga probleme me kujtesën, vazhdon të ketë kriza gjatë natës dhe merr nga 15 deri në 18 tableta në ditë. Krizat janë pakësuar krahasuar me vitet e para, por nuk janë zhdukur. "Jeta ime ka ndryshuar plotësisht. Përveç punës, nuk dal më aq shpesh sa dikur. Isha shumë më shoqërore", thotë ajo.
Ajo humbi punën
Efektet e sëmundjes nuk ndikuan vetëm në shëndetin e saj, por edhe në jetën e saj profesionale. 51-vjeçarja u detyrua të hiqte dorë si nga puna në një pub ashtu edhe nga pozicioni i saj si asistente mësuese në një shkollë për fëmijë me nevoja të veçanta arsimore.
«Më trego një punë që nuk kërkon kujtesë. Çdo gjë që bën në jetë kërkon që të kujtosh. Blerjet, udhëtimet, puna», shpjegon ajo.
Kur u përpoq të kthehej në shkollën ku punonte, zbuloi se nuk i mbante më mend emrat e nxënësve ose të kolegëve të saj.
«I njoha fytyrat, por jo emrat. Dhe kjo vazhdon të jetë kështu edhe sot e kësaj dite», thotë ajo.
Çfarë është encefaliti i lindur nga rriqrat?
Encefaliti i përhapur nga rriqrat është një infeksion viral që transmetohet nëpërmjet pickimeve të rriqrave, të cilat jetojnë në shumë zona të Evropës, Rusisë, si dhe në pjesë të Kinës dhe Japonisë.
Në fazat e hershme, ai shkakton simptoma të ngjashme me gripin, siç janë: ethe, lodhje, dhimbje koke, dhimbje muskujsh.
Megjithatë, në një përqindje të vogël të pacientëve, virusi sulmon sistemin nervor qendror, duke shkaktuar encefalit, me simptoma të tilla si: kriza, konfuzion, vështirësi në të folur, paralizë ose dobësi në pjesë të trupit.
Vaksina dhe parandalimi
Shërbimi Kombëtar i Shëndetit (NHS) rekomandon që kushdo që udhëton në zona ku sëmundja është e zakonshme dhe do të jetë në pyje ose pranë kafshëve, duhet të vaksinohet të paktën një muaj para udhëtimit. Victoria pranon se as nuk dinte për vaksinën përpara se të sëmurej. Tani ajo i kushton kohën e saj ndërgjegjësimit publik dhe flet me studentët në Universitetin e Bangor çdo vit, duke shpresuar se historia e saj personale do t'i ndihmojë të tjerët të mbrojnë veten.
Ekspertët sigurojnë, por paralajmërojnë
Profesori Benedict Michael, ekspert zoonozik në Universitetin e Liverpulit, thotë se raste si ajo e Viktorias janë për fat të mirë shumë të rralla. Ai shpjegon se rreth 97% e të infektuarve nuk zhvillojnë ndërlikime serioze dhe ose nuk kanë simptoma ose vetëm një sëmundje kalimtare të ngjashme me gripin. Vetëm rreth 3% do të zhvillojnë encefalit. Megjithatë, ai thekson se sëmundja është veçanërisht serioze, pasi nuk ka trajtim specifik antiviral.
Kur ndodh encefaliti, trajtimi kufizohet në kujdesin mbështetës, kontrollin e krizave dhe parandalimin e ndërlikimeve. Për këtë arsye, ekspertët po i kushtojnë rëndësi të veçantë parandalimit dhe vaksinimit të udhëtarëve që do të vizitojnë zona me rrezik të lartë. /PiranjatNews/
