Reperi i njohur kosovar, Capital T, u ka bërë thirrje mediave në Kosovë që tu kushtojnë më shumë vëmendje zhvillime...
BOTA
Pak muaj më parë i vranë tre djemtë dhe nipërit/ Kush ishte lideri politik i Hamasit që u vra në rezidencën e tij në Iran dhe çfarë roli kishte në negociatat me Izraelin
r.llPërditësimi i fundit 31 Korrik 2024, 08:22
IRAN- Ismail Haniyeh ka qenë pjesë e Hamasit për dekada, në vitet e fundit duke drejtuar operacionet politike të grupit militant nga mërgimi dhe duke u shfaqur si një nga udhëheqësit e tij më të dukshëm gjatë luftës me Izraelin në Gaza.
Hamasi dhe media shtetërore iraniane thanë të mërkurën se 62-vjeçari ishte vrarë në kryeqytetin iranian Teheran . Hamasi pretendoi se Haniyeh u vra në një "bastisje" izraelite në rezidencën e tij, ndërsa ushtria izraelite nuk pranoi të komentonte kur u kontaktua nga CNN.
Vdekja e Haniyeh i jep një goditje të rëndësishme Hamasit në një kohë kur tensionet po shpërthejnë në të gjithë Lindjen e Mesme për luftën shkatërruese në Gaza dhe ngre pyetje për të ardhmen e negociatave midis Izraelit dhe Hamasit.
Si udhëheqës politik i Hamasit, ai ishte një bashkëbisedues kyç me ndërmjetësit ndërkombëtarë gjatë bisedimeve të bllokuara të pengjeve dhe armëpushimit midis Izraelit dhe Hamasit, pas sulmit të grupit në Izrael më 7 tetor.
Haniyeh lindi në një kamp refugjatësh pranë qytetit të Gazës dhe iu bashkua Hamasit në fund të viteve 1980 gjatë Intifadës së Parë, ose kryengritjes. Prindërit e tij ishin refugjatë të dëbuar nga Askalan, i cili më vonë u bë i njohur si qyteti izraelit Ashkelon. Ai u burgos disa herë në Izrael për pjesëmarrjen e tij në kryengritje, përpara se të deportohej dhe të kthehej në Gaza – ku ai u ngjit në mënyrë të qëndrueshme në rangun e Hamasit në dekadën e ardhshme.
Haniyeh u emërua pjesë e një "udhëheqjeje kolektive" të fshehtë në vitin 2004 pas vdekjes së dy liderëve të mëparshëm të Hamasit, Sheikh Ahmed Yassin dhe Abdel Aziz Rantisi, të cilët u vranë në sulmet izraelite vetëm disa javë. Në vitin 2017 ai ishte bërë shefi politik i grupit dhe u emërua një "terrorist global i caktuar posaçërisht" nga Shtetet e Bashkuara menjëherë pas kësaj.
Ky vendim erdhi gjatë një periudhe tensioni mes Uashingtonit dhe palestinezëve për shkak të vendimit për njohjen e Jeruzalemit si kryeqytet të Izraelit, vendim i marrë nga presidenti i atëhershëm i SHBA-së, Donald Trump.
Pavarësisht nga ky emërtim – dhe ndryshe nga udhëheqja ushtarake e Hamasit – Haniyeh udhëtoi në mbarë botën, duke u takuar me figura botërore si kreu politik i organizatës. Ai u fotografua duke u takuar me Presidentin iranian Masoud Pezeshkian në Teheran të martën.
Bisedimet për armëpushimin dhe lirimin e pengjeve
Sulmi i befasishëm i Hamasit më 7 tetor pa të paktën 1,500 luftëtarë të Hamasit të derdhen përtej kufirit në Izrael, në një sulm që vrau të paktën 1,200 dhe rreth 200 të tjerë u morën peng. Sulmet izraelite në Gaza kanë vrarë më shumë se 39,000 palestinezë, sipas Ministrisë së Shëndetësisë atje, dhe kanë shkaktuar një katastrofë humanitare në brezin e mbushur me njerëz.
Në muajt që nga ajo kohë, Haniyeh kishte qenë një figurë kryesore që merrte pjesë në negociatat ndërkombëtare mbi konfliktin, duke përfshirë lirimin e pengjeve ende në Gaza. Ai kishte treguar gatishmëri për të arritur një marrëveshje nëse Izraeli tërhiqej nga Gaza – duke thënë në maj se grupi ishte “ende i prirur” për të arritur një marrëveshje me ndërmjetësit, por se çdo propozim do të duhej të pushonte përgjithmonë luftimet në enklavë.
Në atë kohë, ai tha se kërkesat e tyre synonin të ndalonin “agresionin kundër popullit tonë, që është një pozicion themelor dhe logjik që hedh themelet për një të ardhme më të qëndrueshme”. Si përgjigje, Izraeli i ka quajtur këto kërkesa "të papranueshme", me kryeministrin Benjamin Netanyahu që u zotua të vazhdojë të luftojë derisa Hamasi të shkatërrohet - duke i lënë negociatat në ngecje pasi të dyja palët këmbejnë fajin.
Kohët e fundit në fillim të korrikut , Haniyeh ishte në kontakt me ndërmjetësit në Katar dhe Egjipt për të diskutuar idetë për përfundimin e luftës, duke ndezur disa shpresa se të dy palët mund të ishin në prag të një marrëveshjeje kornizë. Duke pasur parasysh rolin e tij në negociata, vdekja e Haniyeh "do të ketë ndikim të rëndësishëm në ato negociata," tha të mërkurën analisti politik dhe i politikës së jashtme të CNN, Barak Ravid.
Gjatë gjithë luftës, ai ka vazhduar gjithashtu takimet me liderë dhe zyrtarë të tjerë botërorë – duke përfshirë diplomatin kinez Wang Kejian, i cili u takua me Haniyeh në Katar në mars, gjatë së cilës ata diskutuan për luftën në Gaza. Haniyeh e ka ndjerë edhe dëmin personal të luftës në Gaza. Në prill, policia izraelite arrestoi një nga motrat e tij me akuzën e komunikimit me anëtarët e lëvizjes. Nëntë ditë më vonë, sulmet ajrore izraelite vranë tre nga djemtë e tij dhe katër nga nipërit e tij.
Më pas, Haniyeh këmbënguli se vdekja e tyre nuk do të ndikonte në vazhdimin e armëpushimit dhe bisedimet e pengjeve.
“Kushdo që mendon se duke synuar fëmijët e mi gjatë bisedimeve të negociatave dhe përpara se të arrihet një marrëveshje që do ta detyrojë Hamasin të tërhiqet nga kërkesat e tij, është mashtrues”, tha ai.
Në atë kohë, Haniyeh ishte i vendosur në Katar, i cili nuk është nënshkrues i Statutit të Romës që lejon juridiksionin nga Gjykata Ndërkombëtare Penale.
