BOTA

"Të fortët dominojnë, të dobëtit e pranojnë fatin e tyre"/ Analiza e Sky News: Si e ka ndryshuar Trump Amerikën dhe botën brenda 100 ditësh

e. d Përditësimi i fundit 29 Prill 2025, 10:34

"Të fortët dominojnë, të dobëtit e pranojnë

SHBA- Njëqind ditë më parë, Amerika kryesoi një rend botëror që e kishte krijuar vetë. Ai rend ishte hartuar për të siguruar dominimin e SHBA-së në një sistem global që kishte ofruar prosperitet, stabilitet dhe siguri në rritje për dekada të tëra. Ekonomia amerikane ishte rikuperuar nga shkatërrimet e COVID-19 në mënyrë më efektive se çdo ekonomi tjetër, edhe nëse mjaftueshëm amerikanë nuk i kishin ndjerë ende përfitimet për të shpëtuar administratën në largim nga humbja zgjedhore.

Por SHBA-të po udhëheqnin ekonominë botërore në një rimëkëmbje të brishtë. Tani e gjithë kjo është në dyshim. Për mbështetësit e tij, Donald Trump i ka përdorur ato 100 ditë me mençuri. Sipas tyre, ai rend botëror i shumëlavdëruar e shkatërroi Amerikën dhe ai me të drejtë po kërkon hakmarrje korrigjuese. Ai i ka shpallur luftë tregtare pjesës më të madhe të botës. Në leximin e tij ekscentrik të ekonomisë, aleatët me të cilët Amerika ka tregtuar më ngushtë e kanë dëmtuar SHBA-në dhe duhet të ndreqin gabimin.

Rezultati i politikës së tij tarifore ishte një kolaps i menjëhershëm i besimit në monedhën dikur të plotfuqishme të Amerikës dhe në kompetencën e kujdestarëve të saj. Vetëm një kthesë e pjesshme e sikletshme shmangu një rënie vërtet katastrofike në tregjet e obligacioneve dhe gjithçka që mund të kishte pasuar për dollarin. Duke synuar kërcënimet fantazmë, thonë kritikët e tij, ky president në vend të kësaj i ka shpuar të dyja këmbët me një breshëri plumbash. Diplomacia e Trump dhe përdorimi i fuqisë amerikane kanë qenë po aq të pazakonta.

Ai duket se beson në një rend natyror të gjërave. Të fortët dominojnë. Të dobëtit e pranojnë fatin e tyre. Ai ka folur për marrjen e kontrollit të Groenlandës dhe Panamasë sikur të ishte fati i SHBA-së dhe për thithjen e Kanadasë si shteti i 51-të i Amerikës . Ai ka përqafuar narrativën e udhëheqësit të fortë rus, Vladimir Putin, për pushtimin e Ukrainës dhe në vend të kësaj ia ka fajësuar për luftën Presidentit Volodymyr Zelenskyy.

Trump i ka tmerruar aleatët

Ai u ka urdhëruar diplomatëve të tij të votojnë me Moskën në OKB dhe i ka tmerruar aleatët duke e ngacmuar publikisht udhëheqësin ukrainas në Zyrën Ovale , i ndihmuar dhe i nxitur nga nënpresidenti i tij JD Vance. Plani i paqes që ai ka ofruar është aq i njëanshëm sa mund të ishte shkruar në Kremlin. Ukrainasit thonë se ai propozon zhvatjen e një pjese të madhe të pasurisë së tyre minerale dhe kërkon dorëzimin e një pjese të madhe të tokës së marrë në aktin më të egër të agresionit në tokën evropiane që nga Lufta e Dytë Botërore.

Më gjerësisht, aleatëve u është vënë në dijeni se SHBA-të do të tërhiqen nga roli i tyre prej dekadash si garantues i sigurisë dhe prosperitetit ndërkombëtar, të paktën në Evropë. Ndërsa Amerika e vë veten në vend të parë, edhe kombet e tjera po nxiten të bëjnë të njëjtën gjë. Kritikët thonë se kjo do të çojë në një botë me kombe të fortifikuara që do të ngrenë mbrojtje në vend të dekadave të bashkëpunimit që promovojnë paqen dhe prosperitetin.

Kjo vetëm sa do të rrisë rrezikun e mosmarrëveshjeve dhe konflikteve. Ironikisht, Amerika është pasuruar dhe fuqizuar nga dekada të tëra të një rendi botëror që ata e quajnë Pax Americana, jo të varfëruar prej tij, por receta radikale e Trump tashmë po i kërcënon amerikanët me çmime në rritje dhe rafte bosh.

Amerika nën Donald Trump po hedh poshtë gjithashtu një nga mjetet e saj më të mëdha të fuqisë së butë jashtë vendit. Ajo ka çmontuar ndihmën amerikane, duke lënë shëndetin e dhjetëra miliona njerëzve në rrezik dhe një boshllëk që Kina mezi pret ta mbushë.

Gjithashtu, prestigjin dhe pozicionin e Amerikës në botë e dëmton sulmi shumë jo-amerikan i presidentit të saj ndaj demokracisë dhe lirisë në vend. Sulmet e tij ndaj gjyqtarëve, përdorimi i pushtetit ekzekutiv për të synuar rivalët dhe kritikët kudo që i gjen, në akademi, në media dhe në korporata e firma avokatie. Dhe pastaj është deportimi i tij jashtëgjyqësor i qytetarëve amerikanë ose "vendasve" ​​siç i quan ai, në një gulag të Amerikës Qendrore të drejtuar nga një qeveri me një rekord të tmerrshëm të të drejtave të njeriut.

SHBA-të nuk janë më partnerë të besueshëm

Pretendimi i Amerikës për të ofruar lidership moral është njollosur nga kjo administratë. Nuk shihet më si një partner i besueshëm nga aleatët dhe ata po e deklarojnë këtë gjithnjë e më publikisht. Disa shpresojnë që Presidenti Trump do ta zbusë qasjen e tij, ndërsa politikat e tij hasin polemika dhe kërcënojnë popullaritetin e tij, siç ka bërë tashmë me tarifat.

Megjithatë, ai ka treguar një vendosmëri dhe radikalizëm më të madh sesa në mandatin e tij të parë në detyrë. Aleatët do të mbeten të angazhuar, duke shpresuar të moderojnë dhe ndikojnë në politikën e jashtme të këtij presidenti, por brenda njëqind ditësh, bota dhe Amerika kanë ndryshuar nën Donald Trump dhe në shumë mënyra në mënyrë të pakthyeshme./Sky News. 

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan