BOTA

Aeroportet kryesore evropiane në kaos prej tri ditësh, DW: Kush mund të jetë pas sulmeve kibernetike? Çfarë duhet të dimë

Piranjat Përditësimi i fundit 22 Shtator 2025, 18:18
Aeroportet kryesore evropiane në kaos prej tri ditësh, DW: Kush mund

Çfarë dimë për ndërprerjet e sigurisë në aeroporte?

Një sulm kibernetik të premten e kaluar (19 shtator) shkaktoi ndërprerje të mëdha në disa aeroporte evropiane, duke përfshirë Berlinin, Brukselin dhe Heathrow-n e Londrës.

Agjencia e sigurisë kibernetike e Bashkimit Evropian, ENISA, tha të hënën se një sulm ransomware i palës së tretë kishte synuar sistemet e regjistrimit dhe të hipjes në aeroplan të MUSE-s, një platformë softuerike e përdorur gjerësisht, e operuar nga kompania amerikane Collins Aerospace. Aeroporti i Brukselit anuloi gjysmën e fluturimeve të tij të dielën, ndërsa Berlini dhe Londra përjetuan anulime dhe vonesa, pasojat e të cilave vazhduan të hënën. Eksperti i sigurisë kibernetike, Profesor Alan Woodward, i tha DW se ky mund të mos jetë fundi i historisë. "Njerëzit tolerojnë vonesat, por kërkojnë të mbahen të informuar. Një nga gjërat që i frustron udhëtarët është të ulen në një aeroport pa e ditur se çfarë po ndodh. A do të ndikojë kjo në fluturime pas dy, tre apo katër ditësh?"

Çfarë problemesh shkaktojnë sulmet kibernetike në aeroporte?

Collins tha se vonesat në regjistrimin dhe dorëzimin e bagazheve "mund të zbuten përmes operacioneve manuale të regjistrimit", anulimet e përhapura tregojnë ndikimin e stafit që duhet të shkruajë manualisht etiketat e bagazheve dhe të kryejë kontrolle që zakonisht bëhen në internet. Kjo gjithashtu thekson varësinë e infrastrukturave kryesore globale nga sistemet kompjuterike, të cilat mund të kompromentohen.

Profesor Woodward vuri në dukje se disa kompani nuk investojnë shumë në teknologjinë e informacionit, duke shtuar se aeroporte të tjera mund të jenë shënjestër e këtij sulmi. "Nëse ky ishte një sulm me ransomware, pse u prekën vetëm tre aeroporte?" pyeti veten ai. Shërbimet e Collins-it përdoren në më shumë se 150 aeroporte në të gjithë botën.

Për Woodward, i cili ka këshilluar Europolin dhe ka punuar për qeverinë britanike për këto çështje, shpjegimi mund të qëndrojë në faktin se të prekurit instaluan një përditësim të kompromentuar të premten ose, më shqetësuese, se sulmuesit shfrytëzuan dobësitë e njohura. "Kjo mund të jetë një përpjekje nga Collins për të publikuar një version për të cilin ata janë të sigurt se është pa programe keqdashëse. Nga ana tjetër, sulmuesit mund të jenë ende të integruar në një sistem të centralizuar të përdorur nga të gjitha palët dhe të përpiqen ta zhvatin Collinsin duke thënë: 'Ky është prova jonë e konceptit. Kemi paralizuar tre aeroporte kryesore.'" Nëse nuk na paguani, kjo do të përhapet."

Cilat janë lajmet e fundit?
Të gjitha aeroportet e prekura mbeten të prekura në shkallë të ndryshme. Një raport i BBC-së të hënën tregoi se një memo e brendshme për stafin e aeroportit Heathrow raportoi se më shumë se 1.000 kompjuterë dyshohet se ishin "të kompromentuar", me shumicën e punimeve të restaurimit që kërkonin ndërhyrje në vend në vend të zgjidhjeve nga distanca. Në Bruksel, 140 nga 276 fluturimet e planifikuara të nisjes të së dielës u anuluan, ndërsa faqja e internetit e Aeroportit të Berlinit vazhdon të paralajmërojë për "kohë më të gjata pritjeje" për shkak të një "ndërprerjeje te një ofrues shërbimesh".

I njëjti raport pohon se rinisja e sistemit të Collinsit nuk ishte e mjaftueshme për të zgjidhur problemin, pasi hakerat janë ende të pranishëm në sistem, duke i dhënë besueshmëri teorisë së Woodward-it. Collins vazhdon t'i referohet ngjarjes si "incident kibernetik" dhe jo si një sulm dhe thotë se aktualisht po përditëson sistemet.

Kush mund të jetë pas sulmeve ransomware në aeroporte?

Deri tani janë publikuar shumë pak informacione zyrtare, veçanërisht në lidhje me ata që synojnë Collins dhe, si rrjedhojë, aeroportet. Eksperti i sigurisë kibernetike Woodward sugjeroi që "të dyshuarit e zakonshëm" - vende si Kina, Irani dhe Koreja e Veriut - mund të orkestrojnë potencialisht një sulm të tillë, ndoshta duke përdorur bandat kriminale si ndërmjetës. Megjithatë, një vend dallohet nga të tjerët. "Nëse ka një shtet-komb pas gjithë kësaj, ai po luan me zjarrin dhe është shumë agresiv. Dhe ata që në përgjithësi angazhohen në këtë lloj sjelljeje dhe kanë aftësitë janë  Rusia."

Woodward theksoi se, në mungesë të informacionit zyrtar, kjo ishte një hipotezë disi spekulative dhe se "nga ajo që dimë, mund të jetë një grup adoleshentësh në dhomat e tyre të gjumit."

Duke pasur parasysh ndërprerjen e konsiderueshme të shkaktuar në jetën e njerëzve, ai u bëri thirrje kompanive të prekura të jenë më transparente. "A po heshtin sepse nuk e dinë dhe po përpiqen me dëshpërim të kuptojnë? Pas 72 orësh, a nuk e dinë ende se çfarë ka ndodhur? Kjo do të ishte pothuajse më shqetësuese." /DW/

 

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

3 vite pa licencë: Si u punësua psikologia në Vorë dhe kush mban përgjegjësi?

Flet i dyshuari i Masakrës së Beratit: Çfarë zbulon Kudret Zhuka?

Ne jemi me ju, gjatë gjithë vitit!

Zëri ynë për çdo grua që lufton sot!

Konflikti familjar në Klos që përfundoi në dhunë: Çfarë ndodhi mes Fluturës dhe të afërmve?

Kalvari i Anxhelës: Si u kthye një histori dashurie në një makth të vërtetë?

"Doktor Shkencash": Çfarë fshihet pas titullit akademik të Ulsi Manjës?

Unë e njoh atë djalin e shtrirë përtokë.

4 ditë revolte, gjenerata e re flet ndryshe.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 4

Vendimi që ngre dyshime: Çfarë e detyroi gjyqtaren e Shkodrës të vendosë për 42-vjeçarin?

Nga t*rturat te ekzekutimi barbar: Masakra e ’97-ës që nuk u zbardh kurrë.

I pastrehu kërkon ndihmë, Bashkia e Korçës i “ofron” një rrenoje.

Paguaj që të punosh: Zbërthehet skema e mashtrimit me "punën nga shtëpia"

Skandali me tunelin e Skërficës: Pas dështimit 23-milionësh, ARRSH thërret policinë për "Piranjat"

Ermal Pashaj: "Jam këtu kundër mediokërve, kriminelëve dhe dështimit 13-vjeçar të kësaj politike"

Manastirliu, kandidatja për Bashkinë e Tiranës, plagjiatura e radhës.

Patronazhistët e Ogerta Manastirliut gjatë Pranisë Besnike

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 3

Shantazh në emër të dashurisë, 40-vjeçari terrorizon gruan e martuar.

Faturat e avokatit. Si u zhdukën mijëra euro pa bërë asnjë punë?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Saranda e fëmijërisë sime, sot mes plumbave

Nga mësuese filloreje në drejtoreshë gjimnazi. Historia që na vjen nga Ishmi i Durrësit.

Rilindësit me plagjiaturë / Piranjat kapin ish-ministren e Arsimit. Si do të justifikohet ajo?

Prania besnike, një strategji djallëzore për të eliminuar praktikat institucionale.

Fshije videon! Mos shkatërro një jetë.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 2

Nga burgu në arrest shtëpie: Eduard Limaj rikthehet te përndjekja e grave!

Haris Vongli: Dua të kthehem në Shqipëri për Davidin, tim bir.

Fyerje ndaj nxënësve, ngacmime e shkelje rregulloreje: Kush është nëndrejtori problematik?

Institucionet në shërbim të krimit: Pse hesht kryeministri për skandalet?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Porti i Durrësit po mbyllet, investimet në infrastrukturë vazhdojnë. Cili është justifikimi i APD?

Skandali me doktoraturën e Taulant Ballës: Piranjat zbulojnë mashtrimin!

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 1

“Dua 120 mijë euro”/ Si u zaptua prona në rrugën e Durrësit, zbardhet skema e mashtrimit

Tmerri i 40-vjeçares / Si u shndërrua njohja e re në përndjekje, shantazh dhe denigrim në rrjet

Pesë muaj pa të birin/ Nëna kërkon zbatimin e vendimit të gjykatës

TEC-et lundruese dhe mbetjet e rrezikshme/ KESH paguan edhe për trajtimin e mbetjeve të “Tigrave”

Liria nuk burgoset, as në Hagë, as në Beograd

“Ministrja kopjace”/ Klodiana Spahiu në krye të Shëndetësisë, punimi i diplomës rezulton plagjiaturë

“Nuk duam të ikim nga Shqipëria, por nga ju”/ Monologu i një brezi që nuk ju ka frikë

Flamingot që “zgjuan” një popull kundër qeverisë/ Revolta më e madhe qytetare në 30 vite

E premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Çdo të premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Si u tentua të shantazhohej me 100 mijë euro shefi i kabinetit të Përparim Ramës përmes mediave

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë