Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka reaguar ndaj ceremonisë me nderime shtetërore të organizuar në Serbi p&eu...
LIFESTYLE
VIDEO/ Vullkani i baltës dhe gazit shpërthen në mes të rrugës. Pse është i pazakontë
PiranjatPërditësimi i fundit 14 Nëntor 2025, 17:42
Një vullkan balte shpërtheu në Tajvan të mërkurën duke nxjerrë ujë me sedimente dhe gaz. Videoja tregon vendasit duke shijuar spektaklin. Vullkani i baltës Wandan është një shembull veçanërisht i pazakontë i fenomenit gjeologjik, i tha një ekspert BBC-së.
Gjeologu Dr. Mark Tingay tha se megjithëse ky vullkan balte shpërthen kryesisht në të njëjtin vend në Tajvanin jugor, vende të reja shpërthimesh shfaqen kilometra larg.
Vullkani i baltës ka shpërthyer 11 herë në tre vjet. Vullkani i baltës Wandan ka shpërthyer 11 herë vetëm në tre vjet, një fakt që i ka shqetësuar ekspertët. Kjo frekuencë konsiderohet e lartë dhe tregon se sistemi nëntokësor i gazit është në një fazë veçanërisht aktive. Autoritetet vazhdojnë të monitorojnë zonën, ndërsa gjeologët studiojnë fenomenin duke u përpjekur të kuptojnë shkaqet e aktivitetit intensiv.
Çfarë është një vullkan balte?
Një vullkan balte është një fenomen gjeologjik i krijuar nga shpërthimi i baltës ose llumit, ujit dhe gazrave. Procese të ndryshme gjeologjike mund të shkaktojnë formimin e vullkaneve të baltës. Vullkanet e baltës nuk janë vullkane magmatike, pasi ato nuk prodhojnë lavë dhe nuk shkaktohen domosdoshmërisht nga aktiviteti magmatik.
A fiery mud volcano erupted in Taiwan’s Pingtung County on November 12, opening five vents that spewed mud and flames up to two metres high.
The eruption, which occurred in front of a temple, was the second in the area this year pic.twitter.com/NyFzdNEPUa
Vullkanet e baltës mund të variojnë në madhësi nga më pak se një metër i lartë dhe një ose dy metra në diametër, deri në 700 metra të lartë dhe 10 kilometra të gjerë. Shpërthimet më të vogla të baltës nganjëherë quhen fusha balte.
Balta e prodhuar nga vullkanet e baltës formohet kryesisht kur uji i nxehtë, i cili është ngrohur thellë nën sipërfaqen e Tokës, fillon të përzihet dhe të bashkohet me depozitat minerale nëntokësore, duke krijuar kështu shpërthimin e baltës. Ky material më pas shtyhet lart përmes një çarjeje ose defekti gjeologjik për shkak të çekuilibrave lokale të presionit nëntokësor.
Vullkanet e baltës shoqërohen me zona subduksioni dhe rreth 1100 janë identifikuar në ose afër tokës. Temperatura e një vullkani aktiv të baltës në përgjithësi mbetet mjaft konstante dhe është shumë më e ulët se temperaturat tipike që gjenden në shfryrjet vullkanike. Temperaturat e vullkaneve të baltës variojnë nga rreth 100 °C deri në herë pas here 2 °C, disa prej të cilave përdoren si “banjo balte” të njohura.
Rreth 86% e gazit të lëshuar nga këto struktura është metan, me emetime shumë më të vogla të dioksidit të karbonit dhe azotit. Materialet e nxjerra janë zakonisht një përzierje e lëndëve të ngurta të imëta të pezulluara në ujë, të cilat mund të përmbajnë një përzierje kripërash, acidesh dhe hidrokarburesh të ndryshme.
